allelgenlar va ularning xususiyatlari

PPTX 13 pages 162.7 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 162.7 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

allel genlar oʻzaro tasirini xususiyatlari. allel genlar oʻzaro tasirini xususiyatlari. reja. allel genlar va ularni turlari. allel genlar oʻzaro tasiri: dominantlik va ressivlik qonuni. kodominantlik va uning oʻziga xosligi. intermedior meros va uning genetik xozligi. epistaz va boshqa allel tasiri modellarining xususiyatlari. allel genlar va ularni turlari. allel genlar — bu bir xil xususiyatni ifodalovchi, lekin bir-biridan biroz farq qiladigan gen variantlaridir. inson yoki boshqa organizmning har bir genining ikkita alleli bor: biri onasidan, ikkinchisi esa otasidan irsiy o‘tkazilgan. allel genlar bir-biriga nisbatan dominat yoki resessiv bo‘lishi mumkin, bu esa organizmning fenotipik xususiyatlarini belgilashda muhim rol o‘ynaydi. allel genlar o‘zaro ta’sirda bo‘lishi mumkin, va bu ta’sir organizmlarning tashqi ko‘rinishini, ya'ni fenotipini shakllantiradi. allel genlar, ko‘pincha, genlar bo‘linishi va merosiy xususiyatlarning o‘tkazilishida muhim rol o‘ynaydi. ular har bir xususiyat bo‘yicha ikkita variantni taqdim etadi: dominant va resessiv. dominant allellar dominant bo‘lib, ular organizmning fenotipida ko‘rinadi, hatto ularning ikkinchi alleli resessiv bo‘lsa …

2 / 13

bir xil kuchga ega bo‘lib, ular bir-birini to‘ldiradi va ikkala xususiyat ham ko‘rinadi. masalan, insonlarning qon guruhlari: a va b allellari kodominant bo‘lib, ab qon guruhini hosil qiladi. 3. intermediar meros (o‘rta meros) intermediar meros — bu ikki allelning o‘zaro ta’siri natijasida fenotipda ularning o‘rtacha ifodalanishi yuzaga keladi. bu holatda, ikkita variant ham to‘liq dominat bo‘lmaydi, shuning uchun ularning o‘rtacha holati ko‘rinadi. masalan, qizil va oq gullarning ifodalanishida, ularning o‘rtacha xususiyatini ifodalovchi pushti gullar hosil bo‘lishi mumkin. 4. poligenik meros poligenik meros — bu bir nechta genlarning birgalikda fenotipik xususiyatlarni belgilashi holatidir. bu tipda bir nechta genlarning kombinatsiyasi organizmning fenotipiga ta’sir qiladi. poligenik meros ko‘plab inson xususiyatlarini, masalan, bo‘y, terining rangi va ko‘zlar rangini belgilaydi. 5. epistaz epistaz — bu bir allelning boshqa bir allelni to‘liq yoki qisman ta’sir qilishidir. bunda bitta gen (epistatik gen) boshqa genning ifodasini to‘xtatishi yoki kuchaytirishi mumkin. masalan, ba'zi hollarda qora rangli turli o‘simliklarda, agar …

3 / 13

odominantlikda ikkita allel bir vaqtning o‘zida va teng darajada fenotipda ifodalanadi. bu, asosan, qon guruhlarini belgilashda ko‘rinadi. insonlardagi qon guruhlari a, b, ab va 0 (o) bo‘lib, a va b allellari kodominantdir. a va b allellari birgalikda ab qon guruhini tashkil etadi, bunda ikkala allelning ta’siri ham teng darajada namoyon bo‘ladi. kodominantlik va uning oʻzig xosligi. kodominantlik — bu genetik bir xususiyatni belgilovchi allellar bir vaqtning o‘zida fenotipda to‘liq va teng tarzda ifodalanadigan o‘zaro ta’sir holatidir. bu fenomen, dominant va resessivlik qonunlari bilan qarama-qarshi bo‘lib, ikki yoki undan ortiq allellarning bir-birini "maskalamay", balki har biri o‘z ta’sirini to‘liq namoyon qilishi bilan ajralib turadi. kodominantlikda ikkita allel ham o‘zining fenotipik xususiyatlarini ko‘rsatadi. bu, masalan, insonlarning qon guruhlarini aniqlashda ko‘rinadi. insonlarda abo qon guruhi tizimi kodominantlikni namoyon qiluvchi klassik misol bo‘lib xizmat qiladi. abo qon guruhi tizimida a va b allellari kodominant hisoblanadi, ya’ni agar bir shaxsda a va b allellari bo‘lsa, …

