asosiy epidemiologik tushunchalar

DOCX 10 pages 27.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

asosiy epidemiologik tushunchalar. asosiy epidemiologik tushunchalar. epidemik jarayon to'g'risida ta’limot, epidemik jarayonning namoyon bo'lishi va uning interpretatsiyasi. epidemik o'choqlarda o'tkaziluvchi chora-tadbirlar. epidemiologiya bu epidemik jarayon to'g'risidagi. uning rivojlanish qonuniyatlari va namoyon bo'lish shakllari haqidagi fandir. tibbiyotning rivojlanishi bilan epidcmiologik usulning imkoniyatlari ham ortib bormoqda. "epidemiya" tushunchasi bu omma orasida ko'plab uchraydigan hodisani anglatadi. o'sha davrlarda eng ko'p tarqalgan hodisa bu yuqumli kasalliklar edi. epidemiologiya faqatgina epidemiyalar to'g'risidagi fan emas. balki kasallikning bir-biri bilan bog'1iq bo’lmagan hollaridan tortib epidcmiyaning yaqqol namoyon bo'lishi bilan kechuvchi epidemik jarayon to’g'risidagi fan hisoblanadi. epidemik jarayonni rivojlantimvchi biologik. tabiiy va ijtimoiy omillarining ahamiyatini bilish. yuqumli kasalliklar profilaktikasida epidemik jarayonining uch zvenosiga qaratilgan chora-tadbirlarning samaradorligini baholay olishi katta ahamiyatga egadir. hozirgi paytda "epidemiya" tushunchasini yuqumli bo'lmagan kasalliklarga nisbatan qo’llash to'g'ri bo'lar edi. epidemiologiyaning yanada rivojlanishi uning tibbiyot muammolarini populyasiya darajasida echa oladigan umum tibbiy fan sifatida zamonaviy davrga qadam qo'yishiga yordam berdi. ko'pgina xorijiy mamlakatlarda hozirgi paytda …

2 / 10

ng. genotip va fenotiplari geterogen. moyillik darajasi turlicha va o'zgaruvchan bo'lgan kishilar populyasiyasiga ta’siri natijasida aholi o'rtasida sodir bo'ladigan kasallanishlardan iboratdir. shu bilan birgalikda epidemiologiya epidemik jarayon haqidagi fan sifatida ham o'ziniim ahamiyatini saqlab qoldi. an’anaviy epidemiologiyaning o'rganish sohasi yuqumli kasalliklardir. shunday qilib an’anaviy epidemiologiya epidemik jarayon to'g'risidagi fan sifatida o'rganiladi. zamonaviy epidemiologiya bir-biri bilan uzviy bogliq bo'lgan bo'limlardan tashkil topgan. · epidemik jarayon to'g'risidagi ma'lumot. · epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar va vositalar. · epidemiologik tashxisot. · epidemiyaga qarshi xizmat ko'rsatish tizimi. · xususiy epidemiologiya. 1941 yilda l.v. gromashevskiy tomonidan epidemik jarayonga berilgan ta'rif: - bu jamoa orasida aylanib yurgan kasallik qo'zg'atuvchilari chaqirgan infeksion holatning ketma-ket keluvchi va epidemik o'choqlar sifatida namoyon bo'luvchi belgisiz bakteriya tashuvchilikdan tortib, to yaqqol klinik ko'rinishlaridagi bemorlardir degan ifodasida asosiy urg'u epidemik jarayonning yuqumli kasalliklar ko'rinishidagi tashqi namoyon bo'lishiga qaratilgan. bu ifoda epidemik jarayonning yuzaga kelishi va rivojlanish sabablarini ochib bera olmaydi. chunki infeksion jarayon kasallik …

3 / 10

o'rinishlarini quyidagicha ifodalash mumkin: infeksion jarayon bu kasallik qo'zg'atuvchi parazit va odam organizmining o'zaro munosabati jarayonida, sharoitga qarab manifest yoki belgisiz. ya’ni kasallik va tashuvchilik ko'rinishlarida ifodalanishidir. epidemik jarayonning ma’nosi ham kasalik qo'zg'atuvchi parazit bilan makroorganizmning o'zaro munosabati natijasidir. lekin bu jarayon organizm darajasida emas, populyasiya darajasida kechadi. shunday qilib epidemik jarayon bu kasallik qo'zg'atuvchi parazit bilan makroorganizmning populyasiya darajasidagi o'zaro ta’siri natijasida, ma’lum ijtimoiy va tabiiy sharoitlarga bog'liq bo'lgan holda, axoli o'rtasida kasallanishning har xildagi jadalligi ko'rinishida ifodalanishidir. epidemik jarayon to'g'risidagi ta’limot epidemiologiyaning boshqa bo'limlari uchun nazariy asos hisoblanadi. har qanday jarayonni o'rganish shu jarayon qanday paydo bo'ladi va nima uchun rivojlanadi. ya'ni uning rivojlanish sabablari va bu jarayon qanday ko’rinishlarda namoyon bo'ladi kabi uch yo'nalishda olib boriladi. shunga binoan epidemik jarayon to'g'risidagi ta'limotda ham uchta qism farq qilinadi. · epidemik jarayonning omillari: biologik. ijtimoiy va tabiiy (uning rivojlanish sabablari va sharoitlari). · epidemik jarayonning rivojlanish mexanizmi (shu jarayon …

