bobur g'azallarining vazn xususiyatlarini o'rganish

PPT 26 pages 9.0 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.0 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

aleksandr isaevich soljenitsin (1918g.) bobur g'azallarining vazn xususiyatlarini o'rganish zahiriddin muhammad bobur hayoti zahiriddin muhammad bobur andijon (1483 y. 14 fevral)da tug’ilgan. amir temurning beshinchi avlodi, farg’ona hukmdori umarshayxning farzandi. bobur 12 yoshda (1494) taxtga chiqdi. 1503—1504 yillarda afg’onistonni egalladi. 1519—1525 yillarda hindistonga 5 marta yurish qiladi. uch asrdan ortiq davom etgan (1526—1858 y.y.). boburiylar saltanatiga asos solgan, 26 dekabr 1530 yil agra, indiyada vafot etkan. qabri keyinchalik vasiyatiga ko’ra qobulga ko’chirilgan. «xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ardim...» xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ordim, ko‘rub rahm aylagil, ey lolarux, bu chehrayi zardim. sen, ey gul, qo‘ymading sarkashligingni sarvdek hargiz, ayoqingg‘a tushub, bargi xazondek muncha yolbordim. latofat gulshanida gul kibi sen sabz-u xurram qol, men archi dahr bog‘idin xazon yaprog‘idek bordim. xazondek qon yoshim, sorig‘ yuzumdin el tanaffurda, bahar rangi, bihamdillah, ulusdin o‘zni qutqordim. ne tole’dur mangakim, axtari baxtim topilmaydi, falak avroqini har nechakim daftardek axtardim. ulusning ta’n-u ta’rifi …

2 / 26

u yor bilan bog‘liq manzaralar. yorning ko‘rinishida kuzga yaqinlik mutlaqo mavjud emas. u – gul yuz. yorning mana shunday holati yana bir marta alohida ta’kidlanadi. unga murojaat (ey lolarux) shu holatni yuzaga chiqaradi. bu yerda asosiy urg‘u yorni tavsiflashga emas, balki oshiqning o‘z ruhiyatini ifodalashga qaratilgani uchun ham lirik qahramon o‘z tashqi qiyofasiga e’tiborni tortadi – o‘z «chehrayi zardi – sarig‘ yuzi»ni eslatadi. bu e’tibor maxsus murojaat orqali (ko‘rub rahm aylagil) yana-da kuchaytiriladi. e’tibor berilsa, bu yerdagi ruhiy holat ifodasida sariq rang bilan bog‘liq tasvirlarning yetakchilik qilayotganini sezish mumkin. xazon – sarg‘ardim – chehrayi zardim silsilasi shu vazifani bajaradi. ularga zid tarzda esa «gul yuz» hamda lolarux ifodalari tanlangan. umumiy tarzda birinchi baytni o‘z yoridan ayrilgan lirik qahramonning hijron azoblaridan shikoyati hamda bunga yor e’tiborini qaratishga urinish tarzida baholash mumkin. dastlabki misrada gul yorning yuziga tavsif tarzida keltirilgan edi. keyingi misrada u to‘g‘ridan to‘g‘ri yorning o‘zini ifodalaydi. yor (gul) sarvga …

3 / 26

shaydi (dahr bog‘i). xazonning daraxt va bog‘lardan uzilib chetga chiqishi bilan insonning olam uyidan (dahr bog‘idan) ketishi o‘rtasida ham yaqinlik bor. bu yerda ma’shuqaga bildirilayotgan tilak ham e’tiborli. har qand ay holda ham u go‘zal va xushnud bo‘lishi kerak («latofat gulshanida gul kibi sen sabz-u xurram qol»). navbatdagi baytda oldingi mantiqiy izchillik yana davom etadi. oshiq yana o‘z uzvlarini xazonga o‘xshatishdan charchamaydi. endi unga qon yoshim va sorig‘ yuzim ifodalari qo‘shiladi. siz kuz paytidagi daraxt barglarini, ayniqsa, yerda yotgan xaz onlarni ko‘rganmisiz? ulardagi sariq va qizil ranglar jilvasiga e’tibor berganmisiz? bobur ayni mana shu holatlarni nazarda tutgan holda ko‘z yoshini ham, o‘z yuzini ham xazonga o‘xshat moqda. endi «elning nafrati»ga e’tibor beraylik. nega shunaqa? el nimadan norozi? bu yerda kuz manzarasi fonidagi qahramon holatiga e’tibor berish joiz ko‘rinadi. yuqoridagiday holat egasin ing go‘zal ko‘rinmasligi tabiiy hol. «tanasi boshqa dard bilmas» deganlaridek, bunday ruhiy holatdan begona ko‘ngilning insonni tushunmasligi ham tushunarli …

