talaffuz va imlo me’yorlari

PDF 96 pages 28,5 МБ Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 96
1 „o‘qituvchi“ nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent–2020 (2- qism) „o‘qituvchi“ nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent – 2020 umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 11- sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tomonidan tavsiya etilgan edurtm_uz 2 uo‘k 811.512.133(075.32) kbk 74.263 t 44 tuzuvchilar: baxtiyor mengliyev, sharofat toshmirzayeva, saodat atoyeva, saida majidova mas’ul muharrir g‘ofir hamroyev – pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori taqrizchilar: dilorom yo‘ldosheva – buxoro davlat universiteti dotsenti, pedagogika fanlari nomzodi nargiza ergasheva – farg‘ona viloyati quva tumani 62- ixtisoslashtirilgan davlat umumta’lim maktab-internati ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi gulnoza xoldorova – namangan viloyati xtbga qarashli 21- davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internat ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi ekspertlar guruhi: r. egamberdiyev – sirdaryo viloyati boyovut tumani 22- umumiy o‘rta ta’lim maktabi ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi x. ziyoxonov – kamoliddin behzod nomidagi milliy rassomlik va dizayn instituti katta o‘qituvchisi © b. mengliyev va b. © „o‘qituvchi“ nmiu, 2020 – gapiring – fikrlang, …
2 / 96
gillar sajdagohi sifatida ma’lum va mashhurdir. buyuk bobokalonimiz nomlari bilan atalguvchi milliy bog‘imiz ichra, hazrat siymosi nur taratib turgan muazzam go‘shada bunyod etilgan „adiblar xiyoboni“ bilan o‘zbekiston yozuvchilar uyushmasining yangi oq va ko‘rkam binosiga bo- qib, faxr va shukronalikda ko‘ngildan ezgu niyatlar o‘tdi. bu go‘shakim, dil bahr olar, muanbar ziyoratgoh bo‘lgay, sohibkim hazrat navoiy, demakkim, saodatgoh bo‘lgay, misli „musallo“dek ahli ko‘ngilga sajdagoh bo‘lgay, bunga pok qalb-la kelganlar anga o‘zi guvoh bo‘lgay. bul adiblar xiyoboni – ko‘ring, qanday nurxonadur, mudom bahor yashnab turgan bog‘i eram, gulxonadur, ayvonida hazrat duo qilib turgan pirxonadur, pok ko‘ngillar nur sochguvchi munavvar saylgoh bo‘lgay. axir hazrat ul marhamat nigohi-la boqib turar, bir inoyat gulistoni har bir qalbni yoqib turar, botin ichra so‘z ummoni misli qondek oqib turar, bunda ash’or aytgan dilga bulbullar xayrixoh bo‘lgay. edurtm_uz 4 davr nizomin adl etgan zot azmin haq ham qo‘llagay, davron eli duosiga monandi ijobat yo‘llagay, ko‘ngillarda so‘z gullasa, jism-u jon, …
3 / 96
ixtisod, baland – balant, go‘sht – go‘sh. bu tovush o‘zgarishi o‘zbek tili imlo qoidalariga ko‘ra yozuvda aks ettirilmaydi. o‘z tilimizdagi ayrim so‘zlarda esa qo‘shimcha qo‘shilishi bilan to- vush o‘zgarishi sodir bo‘ladi. bu o‘zgarishlarning ayrimlari yozuvda aks eta- di (yosh – yasha, ong – angla), ba’zilari esa talaffuz qilinganiday yozilmay- di (bog‘ – boqqa – bog‘ga, bor – boripti – boribdi). demak, o‘zlashma so‘zlardagi tovush o‘zgarishlarida ham, o‘z qatlam so‘zlaridagi qo‘shimcha qo‘shilganda yuz beradigan tovush o‘zgarishlarida ham imloda yozuvda aks etadigan va yozuvda aks etmaydigan holatlar mavjud. o‘z qatlam so‘zlarining asos holatida tovush o‘zgarishi yuz bermaydi. 1.3- mashq. testlarni yeching va javobingizni izohlang. 1. qaysi qatordagi o‘zlashma so‘zlar to‘g‘ri yozilgan? a. komoloti, „unsiya“, sayilgoh, ilm-u ma’rifat, „musallo“. edurtm_uz 5 b. muambar, kamoloti, „ihlosiya“, oshyon, shukuronalik. c. bog‘-i eram, hayrixoh, ash-or, oshyon, munavvar. d. muanbar, kamoloti, shukronalik, „ ixlosiya“, saylgoh. 2. qaysi gapning mazmuni fikrlar zanjiridan uzilib qolgan? a. „alisher navoiyning kelib …