4 / 10

tema asosida parazit va xo'jayin organizmi o’rtasidagi evolyusion taraqqiyot natijasida kasallik ko'zg’atuvchilarining yashashi va tur sifatida saqlanib qoiishini ta'minlovchi o'zaro munosabat yotadi). odam organizmi antroponoz kasalliklarning qo'zg'atuvchilar uchun asosiy yashash muhiti, zoonoz kasalliklarni qo’zg'atuvchilari uchun esa hayvon organizmi, sapronoz kasalliklari qo'zg'atuvchilari uchun tashqi muhit ob'ektlari asosiy yashash muhitidir. kasallik manbai evolyusiya jarayonida tarkib topgan kasallik qo'zg'atuvchilari uchun tabiiy yashash muhitidir. kasallik qo'zg'atuvchilari o'zlarining yashash faoliyati davomida odam organizmida va undan tashqarida o'z yashash muhitlarini o’zgartirib turishadi. 1. odam - antroponozlar uchun: 2. hayvonlar - zoonozlar uchun: 3. tashqi muhit - sapronozlar uchun. parazitlar populyasiyalari yashaydigan tabiiy muhitning tarkibiy qismlari: i) maxsus xo'jayinlar va tashuvchilar populyasiyasi. 2) kasallik yuqishiniim maxsus abiotik omillari. parazit o’z hayoti davomida ikki davrni o'tadi: odam organizmida yashash (oziqlanish. ko'payish) davri. o'z xo'jayinini almashtirish davri. bu davrlarsiz parazitlar yashay olmaydilar, chunki xar qanday organizmning hayoti chegaralangandir. odamlar uchun obligat shartli patogen parazitlarga tegishli mikroorganizmlar (esherixiyalar, klebsiellalar, statilokokklar, …

5 / 10

boshqa patologik jarayon yuzaga kelsa. autoinfeksiya turida bo'ladi. zoonoz kasallik qo'zg'atuvchilar, hayvonlarning obligat parazitlari ko'p xo'jayinli parazitlar hisoblanadi. bunda bir turdagi hayvonlar kasallik qo'zg'atuvchilarning asosiy manbai hisoblanadi. boshqa turdagi xayvonlar esa oraliq xo'jayin hisoblanadi. chunki bu hayvonlar organizmida parazitlar biologik tur sifatida tabiatda saqlanib qololmaydi. epizootik jarayon hayvonlar orasida yuqumli kasallik tarqalishi uchun o'zaro uzluksiz bog'langan zanjir bo'lib xizmat qiladi. bunday hollarda asosiy manbadan tashqari qo'shimcha manba ham bo'lishi mumkin. qo'zg'atuvchilarning bunday aylanish jarayonida ular odam organizmiga xam tushishi mumkin. bunday hollarda epidemik jarayon vujudga keladi. shunday bo'iishiga qaramay, ba'zan inson organizmi qo'zg'atuvchi uchun "biologik boshi berk ko'cha" (tupik) sifatida, ya’ni kasallik qo'zg'atuvchisi kasal kishidan sog' odamga o'ta olmaydi. shuning uchun zoonozlarda epidemik jarayon bir-biri bilan bog'lanmagan holda bo'lib, kasallik onda- sonda hayvonlardan odamga yuqishi mumkin. ba’zi zoonoz kasalliklarda (o'pka touni, sariqlik isitmada), odam qo'shimcha kasallik qo'zg'atuvchilar manbai hisoblanishi mumkin, chunki bunday hollarda kasallik bemor odamdan sog'lom odamga o'tishi mumkin. …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy epidemiologik tushunchalar"

asosiy epidemiologik tushunchalar. asosiy epidemiologik tushunchalar. epidemik jarayon to'g'risida ta’limot, epidemik jarayonning namoyon bo'lishi va uning interpretatsiyasi. epidemik o'choqlarda o'tkaziluvchi chora-tadbirlar. epidemiologiya bu epidemik jarayon to'g'risidagi. uning rivojlanish qonuniyatlari va namoyon bo'lish shakllari haqidagi fandir. tibbiyotning rivojlanishi bilan epidcmiologik usulning imkoniyatlari ham ortib bormoqda. "epidemiya" tushunchasi bu omma orasida ko'plab uchraydigan hodisani anglatadi. o'sha davrlarda eng ko'p tarqalgan hodisa bu yuqumli kasalliklar edi. epidemiologiya faqatgina epidemiyalar to'g'risidagi fan emas. balki kasallikning bir-biri bilan bog'1iq bo’lmagan hollaridan tortib epidcmiyaning yaqqol namoyon bo'lishi bilan kechuvchi epidemik jarayon to’...

This file contains 10 pages in DOCX format (27.2 KB). To download "asosiy epidemiologik tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy epidemiologik tushunchal… DOCX 10 pages Free download Telegram