4 / 26

o‘tkazgani uchundir. har qanday holatda ham lirik qahramonning o‘z mustaqil va hech kimga bergusiz dunyosi borligi uning o‘ziga ham tasalli, ham umid bag‘ishlab turganini sezish qiyin emas. «jonimdin o‘zga yori vafodor topmadim...» jonimdin o‘zga yori vafodor topmadim, ko‘nglumdin o‘zga mahrami asror topmadim. jonimdek o‘zga jonni dilafgor ko‘rmadim, ko‘nglum kibi ko‘ngulni giriftor topmadim. usruk ko‘ziga toki ko‘ngul bo‘ldi mubtalo, hargiz bu telbani yana hushyor topmadim. nochor furqati bila xo‘y etmisham, netay, chun vaslig‘a o‘zumni sazovor topmadim. bore boray eshigiga bu navbat, ey ko‘ngul, nechaki borib eshigiga bor topmadim. bobur, o‘zungni o‘rgatako‘r yorsizki, men istab jahonni muncha qilib yor topmadim. xating aro uzoring – sabza ichinda lola, ul chashmi purxumoring loladagi g‘azola. barcha parilar, ey jon, girdingda zor-u hayron, go‘yo erur namoyon oy tegrasida hola. mehr-u vafoni, ey yor, ko‘p ko‘rdi sendin ag‘yor, javr-u jafoni bisyor qilding manga havola. hajringda, ey pariro‘, ko‘zumdin uchdi uyqu, har kecha tongga degru ishimdur oh-u nola. …

5 / 26

adir. buni yaqqolroq tasavvur etish uchun tabiiy lolani ko‘z oldimizga keltirishimiz lozim. lolaning ichidan o‘sib chiqqan yashil o‘simta bor. uning yuqori qismi kiyik – ohuning bosh qismini eslatadi. shoir mana shu o‘xshashlikni nazarda tutgan. aslida, mazkur holatning o‘zi rassom nigohidagi ajoyib manzarani tashkil etadi. baytd a yoqimli musiqiy ohang, jarangdorlik ham sezilib turibdi. u.erskin, s.m.edvards, a.beverij, x. beverij, r.m.kaldekot, ch.stori, e.xolden, l.u.king. f.j.talbot, d.ross, j.elfiniston, i.mano; f.ko’prulu, z.mansuriy, a.k singxa, r.sharma, r.r.arat, h.boyir, sh.yorqin; n.ilminskiy, n.veselovskiy, a.samoylovich, m.sale, i.v.stebleva; o’zbek olimlari fitrat, p.shamsiev, h.yoqubov, v.zohidov, s.azimjonova, a.qayumov, a.abdug’afurov, g’.salomov, n.otajonov, b.qosimov, s.hasanov, h.boltaboev v.b. shug’ullanganlar. o’zbekiston milliy universiteti olimlari boburning she’riy mahorati, «mubayyin» asari borasida tadqiqotlar olib borishmoqda. «boburnoma»ni abdurahim xoni xonon (1586) fors tiliga, vitsen (1705) golland tiliga, j.leyden (1826) va v.erskin ingliz tiliga, pavel de kurteyl (1871) fransuz tiliga, rashit rahmati arat (1940) turkchaga, mixail sale (1943) ruschaga tarjima qilganlar. 1826—1985 yillar davomida «boburnoma» 4 marta ingliz (1826,1905,1921,1922), …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bobur g'azallarining vazn xususiyatlarini o'rganish"

aleksandr isaevich soljenitsin (1918g.) bobur g'azallarining vazn xususiyatlarini o'rganish zahiriddin muhammad bobur hayoti zahiriddin muhammad bobur andijon (1483 y. 14 fevral)da tug’ilgan. amir temurning beshinchi avlodi, farg’ona hukmdori umarshayxning farzandi. bobur 12 yoshda (1494) taxtga chiqdi. 1503—1504 yillarda afg’onistonni egalladi. 1519—1525 yillarda hindistonga 5 marta yurish qiladi. uch asrdan ortiq davom etgan (1526—1858 y.y.). boburiylar saltanatiga asos solgan, 26 dekabr 1530 yil agra, indiyada vafot etkan. qabri keyinchalik vasiyatiga ko’ra qobulga ko’chirilgan. «xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ardim...» xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ordim, ko‘rub rahm aylagil, ey lolarux, bu chehrayi zardim. sen, ey gul, qo‘ymading sarkashligingni sarv...

This file contains 26 pages in PPT format (9.0 MB). To download "bobur g'azallarining vazn xususiyatlarini o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: bobur g'azallarining vazn xusus… PPT 26 pages Free download Telegram