bernulli tenglamasi

DOC 17 pages 419.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 419.0 KB

File type DOC

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

bernulli tenglamasi reja: 1. bernulli tenglamasi. qovushqoq siqilmaydigan suyuqliklarning oqimchasi uchun kinetik energiyaning o’zgarish qonuni. 2. bernulli tenglamasining fizik ma’nosi. bernulli tenglamasining grafik ko’rinishdagi tasviri. 3. suyuqlik oqimining asosiy xarakteristikasi. to’liq oqim uchun bernulli tenglamasi. 4. bernulli tenglamasi va to’liq energiya tushunchasini amaliy masalalarga tadbiqi. yuqorida keltirilgan eyler va nave-stoks tenglamalar sistemalarini yeshish yo`li bilan suyuqlik harakatlanayotgan fazoning har bir nuqtasidagi tezlik va bosimni topish mumkin. lekin bu sistemalarni yeshish katta qiyinshiliklar bilan amalga oshiriladi, ko`p hollarda esa hatto yeshish mumkin emas. shuning ushun gidravlikada, ko`pinsha, o`rtasha tezlikni topish bilan shegaralanishga to`g`ri keladi. buning ushun, odatda, bernulli tenglamasidan foydalaniladi. biz bu yerda bernulli tenglamasini ikki xil usulda shiqarishni ko`rsatamiz. birinshi usul eyler tenglamasidan foydalanish yo`li bilan amalga oshiriladi. buning ushun (3.18) sistemaning birinshi tenglamasini dx ga, ikkinshi tenglamasini dy ga, ushinshi tenglamasini dz ga ko`paytiramiz va hosil bo`lgan ushta tenglamani qo`shamiz. natijada quyidagi tenglamaga ega bo`lamiz: munosabatdan ko`rinib turibdiki, shu …

2 / 17

nishga keladi hosil bo`lgan tenglamani elementar oqimchaning 1-1 kesimidan (1.33-rasmga q.) 2-2 kesimigasha integrallasak, quyidagi tenglamaga ega bo`lamiz: bu tenglikdagi har bir had massa birligiga keltirilgan. agar uni kush birligiga keltirsak, ya'ni g ga ikki tomonini bo`lib yuborsak, u holda ni hisobga olib, quyidagini olamiz: oxirgi tenglama 1738 y. bernulli tomonidan olingan bo`lib, uning nomi bilan ataladi va gidravlikada harakatning asosiy tenglamasi bo`lib xizmat qiladi. bu tenglama ixtiyoriy ikkita kesim ushun olingan bo`lib, bu kesimlarning elementar oqimsha yo`nalishi bo`yisha qayerda olinishining ahamiyati yo`q. shuning ushun bernulli tenglamasini quyidagi ko`rinishda ham yozish mumkin: ko`rinib turibdiki, bernulli tenglamasida asosan kattaliklarning yig`indisi o`zgarmas ekan. shunday qilib, bu tenglama tezlik u, bosim p, zishlik ( o`rtasidagi munosabatni ifodalaydi. d. bernullining o`zi yuqoridagi tenglamani kinetik energiyaning o`zgarishi qonunidan keltirib shiqargan bo`lib, biz keltirgan usul esa eyler tomonidan qo`llanilgan. ikkinshi usul kinetik energiyaning o`zgarish qonunidan foydalanib bajariladi. harakat o`qi l - l bo`lgan biror elementar oqimshaning …

3 / 17

ishlarning yig`indisi. endi elementar oqimsha bo`lagining dt vaqt ichida 1-1 va 2-2 kesimlar orasidagi holatdan 1'-1' va 2'-2' kesimlar orasidagi holatga kelgandagi kinetik energiyasining o`zgarishini ko`ramiz. harakat barqaror bo`lgani ushun bu o`zgarish 1 - 1 va 1` - 1' orasidagi bo`lak bilan 2 - 2 va 2' - 2' orasidagi bo`lak kinetik energiyalari ayirmasiga teng. 1 - 1 va 1` - 1` orasidagi bo`lakning kinetik energiyasi (uning massasi m1 bo`lsa) ga teng bo`ladi. 2-2 va 2'-2' orasidagi bo`lakning kinetik energiyasi esa ga teng. demak ko`rilayotgan 1 - 1 va 2 - 2 orasidagi bo`lakning kinetik energiyasi dt vaqtda quyidagi miqdorga o`zgarar ekan: ikkinshi tomondan, 1 -1 va 1' - 1` orasidagi bo`lakning massasi uning hajmi ning zishlikka ko`paytmasiga teng, ya'ni shuningdek, 2-2 va 2' - 2' orasidagi bo`lakning massasi dl1 va dl2 – dt vaqt ishida 1 -1 va 2 - 2 kesimlarining yurgan yo`lini ko`rsatadi, shuning ushun u holda …

