қишлоқ хўжалиги корхоналарининг нарх сиёсатини бошқариш

DOC 119.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1507565439_69190.doc ) ( дх мт у дх мт б + ´ + + = қишлоқ хўжалиги корхоналарининг нарх сиёсатини бошқариш режа: 1. нархнинг моҳияти ва унга таъсир этувчи омиллар. 2. нархнинг турлари ва уларнинг хусусиятлари. 3. корхона маҳсулотига нарх белгилаш босқичлари ва усуллари. режа: 4. давлат эҳтиёжлари учун харид қилинадиган маҳсулотларга нарх белгилаш хусусиятлари. 5. бозор иқтисодиёти шароитида баҳоларни давлат томонидан тартибга солиб турилиши. нархнинг моҳияти ва унга таъсир этувчи омиллар бозор иқтисодиғти шароитида корхона учун нарх тушунчаси муҳим аҳамиятга эга. чунки, корхонанинг харажатларни қоплаши ва даромад олиши нархга боғлиқ бўлади. нарх иқтисодий дастак сифатида маълум бир вазифаларни бажаради: 1. ўлчаш вазифаси – нархнинг пул шаклида маҳсулот қийматини ўлчаш ва шу маҳсулотни ишлаб чиқариш учун зарур бўладиган ижтимоий зарурий меҳнат харажатларини аниқлаш имконини беради; 2. тартибга солиш вазифаси – нархнинг талаб ва таклиф мувозанатини ўрнатиш ва бозордаги маҳсулотлар миқдорини тартибга солиш хусусияти билан боғлиқ; 3. тақсимот вазифаси – нархнинг ўсиши …
2
тибга солиб турилиши ва бошқалар. булардан ташқари қишлоқ хўжалигига хос бўлган хусусиятлар таъсирида фермер маҳсулотлари нархининг шаклланишига қуйидаги омиллар кучли таъсир кўрсатади: 1. қишлоқ хўжалигининг табиий-иқлимий шароитларга боғлиқлиги бу тармоқда нархлар барқарорлигига салбий таъсир кўрсатади. қулай об-ҳаво шароитида бозорга талабдан ортиқча маҳсулотнинг кириши нархнинг пасайишига олиб келиши ёки об-ҳавонинг ноқулай келиши (қурғоқчилик, сел, жала ва ҳоказо) ҳосилнинг кескин камайиб кетишига ва натижада нархларнинг ошиб кетишига сабаб бўлиши мумкин. 2. қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари биологик жараёнлар билан боғлиқлиги туфайли тез бузилувчан бўлади ва уларни узоқ муддатда сақлаш ёки олис масофаларга ташиш имкониятлари чегараланган. натижада сабзавот, мева ёки сут каби тез бузилувчан маҳсулотларни бозорда қулай вазият келишини кутиб, узоқ вақт сақлаб бўлмайди. бу хил маҳсулотлар маълум муддат ўтгандан сўнг ўзининг истеъмол қийматини йўқотиши мумкинлиги сабабли, фермерлар бозорда ташкил топган нархлар даражаси билан қаноатланишга мажбур бўладилар. 3. қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари бозорида бир-бирига боғлиқ бўлмаган кўп сонли ишлаб чиқарувчилар мавжуд бўлади ва эркин бозор ҳукм …
3
алади. нархнинг турлари ва уларнинг хусусиятлари қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари бозорида нархнинг бир қанча турлари амал қилади (18-чизма). 18-чизма. қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари нархларининг турлари ва моҳияти корхона маҳсулотига ўрнатиладиган нарх даражасини белгилашда тадбиркорлар ўзаро боғлиқликда амал қилувчи нархлар тизими ва уларнинг турларини яхши билиши керак. нархлар тизимини уларнинг маълум бир хусусиятларига мувофиқ туркумларга ажратиш қабул қилинган. товар айланмаси ва хизмат кўрсатиш (иш бажариш) ҳажмига кўра: - ишлаб чиқариш нархи – ишлаб чиқарувчи томонидан катта ҳажмдаги маҳсулотларни буюртма бўйича корхоналарга ва улгуржи савдо ташкилотларига сотиш нархларидан ташкил топади. бу нарх маҳсулотни ишлаб чиқариш таннархи ва уни сотиш билан боғлиқ (шу жумладан, тегишли бошқарув харажатлари) давр харажатларига тегишли фойда миқдорини қўшиб ҳисобланади; - улгуржи нархлар – улгуржи савдо корхоналари томонидан чакана савдо билан шуғулланувчиларга ёки бошқа корхоналарга йирик миқдордаги маҳсулотларни сотиш нархларидан иборат бўлади. улгуржи нарх ишлаб чиқариш нархига савдо корхонасининг барча муомала харажатларини ҳамда тегишли фойда миқдорини қўшиб белгиланади; - чакана нархлар …
4
лади (аҳоли истеъмоли учун зарур бўлган ун, шакар ва ўсимлик ёғи каби маҳсулотлар нархлари); - қатъий ўрнатиладиган нархлар – давлат томонидан айрим турдаги муҳим аҳамиятга эга бўлган маҳсулотларга нисбатан қатъий белгиланадиган нархлардан иборат бўлади (стратегик аҳамиятга эга бўлган нефть маҳсулотлари, минерал ўғитлар ва бошқа ресурслар нархлари); - кафолатланган нархлар – маҳсулотнинг бозор нархи унинг таннархини қопламайдиган ҳолатларда айрим тоифадаги ишлаб чиқарувчиларни ҳимоялаш мақсадида маҳсулотни минимал даромад кўришга имкон берадиган нархларда давлат захиралари учун сотиб олиш нархларидан ташкил топади (фермерлардан ғалла ёки пахтани тегишли фойдалиликни таъминлайдиган нархларда давлат эҳтиёжлари учун сотиб олиш). асосланиши нуқтаи-назаридан: - базис нархи – харидор ва сотувчи ўртасидаги музокаралар воситасида ўрнатилиб, муайян миқдор ва сифатдаги (сортдаги) маҳсулотларни маълум бир муддатларда етказиб бериш шартларидан келиб чиқиб белгиланади. унга биноан, ҳақиқатда етказиб берилган маҳсулот миқдори, сифати (сорти) ва муддатлари шартномада белгиланганидан фарқланса, базис нархига нисбатан маълум бир чегирма ёки устамалар кўзда тутилиши мумкин; - ҳақиқий нарх – базис нархга …
5
лотни етказиб бериш шартномаси амал қиладиган давр мобайнида ўзгармайди; - жорий нархлар – айнан маҳсулот сотилаётган даврда амал қилаётган нархлар даражасини ифодалайди ва бозор конъюктурасига қараб ўзгариб туриши мумкин; - мавсумий нархлар – йилнинг маълум бир даври учун ўрнатиладиган нархлар даражаси (масалан, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига йилнинг турли мавсумларида турлича нарх ўрнатилади). олди-сотди шартномаси келишувига кўра: - шартнома (фактура) нархи – шартномада белгиланган маҳсулотни етказиб бериш шартларидан келиб чиқиб сотувчи ва харидор ўртасида келишув асосида ўрнатилади ва унинг қуйидаги турлари мавжуд: - сиф (қиймат, суғурта, фрахт - юкни ташиш ҳақи) – сотувчи юк ташувчи транспорт воситасини ёллаш, маълум бир жойгача юкни ташиш харажатларини тўлаш ва уни бузилиш ҳамда йўқотишлардан суғурталаш харажатларини ўз ҳисобидан амалга оширади, харидор эса белгиланган чегарада божхона тўловларини тўлаш ва юкни ўз омборига ташиш билан боғлиқ харажатларни бўйнига олади; - фоб (бортда эркин) – сотувчи ўз ҳисобидан товарни юк кемаси бортигача элтиш, суғурталаш, божхона тўловларини тўлаш ва юклаш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "қишлоқ хўжалиги корхоналарининг нарх сиёсатини бошқариш"

