blokchain asosida tasdiqlash tizimi

PDF 34 pages 916.8 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 916.8 KB

File type PDF

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

blokchain asosida tasdiqlash tizimi mundarija: kirish……………………………………………………………………….……3 i. bob. blokcheyn texnologiyasining asoslari va rivojlanishi ………………………………………………………………….5 1.1. blokcheyn tushunchasi, uning tarixi va fundamental prinsiplari ………...…...5 1.2. blokcheyn turlari va ularning xususiyatlari (ochiq, yopiq, konsorsium) ……10 1.3. kriptografiya, xesh funksiyalari va konsensus mexanizmlarining blokcheyndagi roli………………………………………………………….……………………..13 ii. bob. blockchain texnologiyasi va kompyuter koʻrishindan foydalanishda biometrik ma’lumotlar asosida markazlashgan identifikatsiya tizimini ishlab chiqish. …………………………..…………………………………………..17 2.1. identifikatsiya tizimini ishlab chiqish ……………………………….…...…17 2.2. ishlab chiqilgan tizimni ishga tushurish …………………………….………25 xulosa………………………………………………………………………...32 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………….34 3 kirish kurs ishining dolzarbligi. bugungi raqamli davrda ma'lumotlar xavfsizligi, shaffoflik va ishonchlilikka bo'lgan talab misli ko'rilmagan darajada oshgan. an'anaviy markazlashtirilgan tasdiqlash tizimlari ma'lumotlarning buzilishi, firibgarlik va shaxsiy ma'lumotlarning oqib chiqib ketishi kabi ko'plab xavflarga duch kelmoqda. bu xavflar moliyaviy yo'qotishlarga, obro'ning tushishiga va hatto jamiyatda ishonchsizlikning ortishiga olib kelishi mumkin. shu sababli, axborotni tasdiqlashning yangi, yanada ishonchli va markazlashmagan usullarini izlash zarurati paydo bo'ldi. blokcheyn texnologiyasi o'zining noyob xususiyatlari, xususan, ma'lumotlarning o'zgartirilmasligi, shaffofligi va …

2 / 34

ini shaffoflashtirish, ta'lim diplomlarini tasdiqlash va yetkazib berish zanjirlarini kuzatish kabi sohalarda blokcheyn asosida tasdiqlash tizimlari katta salohiyatga ega. mavzuning dolzarbligi, shuningdek, dunyo miqyosida ushbu texnologiyaga qiziqishning ortib borayotgani, ko'plab hukumatlar va yirik kompaniyalar tomonidan blokcheyn asosidagi loyihalarga sarmoya kiritilishi bilan ham izohlanadi. o'zbekistonda ham raqamlashtirish jarayonlari faol olib borilayotgan bir paytda, blokcheyn texnologiyasining imkoniyatlarini o'rganish va uni milliy tasdiqlash tizimlariga tatbiq etish strategik ahamiyatga ega. bu esa, o'z navbatida, mamlakatimizda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va ma'lumotlar xavfsizligini ta'minlashga xizmat qiladi. kurs ishining ahamiyati. ushbu kurs ishi blokcheyn asosida tasdiqlash tizimlarining nazariy asoslari va amaliy qo'llanilishini chuqur o'rganish orqali ilm- fan va texnologiya sohasiga hissa qo'shadi. ish natijalari kelajakda shunga o'xshash 4 tizimlarni loyihalash va amalga oshirishda nazariy va metodologik asos bo'lib xizmat qilishi mumkin. kurs ishi obyekti. kurs ishi obyekti blokcheyn texnologiyasi va uning tasdiqlash mexanizmlarida qo'llanilishi. kurs ishi predmeti. kurs ishi predmeti blokcheyn asosida markazlashmagan tasdiqlash tizimlarini ishlab chiqish …

3 / 34

ulosalar amaliyotda blokcheyn asosida tasdiqlash tizimlarini yaratish va joriy etish uchun asos bo'lishi mumkin. ayniqsa, davlat idoralari, moliyaviy muassasalar, ta'lim tashkilotlari va boshqa sohalarda ma'lumotlar xavfsizligi va ishonchliligini oshirishga yordam beradi. kurs ishining tuzilishi. kurs ishi kirish, ikki bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro'yxatidan iborat. kirish qismida mavzuning dolzarbligi, ahamiyati, obyekt, predmet, vazifalar va amaliy ahamiyati yoritilgan. birinchi bobda blokcheyn texnologiyasining nazariy asoslari, ikkinchi bobda esa blokcheyn asosida tasdiqlash tizimlarining amaliy qo'llanilishi va afzalliklari batafsil tahlil qilingan. 5 i. bob. blokcheyn texnologiyasining asoslari va rivojlanishi 1.1. blokcheyn tushunchasi, uning tarixi va fundamental prinsiplari blokcheyn tushunchasi. blokcheyn (inglizcha: "blockchain" - bloklar zanjiri) tarqatilgan reyestr texnologiyasi (dlt – distributed ledger technology) bo'lib, o'zgarishi mumkin bo'lmagan, shaffof va markazlashmagan ma'lumotlar bazasini yaratish imkonini beradi. oddiy qilib aytganda, bu ma'lumotlarni saqlashning shunday usuliki, unda yozuvlar (tranzaksiyalar) "bloklar" deb nomlangan guruhlarga jamlanadi va bu bloklar kriptografik jihatdan bir-biriga zanjirdek ulanadi. har bir yangi blok avvalgi …

4 / 34

n. biroq, bu g'oya keng jamoatchilik orasida o'z o'rnini topmadi va amaliy qo'llanilishi cheklangan edi. blokcheyn texnologiyasining haqiqiy yuksalishi 2008 yilda, satoshi nakamoto taxallusi ostidagi noma'lum shaxs yoki guruh "bitcoin: a peer-to-peer electronic cash system" nomli maqolasini nashr etishi bilan boshlandi. bu maqolada satoshi nakamoto blokcheynni bitcoin nomli kriptovalyutani yaratish uchun asosiy texnologiya sifatida taqdim etdi. bitcoin o'zining markazlashmaganligi, xavfsizligi va o'zgarishi mumkin bo'lmagan reyestri tufayli tezda mashhurlikka erishdi. shundan so'ng, blokcheyn texnologiyasiga qiziqish ortib bordi va uning imkoniyatlari nafaqat kriptovalyutalar, balki boshqa ko'plab sohalarda ham keng o'rganila boshlandi. 2014 yilda vitalik buterin tomonidan ethereum blokcheyni yaratilishi esa blokcheyn texnologiyasi rivojida yangi bosqich bo'ldi. ethereum "aqlli kontraktlar" (smart contracts) funksiyasini joriy etib, dasturchilarga blokcheyn ustida murakkab markazlashmagan ilovalar (dapps) yaratish imkonini berdi. bu esa blokcheynning nafaqat pul o'tkazmalari, balki har qanday turdagi ma'lumotlarni saqlash, shartnomalarni avtomatlashtirish va biznes jarayonlarini optimallashtirish uchun ham ishlatilishi mumkinligini isbotladi. 6 fundamental prinsiplari. blokcheyn texnologiyasi …

5 / 34

iyojni yo'q qiladi, chunki barcha ishtirokchilar tarmoqning haqiqiy holatiga ishonishlari mumkin. tarqoq reyestr (distributed ledger): blokcheynning har bir nusxasi tarmoqdagi har bir ishtirokchida (tugunda) mavjud. bu shuni anglatadiki, bitta markaziy ma'lumotlar bazasi mavjud emas; aksincha, ma'lumotlar global tarmoq bo'ylab taqsimlangan. yangi tranzaksiya amalga oshirilganda, u tarmoqdagi barcha ishtirokchilar tomonidan tasdiqlanadi va ularning barchasining reyestrlariga qo'shiladi. bu ma'lumotlarning shaffofligini va izchilligini ta'minlaydi. o'zgarish mumkin emasligi (immutability): blokcheynning eng muhim xususiyatlaridan biri uning o'zgarish mumkin emasligidir. bir marta blokcheynga yozilgan ma'lumotni o'zgartirish yoki o'chirish deyarli imkonsiz. har bir blok avvalgi blokning kriptografik xeshini o'z ichiga oladi, bu esa bloklar o'rtasida mustahkam bog'liqlikni yaratadi. agar kimdir bitta blokdagi ma'lumotni o'zgartirishga harakat qilsa, bu keyingi barcha bloklarning xesh qiymatini o'zgartirib yuboradi. bunday o'zgarish tarmoqdagi boshqa tugunlar tomonidan darhol aniqlanadi va rad etiladi, chunki ularning reyestrlari o'zgartirilgan versiya bilan mos kelmaydi. bu xususiyat blokcheynni firibgarlik va ma'lumotlarni buzishdan himoya qiladi. shaffoflik (transparency): blokcheyndagi barcha tranzaksiyalar …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "blokchain asosida tasdiqlash tizimi"

blokchain asosida tasdiqlash tizimi mundarija: kirish……………………………………………………………………….……3 i. bob. blokcheyn texnologiyasining asoslari va rivojlanishi ………………………………………………………………….5 1.1. blokcheyn tushunchasi, uning tarixi va fundamental prinsiplari ………...…...5 1.2. blokcheyn turlari va ularning xususiyatlari (ochiq, yopiq, konsorsium) ……10 1.3. kriptografiya, xesh funksiyalari va konsensus mexanizmlarining blokcheyndagi roli………………………………………………………….……………………..13 ii. bob. blockchain texnologiyasi va kompyuter koʻrishindan foydalanishda biometrik ma’lumotlar asosida markazlashgan identifikatsiya tizimini ishlab chiqish. …………………………..…………………………………………..17 2.1. identifikatsiya tizimini ishlab chiqish ……………………………….…...…17 2.2. ishlab chiqilgan tizimni ishga tushurish …………………………….………25 xulosa………………………………………...

This file contains 34 pages in PDF format (916.8 KB). To download "blokchain asosida tasdiqlash tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: blokchain asosida tasdiqlash ti… PDF 34 pages Free download Telegram