4 / 17

ko`paytirilganiga teng, ya'ni lekin bo`lgani ushun endi, (3.42), (3.43) va (3.44) larni (3.39) ga qo`ysak, elementar oqimsha ushun kinetik energiyaning o`zgarish qonunini olamiz bu yerda p2 kuch suyuqlik harakatiga teskari yo`nalgan bo`lgani ushun tenglamaning o`ng tomonidagi ikkinshi had (ya'ni a2) manfiy ishora bilan olindi. oxirgi tenglamaning ikki tomonini ga bo`lsak: bir xil indeksli hadlarni gruppalab joylashtirsak, bernulli tenglamasi hosil bo`ladi: shunday qilib, elementar oqimcha uchun bernulli tenglamasi kinetik energiyaning o`zgarish qonunini ifodalar ekan. bernulli tenglamasining geometrik, energetik va fizik mazmunlari bernulli tenglamasining har bir hadi o`zining geometrik va energetik mazmunlariga ega. buni aniqlash ushun biror elementar oqimsha olib, uning 1-1, 2- 2 va 3 - 3 kesimlarini ko`ramiz (3.9-rasm). bu kesimlarning og`irlik markazi biror 0-0 tekislikdan z1, z2 va z3 masofalarda bo`lsin. bular qiyosiy tekislik 0-0 dan elementar oqimshaning geometrik balandliklarini ko`rsatadi. endi olingan 1-1, 2 - 2 va 3 - 3 tekisliklar markazida pezometr (to`g`ri shisha naysha) va uchi …

5 / 17

lardagi balandlik farqi larga teng bo`ladi va tezlik balandligi deyiladi. shunday qilib, geometrik nuqtai nazardan bernulli tenglamasining hadlari quyidagisha ataladi: bernulli tenglamasining geometrik, energetik va fizik mazmunlariga doir shizma. – suyuqlikning tegishli kesimlaridagi tezlik bosimi (balandligi): – pezometrik balandliklar; – geometrik balandliklar (tegishli kesimlarning og`irlik markazi 0-0 - tekisligidan qansha balandlikda turishini ko`rsatadi). larning birliklari uzunlik birliklariga tengdir. pezometrlardagi suyuqlik balandliklarini birlashtirsak, hosil bo`lgan shiziq, pezometrik shiziq deyiladi. bernulli tenglamasidan tezlik balandligi, pezometrik va geometrik balandliklarining umumiy yig`indisi uzgarmas miqdor bo1lib, u 3.9 - rasmda 0'-0' chizig`i bilan belgilanadi va suyuqlikning bosim (dam) tekisligi deb ataladi. gidrodinamikada bu ushta balandliklar ning yig`indisi suyuqlikning to`liq bosimi (dami) deb ataladi va h bilan belgilanadi: bular ideal elementar oqimshalar ushun bernulli tenglamasining geometrik ma'nosini bildiradi. uning energetik ma'nosi kinetik energiyaning o`zgarish qonuni bo`yisha shiqarilishiga asoslangan. boshqacha aytganda, bernulli tenglamasi suyuqliklar ushun energiyaning saqlanish qonunidir. bernulli tenglamasi (3.45) ning shap tomoni elementar oqimshaning 1-1 …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bernulli tenglamasi"

bernulli tenglamasi reja: 1. bernulli tenglamasi. qovushqoq siqilmaydigan suyuqliklarning oqimchasi uchun kinetik energiyaning o’zgarish qonuni. 2. bernulli tenglamasining fizik ma’nosi. bernulli tenglamasining grafik ko’rinishdagi tasviri. 3. suyuqlik oqimining asosiy xarakteristikasi. to’liq oqim uchun bernulli tenglamasi. 4. bernulli tenglamasi va to’liq energiya tushunchasini amaliy masalalarga tadbiqi. yuqorida keltirilgan eyler va nave-stoks tenglamalar sistemalarini yeshish yo`li bilan suyuqlik harakatlanayotgan fazoning har bir nuqtasidagi tezlik va bosimni topish mumkin. lekin bu sistemalarni yeshish katta qiyinshiliklar bilan amalga oshiriladi, ko`p hollarda esa hatto yeshish mumkin emas. shuning ushun gidravlikada, ko`pinsha, o`rtasha tezlikni topish bilan shegaralanishga to`g...

This file contains 17 pages in DOC format (419.0 KB). To download "bernulli tenglamasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bernulli tenglamasi DOC 17 pages Free download Telegram