i̇nson psixikasini ontogenezda rivojlanishi

PDF 11 pages 476.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 476.7 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

2-mavzu: inson psixikasini ontogenezda rivojlanishi. 1. insonning rivojlanish bosqichlari va yosh davrlari 2.ongning rivojlanishi va ijtimoiy-tarixiy tajribalarni o‘zlashtirilishi 3.o‘zlashtirish jarayonining tavsifi. 4. oliy psixik funksiyalarning shakllanishi. insonning rivojlanish bosqichlari va yosh davrlari inson umrini ikki davrga bo‘lish mumkin. birinchi davr embrionlik davri hisoblansa, ikkinchi davr – tug‘ilgandan keyingi hayot. embrionlik davrida farzand bir hujayralilardan tortib to hozirgi kunga qadar filogenetik taraqqiyot bosqichlarini qaytaradi. bola tug‘ilgandan keyingi davrlar esa quyidagi bosqichlarga bo‘linadi. chaqaloqlik davri: (tug‘ilganidan 1 oylikkacha bo‘lgan davr) go‘daklik davri (1 oydan– 1 yoshgacha) ilk bolalik davri (1 yoshdan – 3 yoshgacha) maktabgacha yoshdagi davr (3 yoshdan– 7 yoshgacha) kichik maktab yoshi davri (7 yoshdan –10 yoshgacha) o‘smirlik davri (10 yoshdan–15 yoshgacha) o‘spirinlik davri (15 yoshdan–23 yoshgacha) etuklik davri (23 yoshdan–55 (60) yoshgacha) keksayish davri (60 yoshdan –74 yoshgacha) keksalik davri (75 yoshdan–90 yoshgacha) uzoq umr ko‘ruvchilar (90 yosh va undan yuqori) chaqaloqlik davri. bolaning ona qornidagi o‘sish davri onaning …

2 / 11

g‘liq bo‘lib, uning barcha ehtiyoj va talablari faqat shular tomonidan qondiriladi. go‘daklik davrida kattalar bilan faol aloqaga kirishish ehtiyoji tug‘iladi va bu aloqa nutq darvrigacha muloqotning o‘ziga xos yangi shakli sifatida bolaning o‘sishida muhim rol o‘ynaydi. bir yoshgacha davrda paydo bo‘lgan ehtiyojning tobora chuqurlashuvi bilan nutq davrigacha muloqot cheklanganligining nomutanosibligi bir yoshdagi inqirozni keltirib chiqaradi. go‘dak o‘sishining murakkabligi uning xilma-xil faoliyati o‘zaro bog‘langanidir. shuning uchun katta yoshdagi odamlar bu davrda go‘dakning ehtiyojlarini to‘la qondirishga harakat qilishlari kerak. shundagina ularning bola psixik dunyosiga muntazam va maqsadga muvofiq ta’sir etishi bola bosh miya katta yarimsharlarining po‘stlog‘ining faoliyatini takomillashtiradi. go‘daklik davrida idrok, xotira jarayonlari shakllanadi. ilk bolalik davri. ilk bolalik davri alohida ahamiyatga ega. bu davrda bolalarda nutq shakllanadi, yurish ko‘nikmalariga ega bo‘la boshlaydi. ilk bolalik davri amaliy harakat tafakkuri vujudga keladigan davr hisoblanib, qo‘l operatsiyalari turli narsalar va qurilmalar bilan almashinadi. bola ijtimoiy qurollardan foydalanish usullarini o‘zlashtirishi natijasida unda predmetli harakat ko‘nikmasi …

3 / 11

onining takomillashuvi bola yugurganida, bir joyda tik turganida muvozanatni saqlash imkonini yaratadi. buning natijasida bola mustaqil holda turli harakatlarni amalga oshira boshlaydi. jismoniy jihatdan mustaqillikka erishish bolada erkin, kattalarning nazoratisiz, o‘z holicha qandaydir ishlarni bajarish, umuman yashash istagini tug‘diradi. bu davrda egotsentrik nutq muhim ahamiyat kasb etadi. rolli o‘yinlar ularning faoliyatlarida etakchilik qiladi. rolli o‘yin faqat alohida olingan jarayon uchun ahamiyatli emas, balki bolada shaxsiy xususiyat va fazilatlarni shakllantirishda ham zarurdir. kichik maktab yoshi davri. kichik maktab yoshi davriga 6-10 yoshli boshlang‘ich sinflarning o‘quvchilari kiradi. bola maktab ta’limiga bog‘chada tarbiyalanayotganida tayyorlanadi. kichik maktab yoshdidagi bolalarning eng muhim hususiyatlaridan biri unda o‘ziga xos ehtiyojlarning mavjudligidir. bu ehtiyojdar o‘z mohiyati bilan muayyan bilim, ko‘nikma va malakalarni egallashga, tevarak-atrofdagi voqelikni o‘zlashtirishga qaratilmay, balki faqat o‘quvchilik istagini aks ettirishdan iboratdir. kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarda ixtiyorsiz diqqat, mexanik xotira yaxshi rivojlangan bo‘ladi. kichik maktab yoshidagi bolalar “vaqt” tushunchasi bilan duch kelishadi, lekin ular kundalik tajribalari …

