perseptiv obraz tushunchasi va uning umumiy psixologik asoslari

DOCX 27 pages 31.3 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.3 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mundarija kirish....................................................................................................3 1-bob. perseptiv obraz tushunchasi va uning umumiy psixologik asoslari...................................................................................................5 1.1. perseptsiya tushunchasi va uning psixologik asoslari..................5 1.2. perseptiv jarayonlarda motivatsiya va tajribaning roli................12 2-bob. perseptiv obrazlar barqarorligining kognitiv asoslari...........20 2.1. perseptiv barqarorlik tushunchasi................................................20 2.2. idrokda figura va fonni ajratish....................................................25 xulosa................................................................................................29 foydalaniladigan adabiyotlar................................................30 kirish inson atrof-muhitni anglash jarayonida ko‘rish sezgisi muhim o‘rin tutadi. ko‘rish orqali hosil bo‘ladigan tasavvurlar, ya’ni perseptiv obrazlar, insonning idrok, tafakkur va xulq-atvorini belgilovchi psixik hodisalarning markaziy elementidir. obrazlar inson ongida murakkab tarzda shakllanadi va bu jarayon tashqi muhitdagi vizual signallar, ularning konturlari va ichki tuzilmalari (strukturasi) bilan chambarchas bog‘liqdir bugungi kunda psixologiyada perceptiv jarayonlarni o‘rganishning turli nazariy yondashuvlari mavjud bo‘lib, ular orasida gestalt psixologiyasi, kognitiv psixologiya, ekologik yondashuv va neyropsixologik izlanishlar alohida o‘rin egallaydi. bu nazariyalar orqali perceptiv obrazlarning qanday shakllanishi, ular qanday elementlardan iborat bo‘lishi va inson ongida qanday aks etishi izohlanadi. xususan, kontur – bu tasvirning tashqi chegarasi bo‘lib, u figuraning fon bilan …

2 / 27

shda chuqur semantik konnotatsiyani beradi. ushbu kurs ishida perceptiv obrazlarning aynan kontur va strukturaviy ahamiyatlari alohida e’tiborga olinadi. bu orqali obrazlarni qanday idrok qilishimiz, ulardan qanday ma’no chiqarishimiz, ularning estetik, madaniy va sotsiopsixologik mazmuni haqida chuqur tahlil beriladi. mavzuning dolzarbligi zamonaviy texnologiyalar, vizual kommunikatsiya, san’at va ta’lim tizimida perceptiv obrazlarning roli ortib bormoqda. vizual axborot oqimi haddan tashqari kuchaygan hozirgi davrda inson ongining bu oqimni qanday tashkil qilishi va qanday tartibda idrok etishi dolzarb masalaga aylanmoqda. ayniqsa, bu jarayonda kontur va tuzilmaning roli hal qiluvchi ahamiyatga ega. shuning uchun perceptiv obrazlarning kontur va strukturaviy jihatlarini o‘rganish nafaqat nazariy, balki amaliy ahamiyatga ham ega. tadqiqotning maqsadi perseptiv obrazlarni tashkil etuvchi kontur va strukturaviy elementlarning inson idrokidagi o‘rnini aniqlash, ularning psixologik, madaniy va estetik kontekstdagi ahamiyatini yoritish. tadqiqotning vazifalari 1. perseptiv obraz tushunchasi va unga oid asosiy nazariyalarni tahlil qilish; 2. kontur elementlarining obraz ajratishdagi rolini asoslab berish; 3. obraz tuzilmasining idrokka …

3 / 27

drok) inson ongining tashqi dunyoni bevosita va aniq holda aks ettiruvchi psixik jarayonidir. u atrof-muhitdagi obyekt va hodisalarni sezgi organlari orqali qabul qilish, ularni tizimli tarzda qayta ishlash va mazmunli obraz sifatida shakllantirish jarayonidir. perseptsiya sezgi organlari orqali olingan axborotlarni bir butun obrazga birlashtirish orqali amalga oshadi. boshqacha qilib aytganda, u sezgilar asosida shakllangan, ammo ularni ortiqcha elementlar bilan boyitgan idrokiy jarayondir. psixologiyada perceptiv obrazlar real dunyodagi obyektlarning psixik aksidir. bu obrazlar bizga tashqi dunyoni tushunishga, o‘zimiz va atrofimiz bilan muloqotda bo‘lishga yordam beradi. perseptiv obrazning shakllanishi sezgi (sensor) axborotlarini ongda qayta ishlash, taqqoslash, kategoriyalash va strukturalash orqali yuzaga keladi. shu sababli perceptiv obraz – bu oddiy sezgi emas, balki ongda tahlil qilingan, umumlashtirilgan va to‘ldirilgan shakldagi obyekt tasviridir. perseptiv obrazlar quyidagi asosiy xususiyatlarga ega: obyektivlik – obrazlar real obyektlar asosida shakllanadi; butunlik – obrazlar ko‘pincha to‘liq ko‘rinishda namoyon bo‘ladi, hatto ayrim qismlar etishmayotgan bo‘lsa ham; barqarorlik – tashqi sharoitlar …

4 / 27

yorug‘lik, kontrastlik, fon; ta’sir etish davomiyligi va chastotasi – obrazning idrokda mustahkam lanishiga ta’sir qiladi. ichki omillar: individning tajribasi – avvalgi bilimlar va obrazlar yangi obrazni shakllantirishga yordam beradi; diqqat – qaysi obyektlarga e’tibor qaratilsa, ular idrokda aniqroq namoyon bo‘ladi; emotsional holat – shaxsning ruhiy holati idrok qilingan obrazning mazmunini o‘zgartirishi mumkin; motivatsiya va ehtiyojlar –ehtiyojga mos obrazlar idrokda ustuvorlik kasb etadi. perseptiv obrazlar ong faoliyatining ajralmas qismidir.ong o‘z navbatida, tashqi muhitdan axborot qabul qilishda va uni tushunishda perceptiv obrazlardan faol foydalanadi. obrazlar ongda vizual, eshitish, kinestetik, haptik yoki multimodal shaklda ifodalanadi. ular ko‘pincha voqealarning mantig‘i, ijtimoiy kontekst yoki subyektiv baholash mezonlari bilan birgalikda idrok qilinadi. shu sababli obrazlar inson ongining quyidagi jihatlariga xizmat qiladi: atrof-muhitga moslashish – ong obrazlar orqali muhitda harakat qilishni tashkil etadi; orientatsiya – idrokiy obrazlar orqali odam o‘zining joylashuvini, vaqtini va faoliyat maqsadini anglaydi; ma’noni tushunish – obrazlar og‘zaki yoki yozma tilga aylantiriladi; ijodkorlik – …

5 / 27

larni to‘ldirishda; noaniq obrazlarni aniq shaklga keltirishda yordam beradi. har bir insonda perceptiv obrazlar o‘ziga xos tarzda shakllanadi. bu quyidagi omillarga bog‘liq: individning temperamenti va kognitiv uslubi (vizual, verbal, analitik va h.k.); madaniy va ijtimoiy omillar – har xil madaniyatlarda obyektlar har xil talqin qilinadi; shaxsiy tajriba va bilimlar – bir xil obyekt turlicha anglanadi; psixik holatlar – stress, charchoq yoki depressiya perceptiv faoliyatga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. perseptiv obrazlar psixik faoliyatning markaziy komponentlaridan biri hisoblanadi. ular insonning real dunyo haqidagi tasavvurlarini shakllantirish, faoliyat yuritish, muloqot qilish va moslashish imkonini beradi. perseptiv obrazlar faqatgina sezgi asosida emas, balki bilim, tajriba, diqqat, emotsiya, motivatsiya kabi ko‘plab omillar ta’sirida shakllanadi. aynan shu kompleks tabiat perceptiv obrazlarni psixologik jihatdan chuqur o‘rganish zaruratini keltirib chiqaradi strukturaviy uyg‘unlik kompozitsion muvozanatni yaratadi; kompozitsion to‘g‘rilik esa strukturani ko‘rish imkonini beradi; har ikki element birgalikda obrazni tushunarli va esda qolarli qiladi. masalan, inson yuzidagi elementlarning (ko‘z, burun, og‘iz) strukturaviy …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "perseptiv obraz tushunchasi va uning umumiy psixologik asoslari"

mundarija kirish....................................................................................................3 1-bob. perseptiv obraz tushunchasi va uning umumiy psixologik asoslari...................................................................................................5 1.1. perseptsiya tushunchasi va uning psixologik asoslari..................5 1.2. perseptiv jarayonlarda motivatsiya va tajribaning roli................12 2-bob. perseptiv obrazlar barqarorligining kognitiv asoslari...........20 2.1. perseptiv barqarorlik tushunchasi................................................20 2.2. idrokda figura va fonni ajratish....................................................25 xulosa..................................................................................................

This file contains 27 pages in DOCX format (31.3 KB). To download "perseptiv obraz tushunchasi va uning umumiy psixologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: perseptiv obraz tushunchasi va … DOCX 27 pages Free download Telegram