4 / 13

hqa allellar bilan birgalikda fenotipda ko‘rinmaydi. kodominantlikning boshqa misollari 1. insonlarning qon guruhlaridagi kodominantlik: abo qon guruhi tizimi: yuqorida aytib o‘tganimizdek, a va b allellari kodominant bo‘lib, har ikkisi ham shaxsning qon guruhida teng ta’sir qiladi. agar ota-ona birinchi qondan a, ikkinchi qondan b alelini meros qilib olsa, farzandda ab qon guruhi bo‘ladi. bu genetik holat kodominantlikni ko‘rsatadi. 2. qon guruhidagi gemoglobin turlari: kodominantlikni yana bir misol sifatida, qon hujayralaridagi gemoglobin turini keltirish mumkin. hb^a va hb^s allellari gemoglobin sinteziga ta’sir qiladi. agar shaxsda hb^a hb^s genotipi bo‘lsa, bu shaxsda ikkala gemoglobin turi ham mavjud bo‘ladi. bu holatda, hb^a va hb^s allellari kodominant hisoblanadi, chunki ikkala gemoglobin turining xususiyatlari bir vaqtning o‘zida mavjud bo‘ladi. kodominantlik organizmlar orasida genetik diversifikatsiyaning bir shakli sifatida qaraladi. u allellarning o‘zaro ta’sirini yanada boyitadi, chunki ikkita dominant allel bir-birini “maskalamay”, har biri alohida ifodalanadi. bu holatni ko‘rib chiqish biologiyada ko‘p o‘rganilayotgan, xususan, ixtisoslashgan turlarda keng …

5 / 13

ktsiyada yangi yondashuvlarni yaratish uchun zamin yaratadi. bu holat, nafaqat biotexnologiya va tibbiyot sohalarida, balki ekologiya, evolyutsiya va selektsiya jarayonlarida ham dolzarb ahamiyatga ega. foydalangan adabiyotlar. abdullayev sh. genetika asoslari. toshkent, 2020 abduqodirov s. biotexnologiya va genetika. toshkent, 2021 anvarov a. genetika va uning tadqiqot usullari. samarqand, 2019 bo‘riyev m. genetik kasalliklar va ularning davolash usullari. toshkent, 2018 g‘afurov b. molekulyar genetika. toshkent, 2017 jalolov a. inson genomining o‘rganilishi. buxoro, 2020 karimov m. genetik manipulyatsiyalar va etik masalalar. toshkent, 2022 khamidov r. biotexnologiyaning rivojlanishi. farg‘ona, 2019 mirzaev n. genetik o‘zgarishlar va ularning ekologik ta’siri. toshkent, 2021 nosirov d. genetik o‘zgarishlar va qishloq xo‘jaligi. andijon, 2020 etiboringiz uchun raxmat. image1.jpeg image2.jpeg [p| @| @ p avloddagi har bir gomozigota o'simlik faqat bir turdagi gameta hosil giladi sariq yashil gametalar y > &} no | [fal - sariq sariq y © & _._ sariq | yashil | *ve fenotiplar genotiplar ; yy …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "allelgenlar va ularning xususiyatlari"

allel genlar oʻzaro tasirini xususiyatlari. allel genlar oʻzaro tasirini xususiyatlari. reja. allel genlar va ularni turlari. allel genlar oʻzaro tasiri: dominantlik va ressivlik qonuni. kodominantlik va uning oʻziga xosligi. intermedior meros va uning genetik xozligi. epistaz va boshqa allel tasiri modellarining xususiyatlari. allel genlar va ularni turlari. allel genlar — bu bir xil xususiyatni ifodalovchi, lekin bir-biridan biroz farq qiladigan gen variantlaridir. inson yoki boshqa organizmning har bir genining ikkita alleli bor: biri onasidan, ikkinchisi esa otasidan irsiy o‘tkazilgan. allel genlar bir-biriga nisbatan dominat yoki resessiv bo‘lishi mumkin, bu esa organizmning fenotipik xususiyatlarini belgilashda muhim rol o‘ynaydi. allel genlar o‘zaro ta’sirda bo‘lishi mumkin, va bu t...

This file contains 13 pages in PPTX format (162.7 KB). To download "allelgenlar va ularning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: allelgenlar va ularning xususiy… PPTX 13 pages Free download Telegram