"mulkchilik institutining yevropa va osiyo mamlakatlarida tarkib topgan yo'li"

DOCX 33 pages 190.5 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 190.5 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti “iqtisodiyot” fakulteti iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalari bo’yicha) yo’nalishi talabasi ning “instutsional iqtisodiyot” fanidan mavzu: “mulkchilik institutining yevropa va osiyo mamlakatlarida tarkib topgan yo'li” bajardi: abdurahimova kumushoy qabul qildi: axmedov o’tkir toshkent - 2023 reja kirish asosiy qism 1. institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi 2. mulkchilik huquqlarini iqtisodiy asoslash 3. mulk huquqlari nazariyasining asosiy qoidalari 4. mulkchilik institutining yevropa va osiyo mamlakatlarida tarkib topgan yo'li. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o`zbekistonda mustaqillikning dastlabki yilidan boshlab besh tamoyil asosida bosqichma-bosqich amalga oshirilgan islohotlar jarayonida ijtimoiyiqtisodiy hayotning barcha sohalarida o`zgarishlarga erishildi, iqtisodiyotning yangi xo`jalik yurituvchi sub’ektlari – yirik aksiyadorlik jamiyatlari,xolding kompaniyalar va xususiy mulkchilikning turli shakllari barpo etildi. shu bois institutsional muhitni faollashtirish, faoliyat ko`rsatayotgan iqtisodiyotning rivojlanish qonuniyatlarini bilish, uni modernizatsiya qilish yo`llarini tanlash va xavf-xatarning oldini olishning samarali vositasi zarur. ana shunday vositalardan biri bo`ib intistutsional iqtisodiyot …

2 / 33

tisodiyotida institutsional islohotlarni kengaytirish hamda barqaror iqtisodiy o`sishni ta’minlashni muhim nazariy asosi sifatida foydalanish mamlakatimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada yuksaltirishga xizmat qiladi. hozirgi kunda mulkchilik huquqlarini tafsirlashga nisbatan bunday yondashuv ancha moslashuvchan bo`lib, bu uni bozorda murakkab bitimlarni tuzishda, individlar o`rtasida resurslardan foydalanish borasida har qanday murakkab o`zaro munosabatlarni amalga oshirishda o`ta samarali vositaga aylantiradi. 1. institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi ilmiy iqtisodiy nazariyalar shakllanishi xvii asrda yevropada dastlab v. petti, buagilber, keyinroq esa, a. smit va d. rikardolarning klassik iqtisodiy ta’limotlari bilan tavsiflanadi. xix asrning yetmishinchi yillariga kelib, klassik nazariyaning k. menger, m. jevons, l. valras va boshqa tadqiqotchilarning faoliyati zamiridagi marjinal yondashuv bilan kengayishi neoklassik nazariya sifatida a.marshallning “iqtisodiyot prinsiplari” asarida o‘z ifodasini topdi. keyinchalik, a. marshallning qarashlari j.b. klark izlanishlarida takomillashdi. neoklassik nazariyaning asosiy tamoyillari ikki qismdan iborat. asosiy tamoyillarning birinchi qismini klassikaning “eski” tamoyillari, ikkinchi qismni esa neoklassikaning “yangi” tamoyillari tashkil etadi. “eski” …

3 / 33

past (aholisining soni ko’p bo’lgani uchun). bundan, fan-texnika taraqqiyotini ishlab chiqarishga joriy qilishning ham iqtisodiy, ham ijtimoiy ahamiyati nihoyatda katta ekanligini korish mumkin. klassik nazariyaning rivojlanishida kuzatiladigan istalgan qoida tuzatishlar va aniqlashtirishlar jarayonida «eski tamoyillar»ni tashkil qiluvchi fikrlar o‘zgarishsiz qolishini nazarda tutadi. ular tadqiqot paradigmasi, nazariyani izchil qabul qiluvchi har qanday tadqiqotchining tanqidi qanchalik keskin bo‘lmasin, “eski” tamoyillardan voz kechilmaydi. aksincha, nazariyaning rivojlanishiga qarab uning tadqiqot predmetiga «yangi tamoyil»ni tashkil qiluvchi qarashlarga doimiy tuzatishlar, yangi unsurlar kiritiladi. «eski» institutsionalizm nazariyasining mohiyatini yanada to‘liqroq ko‘rib chiqish uchun ushbu ilmiy yo‘nalishning ko‘zga ko‘ringan vakillari t. veblen, k. polani va j.k. gelbreyt qarashlariga murojaat etish mumkin. mashinali ishlab chiqarishning paydo bo‘lishini tahlil qilishda kapitalist bilan yollanma ishchi o‘rtasidagi munosabatlar tizimi mehnat taqsimoti qabul qiladigan quyidagi tashkiliy shakllar orqali ularning o‘zaro ta’siriga e’tibor qaratildi: tabiiy mehnat taqsimoti → kooperatsiya → manufaktura va mutlaq qo‘shimcha qiymatni shakllantirish → xususiy ishchining paydo bo‘lishi → mashinalarning paydo …