4 / 96
musobaqasini tashkil qiling. to‘rt guruhga bo‘linib, „o‘zbek tilining izohli lug‘ati“ yordamida o‘zlashma so‘zlarni kelib chiqishi qaysi tilga mansubligiga ko‘ra jadvalga joylashtiring. har bir guruhdagi so‘zlarda nutq ning qanday xususiyatlari namoyon bo‘lganini izohlab bering. kitob, maktab, mutolaa, lag‘mon, samolyot, paroxod, san’at, abadiy, qal’a, anor, nodon, palto, stol, darvoza, dasturxon, siyoh, choy, shiypon, tank, shtab, soldat, futbol, smartfon, barg, oftob, taraqqiyot, tamaddun, mo‘ysafid, tonna, tu xum, logistika, megapolis, manti, mahalla. 1.6- mashq. matn bilan tanishing. „bu so‘z bizniki“ musobaqasini tashkil qilib, ta- laffuzi va imlosi mos so‘zlarni aniqlab yozing. ustoz shoirning xijolatli ahvolga tushgani sababini izohlang. arabcha so‘zlar fors-tojikcha so‘zlar xitoycha so‘zlar rus tili orqali kirib kelgan so‘zlar edurtm_uz 6 bir kuni mirtemir domlaning uyiga bordim. domla o‘zbek adabiyotini juda yax- shi biladigan, zukko odam edi. suhbat asnosida kabinetiga kirganimizda kitob javoni ning ko‘zga yaqin yerida pushkin, eng chekkada esa hazrat navoiyning suratlari turardi. shunda men ajablanib: „bu qanaqasi bo‘ldi, domla, vatanparvarligingiz …
5 / 96
arida qanday aks etadi? 4. quyidagi matnda ajratib ko‘rsatilgan so‘zlarning talaffuzi va imlosini izohlang. sabablarini tushuntiring. mamlakatda urush boshlandi! ho‘l-u quruq baravar yondi! ayniqsa, girmon degani maskovga yetib qolganda yoppasiga „ol-a ol“ boshlandi. uljon momo tun-u kun duo qiladigan bo‘lib qoldi: „xudoyo, zokirjonimni olma! bitta- gina o‘g‘limni olsang, men qanday qilaman?“ ammo hukumat uljon momoning duosiga qararmidi? maskovni nemis olaman deb turganda birovning bolasi bittaligiga qarab o‘tirarmidi? istalin „yo g‘alaba, yo o‘lim!“ deb turganda, hukumat odam ajratarmidi? ... endi uljon momo dilmurodni poylaydigan bo‘lib qoldi: – huv dilmurod po‘shta, zokirjonimdan xat-xabar bormi? bolaginam girmonni yer tishlatib qaytadi, kamandirlari zo‘r medol beradi hali. nasib bo‘lsa, ko‘chani to‘ldirib keladi, momoginang aylansin sendan! (k. to‘xtamurod) mustaqil bajarish uchun topshiriqlar 1.1- topshiriq. internet manbalaridan foydalanib, adabiyot sohasida davlat muko- fotlariga sazovor bo‘lgan uch nafar shoir va yozuvchilar haqida ma’lumot yig‘ing. 1.2- topshiriq. to‘plagan ma’lumotlaringiz asosida audiomatn tayyorlab, sinf- doshlaringizga eshittiring. edurtm_uz 7 2- mavzu. …

Want to read more?

Download all 96 pages for free via Telegram.

Скачать полный файл

About "talaffuz va imlo me’yorlari"

1 „o‘qituvchi“ nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent–2020 (2- qism) „o‘qituvchi“ nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent – 2020 umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 11- sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tomonidan tavsiya etilgan edurtm_uz 2 uo‘k 811.512.133(075.32) kbk 74.263 t 44 tuzuvchilar: baxtiyor mengliyev, sharofat toshmirzayeva, saodat atoyeva, saida majidova mas’ul muharrir g‘ofir hamroyev – pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori taqrizchilar: dilorom yo‘ldosheva – buxoro davlat universiteti dotsenti, pedagogika fanlari nomzodi nargiza ergasheva – farg‘ona viloyati quva tumani 62- ixtisoslashtirilgan davlat umumta’lim maktab-internati ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi gulnoza xoldorova – namangan viloyati xtbga qarashli 21- davlat ixtisoslasht...

This file contains 96 pages in PDF format (28,5 МБ). To download "talaffuz va imlo me’yorlari", click the Telegram button on the left.

Tags: talaffuz va imlo me’yorlari PDF 96 pages Free download Telegram