virusli gepatit (hepatitis viruses)

DOCX 11 pages 44.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.1 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

asosiy epidemiologik tushunchalar virusli gepatit – o‘tkir yuqumli kasallik. u jigar hujayralarining zararlanishi, umumiy intoksikatsiya belgilari, teri va shilliq qavatlarning sarg‘ayishi, peshobning to‘q sariq yoki «pivo»ga o‘xshash, najasning oqimtir tusga (gilvatarangiga) kirishi, jigar, ba’zan taloqning ham kattalashishi bilan ifodalanadi. bir-biriga o‘xshash olti xil virsli gepatit bo‘lib, bular a, v, s, d, e, g viruslari qo‘zg‘atadigan kasalliklardir. yuqishiga qarab, og‘iz orqali (a, ye) va parenteral yo‘l bilan yuqadigan (v, s, d, g) xillarga ajratiladi. a va ye virusli gepatitlarda viruslar bemorning axlati orqali tashqariga chiqadi. shu bois axlat, suv, oziq ovqat mahsulotlari, bemor foydalangan buyum va narsalardan ifloslanish juda xavfli hisoblanadi. parenteral yo‘l bilan yuqadigan virusli gepatitlar shprits, igna va boshqa tibbiy asboblarni yetarli zararsizlantirmaslik oqibatida, shuningdek, qon va qon preparatlari quyish hamda turli tibbiy muolajalar (ginekologik, stomatologik) vaqtida yuqishi mumkin. virusli gepatitlar davriy kechishi bilan xarakterlanadi. uning yashirin, boshlang‘ich, avjolgan, orqaga qaytish va sog‘ayish davrlari ajratiladi. kasallikning yashirin davri uning …

2 / 11

b qusadi, me’da sohasida biroz og‘riq bo‘ladi, ba’zan ichi ketadi, madori qurib, ishtahasi pasayadi, o‘ng qovurg‘asi ostida og‘riq paydo bo‘ladi. astenovegegativ alomatlar bilan boshlanganda bemorning boshi aylanadi, og‘riydi, ko‘p terlaydi, o‘ta injiq, yig‘loqi bo‘lib qoladi. virusli gepatitlarning boshlang‘ich davri qanday sindrom bilan kechishidan qat’i nazar, shu kasallikka xos 3 xil belgi kuzatiladi: 1) siydikning pivo rangida bo‘lishi; 2) axlat rangining oqarishi; 3) ko‘pchilik (deyarli 90 %) hollarda jigarning kattalashishi. kasallikning «sariqlik davri» ham o‘ziga xos tarzda kechadi. ko‘z oqi sarg‘ayishi bilan virusli gepatitning avj olgan davri boshlanadi; a shaklida bemor sarg‘ayishi bilan uning ahvoli ancha yengillashib tuzala boshlaydi. parenteral yo‘l bilan yuqadigan virusli gepatitlarda, og‘iz orqali yuqadiganlariga nisbatan sariqlik davri uzoqroq cho‘ziladi. bemor tezda tuzalavermaydi, darmoni quriydi, ko‘ngli ayniydi, ba’zi hollarda badani qichiydi (xolestatik xili). virusli gepatit tashxisi, asosan, bemordan olingan ma’lumotlar, kasallikka xos alomatlar, qon tahlili va boshqa asosida qo‘yiladi. kasallikning boshlang‘ich davri dispeptik, kataral va soxta revmatoid sindromlarda …

3 / 11

ina yuboriladi, u birinchi bor qilingandan keyin oradan 1 oy va b oy o‘tgach qayta emlanadi. emlash natijasida immunitet paydo bo‘lib, u 15-20 yilgacha saqlanadi va kasallik tarqalshining oldini oladi, virus tashuvchilik himoyalanadi. davolash, asosan, bemorning umumiy ahvoli va kasallikning klinik belgilariga qarab olib boriladi. yengilroq xilida deyarli dori-darmonlar berilmaydi, kun tartibi va parhezga rioya qilish tavsiya etiladi. kasallikning boshqa shakllarida ham parhez va kun tartibiga amal qilishdan tashqari, glyukoza, vitaminlar, tuzli eritmalar, qon hamda plazma va qon o‘rnini bosuvchi suyuqliklar, zarur hollarda gormonlar, antibiotiklar va h.k. buyuriladi. bemorga vitaminlar, karbon suvlar, oqsilga boy ovqatlar, shuningdek, turli meva sharbatlari tavsiya etiladi. gepatit a (botkin kasalligi) — rnk-virus bo’lib, picornavirus oilasiga, enterovirus sinfiga mansub, o’tkir virusli jigar shikastlanishiga olib keladi. uning o’lchami 27-30 nm. virusning qobig’i yo’q. bundan tashqari, virusning yana to’rtta inson virusi genotipi va uch xil maymun virusi genotipi aniqlangan. genotiplardan qat’i nazar, barcha a turdagi viruslar o’xshash antigen, …

