i̇nson i̇rodasi̇ni̇ng tabi̇ati̇

DOCX 19 pages 28.7 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.7 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

i̇nson i̇rodasi̇ni̇ng tabi̇ati̇ reja: 1. yosh fi̇zi̇ologi̇yasi̇ va fani̇ni̇ng predmeti̇, maqsadi̇ va vazi̇falari̇ 2. yoshga oi̇d fi̇zi̇ologi̇ya va o’smi̇rlar gi̇gi̇yenasi̇ 3. yosh davrlar ni̇ng morfologi̇k xususi̇yatlari̇ 4. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining rivojlanish tarixi yosh fiziologiyasi va fanining predmeti, maqsadi va vazifalari fiziologiya – tirik organizmda kechayotgan jarayonlar va ularni o’rab turgan muhitda hayot kechirishga moslashishini ta’minlovchi jarayonlar haqidagi fandir. fiziologiya odam va hayvonlarni yaxlit organizmida va uning hujayralari, to’qimalari, organlar tizimi va organlari hamda ularning tuzilish birliklarini tashkil qiluvchi qismlarida bajarilayotgan funksiyalar bo’yicha qonunlarni ochib beradi. funksiya – bu organizmning, uning organlari va to’qimalarida tinimsiz ravishda, tashqi muhitning o’zgaruvchan sharoitiga faol holda moslashishida va ularning o’zlari ham tashqi muhitga jiddiy ta’sir ko’rsatishi natijasida yuz beradigan moddalar almashinuvining o’zgarish natijasidir. demak fiziologiya, odam va hayvonlar oganizmida kechayotgan moddalar almashinuvi va ko’plab boshqa jarayonlarni amalga oshishini, tashqi muhit shart-sharoitlarining, ya’ni ekologik omillarning o’zgarishi bilan bog’liq holda kechishini,omillar ta’sirida o’zgarishini, va ana …

2 / 19

iyotda o’rganiladigan gigiyena va sanitariya fani sohalaridan biri bo’lib hisoblanadi. atrof muhit omillarining bola organizmiga, uning hayot faoliyatiga, ta’lim tarbiyasiga ta’sirini o’rganadi va o’sayotgan avlodning sog’lig’ini mustahkamlash hamda jismoniy va ma’naviy jihatdan mutadil o’sish va rivojlanishi uchun zarur bo’lgan barcha fiziologik va biokimyoviy chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va ilmiy jihatdan asoslab beradi. yosh fiziologiyasining asosiy vazifasi o’sish va rivojlanish qonuniyatlarini ochib berish, yaxlit organizm, uning organlari, tizimlari,to’qimalari va hujayralarini ishlash xususiyatlarini turli yoshga aloqador davrlarda aniqlash. yosh fiziologiyasi organizmning individual rivojlanish jarayonida funksiyalar evolyusiyasini kuzatib boradi, fiziologik jarayonlarni o’zaro munosabatlari va ular o’rtasida bog’lanish sabablarini aniqlaydi. shu bilan birga yuksak darajada tuzilgan materiya, ya’ni bosh miya po’stlog’ining organlar va umuman butun organizm faoliyatida yetakchi rol o’ynashini tushunib olishga yordam beradi. o’qish jarayonida bolalar va o’smirlar gigiyenasi, umumiy gigiyena, mikrobiologiya, epidemiologiya, fiziologiya, biokimyo fanlarining tavsiyalari va yutuqlariga tayanadi. -bolalar va o’smirlar gigiyenasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: -bolalar va o’smirlar sog’lig’ini saqlash. bu …

3 / 19

da o’sib kelayotgan avlodning turli ishlar bilan shug’ullanishida (bolalar muassasalarida o’qish, jismoniy ish bajarish, jismoniy tarbiya) gigiyenik tadbirlarni qo’llash va natijalarini aniqlash ko’zda tutiladi. bunda bolalarning sog’ligini saqlagan holda ish faoliyatini oshirish hamda charchashning oldini olish tadbirlarini ko’rish asosiy masala hisoblanadi. bu esa o’z navbatida yasli, bog’cha va maktab yoshidagi bolalarga muvofiq keladigan kun tartibining to’g’ri tuzilishiga xizmat qiladi; tashqi muhit gigiyenasi. rejalashtirilgan ishning bu qismida bolalar va o’smirlar muassasalarini loyihalash va qurishda bir qator gigiyenik tadbirlarni joriy yetish, jumladan ularni aholi yashaydigan joylarga qurish, xonalarni yetarli darajada yoritish, toza havo va issiqlik, ichimlik suv bilan, bolalar uchun mo’ljallangan jihozlar bilan ta’minlash ko’zda tutiladi; bolalar va o’smirlar ovqatlanish gigiyenasi. bunda ovqat mahsulotlarining ahamiyati, ovqatlanish tartibi o’rganiladi va o’sish davrida energiya sarfi me’yori ishlab chiqiladi; bolalar va o’smirlarga tibbiy xizmat ko’rsatish. ishning bu qismida tibbiy xizmat ko’rsatishni ilmiy asosda ishlab chiqish hamda epidemiyaga qarshi tadbirlar ko’rish; psixogigiyena. bunda bolalar va o’smirlar …