4 / 33

n kelib chiqib, ta’riflanadi. bu odatlarni u raqiblik hissiyoti (boshqalardan birinchi bo‘lish, umumiylikdan ajralib turish istagi) va mahorat hissiyoti (halol va samarali mehnat qilishga moslashish) deb nomlaydi. t. veblenning fikriga ko‘ra, raqiblik hissiyoti mulkchilik va bozordagi raqobatning asosida yotadi. ushbu hissiyotning o‘zi individ tanlovni amalga oshirishda o‘zining foydaliligini ko‘paytirishni emas, balki boshqalarning ko‘z o‘ngida o‘z nufuzini oshirishni ko‘zlovchi «oshkora iste’mol»ni izohlaydi. masalan, sotib olmoqchi bo‘lgan avtomobilni tanlashda iste’molchi uning narxiga va texnik xususiyatlariga emas, balki muayyan rusumdagi mashinaga egalik qilish orqali ta’minlanadigan nufuzga e’tiborni qaratadi. va nihoyat, “eski” institutsionalizm namoyondasi j.k. gelbreyt o‘z tahlilini axborot va axborot almashuvining ishtirokchilari o‘rtasida taqsimlanishi masalalaridan boshlaydi. uning asosiy fikri – hozirgi bozorda hech kim to‘liq axborotga ega emas. har bir shaxsning bilimlari ixtisoslashgan va xususiy ahamiyatga ega, axborot to‘liqligiga faqat ushbu to‘liq bo‘lmagan bilimlarni birlashtiruvchi tashkilot doirasida erishish mumkin, deb ta’kidlaydi. bunda hokimiyat alohida shaxsdan guruhga birlashgan, individuallikka ega bo‘lgan tashkilotlar qo‘liga o‘tadi. …

5 / 33

ko‘ra, ular uchta yo‘nalishni o‘z ichiga oladi: neoklassika, institutsionalizm va keynschilik. biroq, mamlakatimizda mazkur yo‘nalishlar – ayniqsa, institutsionalizm yo‘nalishi sohasidagi ilmiy-nazariy, o‘quv-uslubiy jabhalar yaxlit bayon etilgan adabiyotlarni yetarli, deb bo‘lmaydi. institutsionalizmning nazariy yo‘nalish sifatida shakllanishi bevosita klassik va neoklassik nazariyalar bilan bog‘liq. binobarin, neoklassika tamoyillaridagi yuqorida ko‘rsatilgan cheklovlarni hisobga olgan holda, bozor modelini tuzishga yo‘naltirilgan nazariya – institutsionalizm hisoblanadi. ushbu nazariyaning tadqiqot markazida institutlar – insonlar tomonidan barpo etiladigan va o‘zaro hamkorlikni tarkiblovchi siyosiy, iqtisodiy hamda ijtimoiy me’yorlar va qoidalar turadi. institutsional nazariya qoidalari neoklassik yondashuvga nisbatan yangi nazariya bo‘lib, bozor munosabatlarini tahlil qilishning yangi sohasidir. 2. mulkchilik huquqlarini iqtisodiy asoslash individlar uchun mulkchilik huquqlarini o‘rnatish hamda ushbu huquqlarga ularning amal qilish zarurati qonunga ixtiyoriy bo‘ysunish normalari bilan o‘zaro uzviy bog‘langan. mulkchilik huquqlari individlar o‘rtasida yuzaga keladigan o‘zaro munosabatlardagi noaniqlikni kamaytiruvchi institutlardan biri hisoblanadi. mulkchilik huquqlarini tahlil qilish uchun ikkita fermer o‘z podalarining biri past hosildor bo‘lgan ikkita yaylovda o‘tlatishi …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""mulkchilik institutining yevropa va osiyo mamlakatlarida tarkib topgan yo'li""

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti “iqtisodiyot” fakulteti iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalari bo’yicha) yo’nalishi talabasi ning “instutsional iqtisodiyot” fanidan mavzu: “mulkchilik institutining yevropa va osiyo mamlakatlarida tarkib topgan yo'li” bajardi: abdurahimova kumushoy qabul qildi: axmedov o’tkir toshkent - 2023 reja kirish asosiy qism 1. institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi 2. mulkchilik huquqlarini iqtisodiy asoslash 3. mulk huquqlari nazariyasining asosiy qoidalari 4. mulkchilik institutining yevropa va osiyo mamlakatlarida tarkib topgan yo'li. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o`zbekistonda mustaqillikning dastlabki yilidan boshlab besh tamoyil asosida bo...

This file contains 33 pages in DOCX format (190.5 KB). To download ""mulkchilik institutining yevropa va osiyo mamlakatlarida tarkib topgan yo'li"", click the Telegram button on the left.

Tags: "mulkchilik institutining yevro… DOCX 33 pages Free download Telegram