allomalar din to'g'risida islom-nurli ma'rifat dini

DOC 20 стр. 103,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 20
allomalar din to'g'risida islom-nurli ma'rifat dini reja 1. qur’oni karim va hadisi shariflarda inson ma’naviyati va ma’rifati masalalari 2. tasavvuf va uning ma’naviy jihatlari. 3. mustaqillik: diniy- ma’naviy qadriyatlarning tiklanishi va ularning komil inson tarbiyasidagi ahamiyati islom dini, uning asosiy manbalari: qur’oni karim va hadisshunoslik tarixidan xabardor bo‘lish mavzuning mohiyatini chuqur tushunib olishga yaqindan yordam beradi. mazkur holatni hisobga olib, avvalo, islom va uning manbalari haqida qisqa bo‘lsa-da ma’lumot berishni lozim topdik. zero, o‘ylaymizki bu kitobxonlar uchun foydadan holi emas degan umiddamiz. islom dini ko‘p xalqlar orasida keng tarqalgan jahon dinlaridandir. bu dinga e’tiqod etuvchilar – musulmonlar jahonda qariyb 1 milliard 315 million kishini tashkil etadi. “islom” so‘zi arabcha bo‘lib “xudoga o‘zini topshirish”, “itoat”, “bo‘ysunish” ma’nosini bildiradi. shundan bu dinga ishonuvchilar – “muslim” deb ataladi. uning ko‘pchilik shakli “muslimun” bo‘lib, o‘zbeklarda “musulmon”, qirg‘iz va qozoqlarda “musurmon” deb ataladi. islom dini arabiston yarim orolida vi asrning oxiri va vii asrning boshlarida …
2 / 20
n. qur’on – arabcha o‘qimoq, qiroat qilmoq, jamlash ma’nolarini bildiradi. bu muqaddas kitob yer yuzi musulmonlarining dasturulamali, diniy ahkomlar manbai, asosiy muqaddas kitobi. qur’oni karim ilohiy kitob bo‘lib, u farishta jabroil alayhissalom tomonidan 610-622 yillarda makkada, 622-632 yillarda madinada, jami 23 yil mobaynida nozil etilgan. muhammad alayhissalom qur’on oyatlarini farishta jabroildan eshitib yod olar edilar. keyin boshqa musulmonlar u kishidan eshitib yodlab olishardi. ayni paytda yozishni biladigan sahobalar jumladan, abu bakr, umar, usmon, ali, zayd ibn sobit, ubay ibn ka’b (r.a.) kabi sahobalar oyatlarni yod olish bilan birga, ularni xurmo daraxtining po‘stlog‘iga, yapaloq toshlarga, katta suyaklarga, teriga, qog‘oz va shunga o‘xshash narsalarga qur’on oyatlarini yozib borganlar. payg‘ambar alayhissalom ularga yangi tushgan oyat qaysi suradan ekani va qayerda turishi lozimligini ko‘rsatib turganlar. muhammad alayhissalom hayotlik vaqtlarida, yana vahiy tushib qolar degan maqsadda qur’on jamlab kitob shakliga keltirilmagan. u kishining vafotlaridan keyin qur’on kishilarning qalbida, xotirasida va yozuvlarda saqlanib qoldi. payg‘ambar vafotlaridan …
3 / 20
bunday noyob nushasi yurtimizda bo‘lishi allohning bizning yurtimizga bo‘lgan inoyati deb bilmoq lozim. qur’oni karim 114 sura va 6666 oyatdan iborat. mustaqillik sharofati bilan dinga berilgan erkinlik tufayli turli marosimlarimiz qur’oni karim tilovatlari bilan boshlanmoqda. bu o‘tmishda bir orzu edi, xolos. ilohiyotda islom dini uch elementdan – iymon, islom, ehsondan iborat deb etirof etilgan. iymon talablari 7 ta aqidani – allohga, farishtalarga, muqaddas kitoblarga, payg‘ambarlarga, oxirat kuniga, taqdirning ilohiyligiga va o‘lgandan keyin tirilishga ishonish talablarini o‘z ichiga oladi. islom talablariga, ya’ni din asoslari – arkon ad-din deb nom olgan 5 ta amaliy marosimchilik talablari kiradi. bular – kalima keltirish, namoz o‘qish, ro‘za tutish, zakot berish va imkoniyati topilsa haj qilish talablari. ehson aqidalarga sidqidildan ishonish va marosimlarni ado etishdir. islomning kishilar ongi va turmush tarziga ta’sir etishi, ular hayotidan mustahkam o‘rin olishini ta’minlovchi diniy marosimchilik – xatna, ramazon hayiti, qurbonlik va qurbon hayiti, mavlud, ashuro va boshqalar ham shakllangan. bundan …
4 / 20