4 / 11

laydi. o’zbekiston gepatit a o’rtacha tarqalgan hududlar doirasiga kiradi. tegishli sanitariya-gigiyena sharoitiga ega bo’lgan rivojlangan mamlakatlarda virusli gepatitning tarqalish ko’rsatkichi past bo’ladi. umuman, kasallikka chalinish ehtimoli yuqori bo’lgan kishilarga: · ushbu kasallik endemik bo’lgan hududlarga sayohat qilganlar; · oiv (odam immunitet tanqisligi virusi) yoki oits bilan og’rigan (orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi) bo’lganlar; · giyohvand moddalarni iste’mol qiluvchilar; · virusli gepatit b yoki gepatit c bilan kasallangan shaxslar; · aholining yopiq guruhlaridagi shaxslar (masalan, o’quvchilar). virusli gepatit a — jigar infektsiyalarining eng ko’p uchraydigan sabablaridan biridir. masalan, 1988 yilda shanxayda jsst (jahon sog’liqni saqlash tashkiloti) ga ko’ra, epidemiya 300 ming kishini zararlagan. virusli gepatit a ning yakuni bolalikda ijobiydir, kasallik asimptomatik (alomatlarsiz) tarzda o’tadi, hayot sifatiga ta’sir ko’rsatmaydi. o’smirlik davrda kasallik jiddiy shaklda o’tadi va kasallikdan so’ng qat’iy ravishda parhezga rioya qilish kerak. o’lim holatlari faqat qarilarda kuzatiladi va har 1000 ta holatdan 4 tasini tashkil etadi. gepatit a ning qo’zg’atuvchisi …

5 / 11

haroitlarida yuvilmagan qo’llar, suv, meva-sabzavotlar orqali o’giz bo’shlig’iga va qizilo’ngachga, u yerdan ovqat hazm qilish tizimi epitelial hujayralari orqali qonga, qon oqimi bilan esa jigarga hujayralarigacha (gepatotsitlar) yetib boradi. gepatit a virus faqat gepatotsitlarda ko’payadi va ularga zarar keltiradi, bu esa jigar yetishmovchiligining rivojlanishiga olib keladi. virusning ortiqcha soni o’t suyuqligi yo’lchalari orqali o’t xaltasiga, u orqali me’da-ichak trakti orqali tashqi muhitga chiqariladi. kasallik tasnifi kasallikning davomiyligiga ko’ra, · o’tkir shakli; · cho’zilgan shakli. og’irlik darajasi bo’yicha : · yengil daraja; · o’rta-og’ir daraja; · og’ir daraja. kasallik alomatlari sezilarligiga ko’ra to’rtta shakli farqlanadi: · subklinik (kasallik belgilari yo’q); · xiralashgan (kasallikning alomatlari sezilar-sezilmas, umumiy holsizlik ko’rinishida); · sariq kasalliksiz (teri sarg’ayishisiz aniq alomatlar); · sariq kasallik (terida sariqlik mavjudligi bilan kasallikning umumiy simptomatikasi). virusli gepatit a belgilari va alomatlari inkubatsion davri (virus yuqganidan boshlab birinchi alomatlar rivojlanish davriga qadar) 14-28 kun davom etadi. shundan so’ng kasallik belgilari rivojlanib, uch …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "virusli gepatit (hepatitis viruses)"

asosiy epidemiologik tushunchalar virusli gepatit – o‘tkir yuqumli kasallik. u jigar hujayralarining zararlanishi, umumiy intoksikatsiya belgilari, teri va shilliq qavatlarning sarg‘ayishi, peshobning to‘q sariq yoki «pivo»ga o‘xshash, najasning oqimtir tusga (gilvatarangiga) kirishi, jigar, ba’zan taloqning ham kattalashishi bilan ifodalanadi. bir-biriga o‘xshash olti xil virsli gepatit bo‘lib, bular a, v, s, d, e, g viruslari qo‘zg‘atadigan kasalliklardir. yuqishiga qarab, og‘iz orqali (a, ye) va parenteral yo‘l bilan yuqadigan (v, s, d, g) xillarga ajratiladi. a va ye virusli gepatitlarda viruslar bemorning axlati orqali tashqariga chiqadi. shu bois axlat, suv, oziq ovqat mahsulotlari, bemor foydalangan buyum va narsalardan ifloslanish juda xavfli hisoblanadi. parenteral yo‘l bilan yuqa...

This file contains 11 pages in DOCX format (44.1 KB). To download "virusli gepatit (hepatitis viruses)", click the Telegram button on the left.

Tags: virusli gepatit (hepatitis viru… DOCX 11 pages Free download Telegram