turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari

PPTX 14 pages 707.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 707.8 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari mavzu: turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari reja: 1. turkistonda xix asr oxirlarida ijtimoiy-siyosiy muhit. 2. turkistondagi adabiy-madaniy hayot. 3. xix asr oxirlarida turkistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari. kirish xix asr oxirlari turkiston tarixida muhim burilish nuqtasi sifatida e’tirof etiladi. bu davrda rossiya imperiyasi tomonidan mustamlaka qilinishi, iqtisodiy va ijtimoiy o‘zgarishlar, shuningdek, ma’rifatparvarlik g‘oyalari mintaqada milliy uyg‘onish jarayonlarini boshlab berdi. ushbu taqdimotda turkistondagi ijtimoiy-siyosiy muhit, adabiy-madaniy hayot va ma’rifatparvarlik g‘oyalari asosida milliy uyg‘onishning asosiy jihatlari yoritiladi. turkistonda xix asr oxirlarida ijtimoiy-siyosiy muhit xix asrning ikkinchi yarmida turkiston rossiya imperiyasi tomonidan bosib olindi (1860-1880-yillar). xiva xonligi (1873), qo‘qon xonligi (1876) va buxoro amirligi (1868) rossiya protektorati ostiga tushdi. bu mustamlakachilik turkistonning ijtimoiy-siyosiy muhitiga katta ta’sir ko‘rsatdi: mustamlaka boshqaruvi va iqtisodiy o‘zgarishlar: - rossiya turkistonda paxta yetishtirishni kengaytirdi, bu esa mahalliy dehqonlarning iqtisodiy hayotiga ta’sir qildi. paxta eksporti uchun temir yo‘llar qurildi (masalan, orenburg-toshkent temir …

2 / 14

qo‘zg‘oloni) milliy ongning shakllanishiga zamin yaratdi. - mahalliy ziyolilar o‘z xalqlarining o‘tmishi, tili va madaniyatiga qiziqishni kuchaytirdilar. bu jarayon ma’rifatparvarlik g‘oyalarining tarqalishiga olib keldi. turkistondagi adabiy-madaniy hayot xix asr oxirlarida turkiston adabiy va madaniy hayotida sezilarli o‘zgarishlar ro‘y berdi. bu davrda an’anaviy madaniyat yangi g‘oyalar bilan boyidi, matbaa va yangi ta’lim tizimlari paydo bo‘ldi. - matbaa va nashriyot: - 1870-yillardan boshlab toshkentda matbaa faoliyati yo‘lga qo‘yildi. 1870-yilda “turkiston viloyatining gazeti” nashr etila boshladi, bu gazeta mahalliy aholiga rus tilida ma’lumot yetkazdi. - mahalliy ziyolilar tomonidan “turkiston” (1870-yillar), “sadoi turkiston” (keyinchalik) kabi nashrlar tashkil etildi. bu nashrlar xalq orasida ma’rifatni targ‘ib qilishda muhim rol o‘ynadi. adabiyotdagi yangilanishlar: - furqat, muqimiy, zavqiy kabi shoirlar bu davr adabiyotidagi muhim shaxslar edi. ularning ijodida milliy ruh, ijtimoiy adolatsizlikka qarshi tanqid va ma’rifat g‘oyalari aks etdi. - furqatning “saboi sayyor” asarida o‘zbek xalqining o‘tmishi va hozirgi holati muhokama qilinib, xalqni bilim olishga chorladi. - muqimiy …

3 / 14

ligi va davlat boshqaruvi haqida fikrlar bildirilgan jadidchilik harakati: - jadidlar an’anaviy madrasa ta’limi o‘rniga yangi usul maktablarni (usul-i jadid) joriy qildilar. bu maktablarda dunyoviy fanlar – matematika, tabiatshunoslik, geografiya o‘qitildi. - toshkent, samarqand va andijonda jadid maktablari ochildi. masalan, 1890-yillarda toshkentda bir nechta yangi usul maktablari tashkil etildi. - jadidlar o‘zbek, qozoq, qirg‘iz va boshqa xalqlarning tilida darsliklar chop etishga harakat qildilar. xix asr oxirlarida turkistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari ziyolilarning faoliyati: - ma’rifatparvarlar orasida mahmudxo‘ja behbudiy, munavvarqori abdurashidxonov va abdulla avloniy kabi shaxslar muhim rol o‘ynadi. - behbudiy “oyna” jurnalini (1913-yilda asos solingan, ammo bu davrda faoliyatining boshlang‘ich shakllari mavjud edi) tashkil etib, xalqni ma’rifatli bo‘lishga undadi. - jadidlar ayollar ta’limi va tengligini targ‘ib qildilar, bu o‘sha davr uchun inqilobiy g‘oya edi. xix asr oxirlarida turkistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari xulosa xix asr oxirlarida turkistonda milliy uyg‘onish jarayonlari mustamlaka boshqaruvi sharoitida boshlandi. ijtimoiy-siyosiy muhitdagi o‘zgarishlar, adabiy-madaniy hayotdagi yangilanishlar va ma’rifatparvarlik g‘oyalari bu …

4 / 14

turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari - Page 4

5 / 14

turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari"

mavzu: turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari mavzu: turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari reja: 1. turkistonda xix asr oxirlarida ijtimoiy-siyosiy muhit. 2. turkistondagi adabiy-madaniy hayot. 3. xix asr oxirlarida turkistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari. kirish xix asr oxirlari turkiston tarixida muhim burilish nuqtasi sifatida e’tirof etiladi. bu davrda rossiya imperiyasi tomonidan mustamlaka qilinishi, iqtisodiy va ijtimoiy o‘zgarishlar, shuningdek, ma’rifatparvarlik g‘oyalari mintaqada milliy uyg‘onish jarayonlarini boshlab berdi. ushbu taqdimotda turkistondagi ijtimoiy-siyosiy muhit, adabiy-madaniy hayot va ma’rifatparvarlik g‘oyalari asosida milliy uyg‘onishning asosiy jihatlari yoritiladi. turkistonda xix asr oxirlarida ijtimoiy-siyosiy mu...

This file contains 14 pages in PPTX format (707.8 KB). To download "turkistonda xix asr oxirlarida milliy uyg‘onish jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: turkistonda xix asr oxirlarida … PPTX 14 pages Free download Telegram