1507565439_69190.doc ) ( дх мт у дх мт б + ´ + + = қишлоқ хўжалиги корхоналарининг нарх сиёсатини бошқариш режа: 1. нархнинг моҳияти ва унга таъсир этувчи омиллар. 2. нархнинг турлари ва уларнинг хусусиятлари. 3. корхона маҳсулотига нарх белгилаш босқичлари ва усуллари. режа: 4. давлат эҳтиёжлари учун харид қилинадиган маҳсулотларга нарх белгилаш хусусиятлари. 5. бозор иқтисодиёти шароитида баҳоларни давлат томонидан тартибга солиб турилиши. нархнинг моҳияти ва унга таъсир этувчи омиллар бозор иқтисодиғти шароитида корхона учун нарх тушунчаси муҳим аҳамиятга эга. чунки, корхонанинг харажатларни қоплаши ва даромад олиши нархга боғлиқ бўлади. нарх иқтисодий дастак сифатида маълум бир вазифаларни бажаради: 1. ўлчаш вазифаси – нархнинг пул шаклида маҳсулот қийматини ўлчаш ва шу маҳсулотни ишла...

DOC format, 119.5 KB. To download "қишлоқ хўжалиги корхоналарининг нарх сиёсатини бошқариш", click the Telegram button on the left.