disi shariflarni yig‘ib kitob shakliga keltirish, asosan payg‘ambarimiz alayhissalomning vafotlaridan keyin amalga oshirilgan. keyingi ix asr hadis ilmining “oltin asri”deb shuhrat qozongan. chunki bu asrda hadislarni to‘plash davri o‘tib, endi ularni manbashunoslik va matnshunoslik ilmi qoidalariga muvofiq tahlil va tadqiq etish, ma’lum mazmun asosida tartib berishga kirishildi. hadisshunosliklik deb atalmish jiddiy ilm yo‘nalishi mukammal shakllandi. hadislarni bayon etishda “musnad”, “sahih” va “sunan” deb nomlangan yo‘nalishlar vujudga keldi.bu davrda keyingi asrlar uchun namuna bo‘ladigan ishonchli hadis to‘plamlari yaratildi. butun islom olamida eng nufuzli manba sifatida nom qozongan “qutubi sitta” (“olti kitob”) mualliflari shu davrda yashab ijod etdilar. ular: abu abdulloh ismoil al-buxoriy (810-870), imom muslim ibn al-hajjoj (819-874), abu iso muhammad ibn iso at-termiziy(824-874), abu dovud sulaymon(817-888), ahmad an-nasoiy(830-935), abu iso muhammad ibn yazid ibn mojja(824-886) kabi muhaddislardir. imom buxoriy o‘zlari to‘plagan 600 ming hadisdan 7250 ta eng ishonarli “sahih”larini mazmuniga ko‘ra tasniflab, butkul yangicha tartibdagi hadislar to‘plamini yaratishga erishdi. uning …
5 / 20
inida, xususan qur’oni karim, hadislar va shariatda inson ma’naviyati, ahloq-odobi, ma’rifati haqidagi qarashlarning ba’zi jihatlari to‘g‘risida fikr yuritamiz. payg‘ambarimiz hadislarining eng muhim va salmoqli qismi kishilarda yuksak insoniy fazilatlarni shakllantirishga qaratilgan. undagi ota-onaga munosabat, ilmga muhabbat, sabr-bardosh, shukronalikka da’vat, o‘zaro mehr, inoqlik, mehmondo‘stlik, yetimparvarlik, vafo va sadoqat, mehnatsevarlik va halol luqmani sharaflash, kamtarlik va kamsuqumlik, samimiyat va rostgo‘ylik, to‘g‘rilik va halollik kabi xislatlarning birinchi o‘ringa qo‘yilishi insoniyat uchun bebaho ma’naviy qadriyatlar silsilasini tashkil etadi. qolaversa, islom ahloqi ma’naviy qadriyatlarning shunchaki tasodifiy to‘plami emas, balki munazzam va mukammal bir tizim holiga keltirilgan bo‘lib, albatta, bunda buyuk muhaddislar, birinchi navbatda yurtdoshimiz imom buxoriyning xizmatlari beqiyos va benazirdir. ayniqsa islom harom va halol masalasiga musulmonlar e’tiborini qaratadi. shariatda alloh tomonidan qilinishiga ruhsat etilgan amallar, ishlar halol deyiladi. harom esa aksincha, qilinishiga ruhsat etilmagan ishlar va amallardir. odatda, xalqimiz halol va haromni yeyiladigan va ichiladigan narsalarga nisbatan ishlatib kelgan. shariatda alloh tomonidan ijozat etilgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "allomalar din to'g'risida islom-nurli ma'rifat dini"

allomalar din to'g'risida islom-nurli ma'rifat dini reja 1. qur’oni karim va hadisi shariflarda inson ma’naviyati va ma’rifati masalalari 2. tasavvuf va uning ma’naviy jihatlari. 3. mustaqillik: diniy- ma’naviy qadriyatlarning tiklanishi va ularning komil inson tarbiyasidagi ahamiyati islom dini, uning asosiy manbalari: qur’oni karim va hadisshunoslik tarixidan xabardor bo‘lish mavzuning mohiyatini chuqur tushunib olishga yaqindan yordam beradi. mazkur holatni hisobga olib, avvalo, islom va uning manbalari haqida qisqa bo‘lsa-da ma’lumot berishni lozim topdik. zero, o‘ylaymizki bu kitobxonlar uchun foydadan holi emas degan umiddamiz. islom dini ko‘p xalqlar orasida keng tarqalgan jahon dinlaridandir. bu dinga e’tiqod etuvchilar – musulmonlar jahonda qariyb 1 milliard 315 million kishini ta...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOC (103,5 КБ). Чтобы скачать "allomalar din to'g'risida islom-nurli ma'rifat dini", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: allomalar din to'g'risida islom… DOC 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram