genetika va genomika

DOCX 39 pages 1.9 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

termiz davlat universityeti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi 60510100 biologiya (turlar bo‘yicha ) ta’lim yo’nalishi “genetika va genomika” fanidan k u r s i s h i mavzu: prokariotlarda va eukariotlarda gen elementlarining asosiy tuzilishi ilmiy rahbar: k. o‘q. n. devonova bajardi: biologiya ta’lim yo‘nalishi 2-kurs talabasi zarina rahimova. termiz-2025 r e j a (m u n d a r i j a boblar va paragraflarning nomlanishi betlar kirish:……………………………………….......................................... birinchi bob. prokariotlarda gen elementlarining tuzilishi................ 1.1 pro- va eukariot gen elementlarining asosiy tuzilishi. pro- va eukariot genomlar o’lchami............................................... 1.2 pro- va eukariot organizmlar xromosomalarining va ulardagi sentromer va telomerlar tuzilishi. ………....................................... 1.3 bakteriya, bir hujayrali eukariot, umurtqasiz va umurtqali hayvonlar, o’simliklar genomlari tuzilishi bir-biridan farq qiluvchi xususiyatlari……................................................. ikkinchi bob. eukariotlarda gen elementlarining tuzilishi….............. 2.1 eukariot genomining tuzilishi va uning murakkabligi…….......................................................... 2.2 regulyator genlar va epigenetik omillar................................ 2.3 genetik tuzilishning biologik ahamiyati…........................ uchinchi bob. prokarıot va eukarıotlarnıng gen tuzılıshını taqqoslash va …

2 / 39

alar ro‘yxati………. ilovalar (agar bo‘lsa)………………………..... kirish genlar barcha tirik organizmlarning asosiy irsiy elementlari bo‘lib, ular organizmning shakllanishi, rivojlanishi va hayotiy jarayonlarini boshqaruvchi axborotni saqlaydi. prokariot va eukariot organizmlar genetik tuzilishi jihatidan bir-biridan sezilarli darajada farqlanadi. ushbu farqlar nafaqat genlarning joylashuvi va tuzilishida, balki ularning ekspressiya jarayonlarida ham namoyon bo‘ladi. prokariotlarda genetik material bitta halqasimon dnk molekulasi ko‘rinishida bo‘lib, u sitoplazmada joylashgan. ushbu organizmlarda genlar operonlar shaklida tuzilgan bo‘lib, ular birgalikda ishlaydi va yagona boshqaruv tizimiga ega. eukariotlarda esa genlar yadroda joylashgan bo‘lib, ular xromosomalar tarkibiga kiradi va murakkab regulyatsiya mexanizmlariga ega. bundan tashqari, eukariot genlari intron va ekzonlardan iborat bo‘lib, bu gen ekspressiyasining yanada murakkab nazorat qilinishini ta’minlaydi. mavzuning dolzarbligi hozirgi kunda genetik tadqiqotlar biologiya, tibbiyot va biotexnologiya sohalarining eng tez rivojlanayotgan yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. genetik axborotning to‘g‘ri tushunilishi va tahlil qilinishi organizmlarning irsiy xususiyatlarini aniqlash, genetik kasalliklarni tashxislash hamda biotexnologik yangiliklarni ishlab chiqishda muhim rol o‘ynaydi. shu nuqtai nazardan, …

3 / 39

ing asosiy tuzilishi, genlar joylashuvi va irsiy axborotni uzatish mexanizmlarini tahlil qilish.  prokariot va eukariot genlarining o‘ziga xos farqlarini aniqlash – operonlar, intron va ekzonlarning funksional rolini o‘rganish.  gen ekspressiyasi va uning nazorat mexanizmlarini tahlil qilish – transkripsiya va translyatsiya jarayonlarini solishtirish.  zamonaviy genetik tadqiqotlar va ularning ilmiy-amaliy ahamiyatini o‘rganish – gen muhandisligi va biotexnologiyadagi qo‘llanilishini tahlil qilish.  o‘zbekiston respublikasida genetik tadqiqotlarning rivojlanishini o‘rganish – milliy genetik tadqiqotlar va biotexnologiya sohasida olib borilayotgan ishlarga baho berish. kurs ishining manbalari  o‘zbekiston respublikasi qonunlari, prezident farmonlari va hukumat qarorlari – genetik tadqiqotlar va biotexnologiyaning rivojlanishiga oid hujjatlar.  genetika va molekulyar biologiya bo‘yicha ilmiy asarlar, monografiyalar va darsliklar – prokariot va eukariot genetik tuzilishining nazariy asoslarini o‘rganish uchun.  ilmiy jurnallar maqolalari va ilmiy-amaliy konferensiya materiallari – sohadagi eng so‘nggi tadqiqotlar va innovatsion yondashuvlarni tahlil qilish uchun.  genetik tadqiqotlar bo‘yicha xalqaro tashkilotlarning hisobotlari va statistik ma’lumotlari …