4 / 19

yaning gigiyenik me’yorlarini bilishi va o’zlari birinchi navbatda rioya qilishlari kerak; 3. sog’lom turmush tarzini shakllantirishi va yosh avlodga gigiyenik tarbiya berishi; 4.«sog’lom avlod uchun» dasturini keng targ’ib qilish kabi dolzarb muammolar bilan shug’ullanishi zarur. bundan tashqari, bolalarning tavsiyalariga tayangan holda; -homiladorlik va tug’ish paytida ona va bola salomatligini nazorat qilish, mustahkamlash va saqlash; -bir yoshgacha bo’lgan go’daklar salomatligini nazorat qilish, mustahkamlash va saqlash; -bir yoshdan olti yoshgacha bo’lgan davrda bolalar salomatligini mustahkamlash va tarbiyalashni to’g’ri tashkil qilish; -bolani sog’lom qilib tarbiyalash va ularda millatga xos bo’lgan odat va malakalarni tarkib toptirishga o’rgatish; -qizlarda o’zbek milliy urf-odatlariga xos va mos bo’lgan qadriyatlardan iffat, hayo, nazokat, latofat, ibo tushunchalarini tarkib toptirish, ularni bo’lajak oilaviy hayotga tayyorlash, sog’lom turmush tarzini shakllantirish; -yigitlarni mard, g’ururli, oilani boshqara oladigan, ota-onasiga, bolalariga mehribon bo’lish hissida tarbiyalash; -o’zbekiston respublikasi hukumatining onalik va bolalikni muhofaza qilish bo’yicha qaror va buyruqlarini talabalar ongiga yetkazish. yosh fiziologiyasi va o’smirlar …

5 / 19

a olishi mumkin. kelgusi avlodni jismonan sog’lom, aqliy va ruhiy jihatdan bardam, qaddi-qomati kelishgan qilib tarbiyalash uchun har qanday o’qitish shaklidagi bilim muassasalari tarbiyachi va o’qituvchilari yosh fiziologiyasi va o’smirlar gigiyenasi haqidagi fan asoslari bilimlariga ega bo’lishlari kerak. o’qituvchi, bolalar va o’smirlarning anatomik-fiziologik xususiyatlarini o rganar , ayrim tizim va tuqimalarning (suyak-muskul, nafas olish, qon aylanishi, asab tizimi, sezgi organlari, oshqozon-ichak trakti, ichki sekresiya bezlari, ayiruv organlari) tuzilishi, xususiyatlari hamda ularning faoliyatlari va gigiyenasi bilan tanishadi. ayniqsa, uyqu va aqliy mehnatni maqsadga muvofiq ravishda tashkil qilish, o’quv yuklamalarini bolaning yoshiga mos ravishda belgilash uchun asab tizimining o’ziga xos yosh xususiyatlarini bilishi juda muhimdir. o’sib, rivojlanib kelayotgan bolalar va o’smirlar anatomiyasi va fiziologiyasini bilmay turib, bolalar shaxsiy gigiyenasi, maktabdan tashqari ishlar gigiyenasi va o’quv tarbiyaviy ishlar gigiyenasi masalalarini ijobiy hal qilib bo’lmaydi. organizmdagi har bir tizimning fiziologiya va gigiyenasi aniq funksiyalarni boshqarilishini, masalan: suyak-muskul tizimining gigiyenasi - harakat tartibini, partada to’g’ri …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "i̇nson i̇rodasi̇ni̇ng tabi̇ati̇"

i̇nson i̇rodasi̇ni̇ng tabi̇ati̇ reja: 1. yosh fi̇zi̇ologi̇yasi̇ va fani̇ni̇ng predmeti̇, maqsadi̇ va vazi̇falari̇ 2. yoshga oi̇d fi̇zi̇ologi̇ya va o’smi̇rlar gi̇gi̇yenasi̇ 3. yosh davrlar ni̇ng morfologi̇k xususi̇yatlari̇ 4. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining rivojlanish tarixi yosh fiziologiyasi va fanining predmeti, maqsadi va vazifalari fiziologiya – tirik organizmda kechayotgan jarayonlar va ularni o’rab turgan muhitda hayot kechirishga moslashishini ta’minlovchi jarayonlar haqidagi fandir. fiziologiya odam va hayvonlarni yaxlit organizmida va uning hujayralari, to’qimalari, organlar tizimi va organlari hamda ularning tuzilish birliklarini tashkil qiluvchi qismlarida bajarilayotgan funksiyalar bo’yicha qonunlarni ochib beradi. funksiya – bu organizmning, uning organlari va to’qim...

This file contains 19 pages in DOCX format (28.7 KB). To download "i̇nson i̇rodasi̇ni̇ng tabi̇ati̇", click the Telegram button on the left.

Tags: i̇nson i̇rodasi̇ni̇ng tabi̇ati̇ DOCX 19 pages Free download Telegram