4 / 11

gik nuqsonlar ularni tarbiyasi qiyin o‘smirlar qatoriga qo‘shilishiga olib keladi. o‘spirinlik davri. o‘spirinlik davri ikkiga bo‘linadi ilk o‘spirinlik va o‘spirinlik. ilk o‘spirinlik davri 15-18 yoshlarni qamrab oladi. bu kollej va litsey talabalari hisoblanishadi. o‘spirinlik davri talabalik davri hisoblanadi 19-23 yoshlarni qamrab oladi. ilk o‘spirinlik davri katta hayot ostonasida turgan yoshlar hisoblangani uchun ulardagi eng katta motivlardan biri bu kasb tanlash motivi hisoblanadi. bu davrda mehnat faoliyati ustunlik qiladi. o‘spirinlik davriga kelib mustaqil hayotga qadam tashlanadi, buning natijasida har bir yoshda umr yo‘ldoshi tanlash funksiyasi ustunlik qiladi. bunda har xil motivlar asosida umr yo‘ldoshi tanlanadi. yetuklik davri. etuklik davri uch bosqichga bo‘linadi: yoshlik, birinchi bosqichi va ikkinchi bosqichi. yoshlik davri 23-28 yoshlardan iborat bo‘lib, bu davrning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok etish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalga oshirishdan iboratdir. etuklik davrining birinchi bosqichiga 28-35 yoshlar kiradi etuklik davrida odam o‘zining barcha …

5 / 11

’foga chiqqan, ijtimoiy faol bo‘lmagan erkak va ayollar, b)nafaqaxo‘r erkak va ayollar, lekin ijtimoiy hayotning u yoki bu jabhalarida faoliyat ko‘rsatayotgan keksalik alomatlari bosayotgan odamlar. keksayish davrida biologik organlarning zaiflashuvi psixik jarayonlarning ham o‘zgarishiga olib keladi. ruhiy keksayish alomatlari ayollarda ertaroq paydo bo‘ladi. keksalik davri. keksalik 75-90 yoshdagi erkak va ayollar kiradi va bunday odamlarning boshqa yosh davrlaridagi odamlardan keskin farqlanadigan xususiyatlari yaqqol ko‘zga tashlanadi. keksalarni jismoniy va aqliy faollikka moyil hamda passiv turmush tarziga ko‘nikkan qariyalar guruhiga ajratish mumkin. ongning rivojlanishi va ijtimoiy-tarixiy tajribalarni o‘zlashtirilishi endilikda psixologik va xulq-atvor shakllanishida yangi pog‘onaga ko‘tarilish uchun organizm ichki tuzilishi va unda kechadigan jarayonlarni, irsiy axborotni o‘zgartirish shart emas. «oliy psixik funksiyalar» tushunchasi fanga l.s.vigotskiy tomonidan kiritilgan bo‘lib, bunday funksiyalar sirasiga l.s.vigotskiy tushunchali tafakkur, mantiqiy xotira, ixtiyoriy diqqatni kiritgan edi. l.s.vigotskiy shunday deb yozgan edi: «oliy psixik funksiyalar» tushunchasi va tadqiqotlarimiz predmeti hodisalarning ikki guruhini o‘z ichiga oladi… bular, birinchidan, madaniy rivojlanish …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "i̇nson psixikasini ontogenezda rivojlanishi"

2-mavzu: inson psixikasini ontogenezda rivojlanishi. 1. insonning rivojlanish bosqichlari va yosh davrlari 2.ongning rivojlanishi va ijtimoiy-tarixiy tajribalarni o‘zlashtirilishi 3.o‘zlashtirish jarayonining tavsifi. 4. oliy psixik funksiyalarning shakllanishi. insonning rivojlanish bosqichlari va yosh davrlari inson umrini ikki davrga bo‘lish mumkin. birinchi davr embrionlik davri hisoblansa, ikkinchi davr – tug‘ilgandan keyingi hayot. embrionlik davrida farzand bir hujayralilardan tortib to hozirgi kunga qadar filogenetik taraqqiyot bosqichlarini qaytaradi. bola tug‘ilgandan keyingi davrlar esa quyidagi bosqichlarga bo‘linadi. chaqaloqlik davri: (tug‘ilganidan 1 oylikkacha bo‘lgan davr) go‘daklik davri (1 oydan– 1 yoshgacha) ilk bolalik davri (1 yoshdan – 3 yoshgacha) maktabgacha yoshda...

This file contains 11 pages in PDF format (476.7 KB). To download "i̇nson psixikasini ontogenezda rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: i̇nson psixikasini ontogenezda r… PDF 11 pages Free download Telegram

i̇nson psixikasini ontogenezda rivojlanishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "i̇nson psixikasini ontogenezda rivojlanishi"

Similar files