4 / 39

exnologiyalar, gen muhandisligi hamda o‘zbekiston respublikasida genetik tadqiqotlarning rivojlanishi ham kurs ishining tadqiqot obyekti sifatida o‘rganiladi. kurs ishining predmeti ushbu kurs ishining predmeti prokariot va eukariot organizmlarning genetik elementlari, ularning tuzilishi, funksiyalari va gen ekspressiyasi mexanizmlaridir. tadqiqot jarayonida prokariotlarda operon tizimi, eukariotlarda esa intron-ekzon strukturalari va transkripsiya-regulyatsiya jarayonlari o‘rganiladi. shuningdek, genetik tuzilishning biologik ahamiyati, zamonaviy genetik tadqiqotlar va ularning tibbiyot, qishloq xo‘jaligi hamda biotexnologiyadagi qo‘llanilishi kurs ishining asosiy tadqiqot yo‘nalishlari sifatida belgilangan. i-bob. prokariotlarda gen elementlarining tuzilishi 1.1 pro- va eukariot gen elementlarining asosiy tuzilishi. pro- va eukariot genomlar o’lchami. prokariotlarga tegishli asosiy molekulyar-genetik ma’lumotlar e.coli bateriyasini o’rganish natijasida olingan. zamonaviy tushunchalarga ko’ra prokariotlar genomi quyidagi elementlardan tuzilgan: 1. kodlovchi qism-transkripsiya birliklari, jumladan, polipeptid yoki trnk va rrnk ni kodlovchi ketma-ketliklar. 1. regulyator qism- gendagi genetik axborot amalga oshishining dastlabki bosqichini ta’minlovchi qism. prokariotlar genining 5'-oxiridagi regulyator elementlar transkripsiyaning boshlang’ich nuqtasidan 50-70 juft nukleotidgacha uzoqlikdagi masofada joylashgan bo’lib, promotor deb …

5 / 39

atiladi. 3'-oxiri ketma-ketliklari rnk da g—ts juftliklardan iborat soch to’g’nag’ich (shpil’ka) lar strukturasini hosil qiladi. bu struktura transkripsiyani tugatishni osonlashtiradi va uning to’xtashiga olib keladi. prokariotlarda genlar yakka (mustaqil genlar - taxminan 70 %) va guruhlarga birlashgan (klaster genlar - operon) bo’ladi. prokariotlarning yakka ishlovchi mustaqil genlari 3 muhim elementdan tuzilgan: promotor (r), oqsil-kodlovchi soha (struktur gen) va terminator (t). prokariotlarda struktur genlar dnk molekulasining uzluksiz kodlanadigan nukleotidlar ketma-ketligiga ega bo’ladi. transkripsiya insiatsiyasi signali (promotor, r) struktur gendagi kodlananuvchi ketma-ketliklardan oldinda joylashsa, transkripsiya terminatsiyasi (terminator, t) esa ulardan keyinda joylashadi. promotor va terminator - genomning translirlanmaydigan sohasi. promotor - genlar ishlashida asosiy regulyator – dnk ning rnk-polimeraza bilan bog’lanish joyi bo’lib, transkripsiya jarayonida matritsa dnk dan komplementar rnk ning sintezlanishini amalga oshiradi. ko’pchilik prokariotlarda barcha rnk lar transkripsiyasi bitta rnk-polimeraza yordamida amalga oshadi. promotor +1 birinchi nukleotiddan transkripsiyaning to’g’ri boshlanishini aniqlab oladi. bakteriyalar tashqi muhit o’zgarishlariga darhol javob berishlari zarur. …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "genetika va genomika"

termiz davlat universityeti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi 60510100 biologiya (turlar bo‘yicha ) ta’lim yo’nalishi “genetika va genomika” fanidan k u r s i s h i mavzu: prokariotlarda va eukariotlarda gen elementlarining asosiy tuzilishi ilmiy rahbar: k. o‘q. n. devonova bajardi: biologiya ta’lim yo‘nalishi 2-kurs talabasi zarina rahimova. termiz-2025 r e j a (m u n d a r i j a boblar va paragraflarning nomlanishi betlar kirish:……………………………………….......................................... birinchi bob. prokariotlarda gen elementlarining tuzilishi................ 1.1 pro- va eukariot gen elementlarining asosiy tuzilishi. pro- va eukariot genomlar o’lchami............................................... 1.2 pro- va eukariot organizmlar xromosomalarining va ulardagi sentromer va telom...

This file contains 39 pages in DOCX format (1.9 MB). To download "genetika va genomika", click the Telegram button on the left.

Tags: genetika va genomika DOCX 39 pages Free download Telegram