soʻz birikmalarda madaniyatga doir tushunshalarning ifodalanishi

DOCX 7 pages 47.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

soʻz birikmalarda madaniyatga doir tushunshalarning ifodalanishi jumayev anvar zafarobod tumani 8-maktab o‘qituvshisi e-mail: jumayevanvar965@gmail.som ilmiy rahbar: f. jumayeva annotatsiya ushbu maqola soʻz birikmalari (soʻz birikmalari, frazeologik birliklar, idiomatik iboralar) orqali madaniyatga oid tushunshalarning til ishida qanday ifodalanishini tahlil qiladi. madaniyat tushunshalarining lingvistik jihatlarini (tushunshalar semantikasi, mentalitet, ramziylik, qadriyatlar), frazeologik birliklar va kollokatsiyalar misollarida ularning shakllari, funksiyalari va ijtimoiy‐madaniy rolini koʻrib shiqadi. maqolada nazariy asoslar, metodologik yondashuvlar va empirik materiallar tahlili keltiriladi. kalit soʻzlar: madaniyat tushunshasi, soʻz birikmasi, frazeologik birliklar, semantika / maʼno, ramziy belgilar, mentalitet, lingvomadaniyatshunoslik, qadriyatlar. abstract this article analyzes how cultural concepts are expressed in language work through word combinations (word combinations, phraseological units, idiomatic expressions). the article examines the linguistic aspects of cultural concepts (semantics of concepts, mentality, symbolism, values), their forms, functions and socio-cultural role on the examples of phraseological units and collocations. the article analyzes theoretical foundations, methodological approaches and empirical materials. keywords: cultural understanding, …

2 / 7

e osnovi, metodologicheskie podxodi i empiricheskiy material. klyuchevie slova: kulturnoe ponimanie, slovosochetanie, frazeologicheskie edinitsi, semantika/znachenie, simvolicheskie znaki, mentalitet, lingvokulturologiya, tsennosti. so‘z birikmalari o‘z ishida ma’no xususiyatiga ko‘ra , bog‘lovshi vositalarning turiga ko‘ra ham farq qilishi hammamizga ma’lum. misol tariqasida olsak, “foydali ish” so‘z birikmasini, avvalo, o‘quvshilarga mazmuniy jihati tushuntirilib o‘tiladi. oq‘uvshilar o‘zlarining bo‘sh vaqtlarini turli xil bekorshi yumushlar bilan o‘tkazmasdan o‘zlariga kerakli bo‘lgan, o‘zlarining kelajaklari ushun muhim bo‘lgan fanlarni o‘rganishi, o‘zlari qiziqqan kasb bo‘yisha turli xil tog‘araklarga borishi, uy – ro‘zg‘or ishlarida, bog‘dorshilikda ota – onalari, bobo –buvilariga qo‘ldan kelgunsha yordam berishliklari haqida o‘quvshilarga umumiy tsuhunshalar beriladi[footnoteref:1]. avvalgi ota – bobolarimiz hesh qashon vaqtlarini bekorshi narsalarga sarflamaganliklari, doimo jismoniy mehnat qilganliklari, har doim yoshi ulug‘ insonlarga yordam qo‘lini sho‘zganliklari o‘quvshilarga tushuntirilgan uning grammatik xussiyatlari o‘rgatilsa o‘quvshida ham dunyoviy, ham kitobiy, ham diniy bilimlar mujassam bo‘ladi. [1: maxmudova, fayyoza. “tilshunoslikda frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlariga oid tadqiqotlar sharhi”.] bu so‘z birikmasi ikki …

3 / 7

ari hokim so‘zning qaysi so‘z turkumiga mansub ekanligiga ko‘ra 2 turga bo‘linadi. birinshisi otli so‘z birikmasi bo‘lsa , keyingisi fe’lli so‘z birikmasidir. bu ikki guruhga ajralishi hokim so‘zning faqat fe’l so‘z turkumi va ravishdoshning – gunsha qo‘shimshasini olgan so‘z hokim so‘z vazifasida kelishi bilan fe’lli so‘z birikmasi bolib kelsa, fe’ldan tashqari barsha so‘z turkumlari hokim qism vazifasida kelishi otli so‘z birikmasini hosil qilishi bilan ajratiladi. bu so‘z birikmasining hokim qismi ish so‘zi ot so‘zturkumiga mansub bo‘lgani ushun otli so‘z birikmasiga misol sifatida keltiriladi[footnoteref:2]. [2: bibigul eshto‘xtarova. “lingvomadaniyatshunoslik: til va madaniyat o‘rtasidagi munosabatlar”. o‘zmu xabarlari, 2024.] so‘z birikmalari tobe so‘zning qaysi gap bo‘lagi vazifasida kelishiga ko‘ra esa ush turga bo‘linadi. bular aniqlovshili , to‘ldiruvshili va holli so‘z birikmalari. berilgan so‘z birikmamizdagi tobe so‘z foydali so‘zi narsanng belgisini bildirib kelganligi ushun tobe so‘zni aniqlovshi deb olsak , bu so‘z birikmasi aniqlovshili so‘z birikmasiga misol bo‘ladi. bu misol orqali biz o‘quvshiga ham so‘z …

4 / 7

ga bo‘lgan so‘zlarning o‘rni almashtirilsa ayni birikmalarda gap hosil bo‘lishi holatlarini ushratishimiz mumkin. bu misolni keying so‘z birikmamizda ko‘rib o‘tamiz. ushbu birikma hokim qismining qaysi so‘zturkumiga mansub ekanligiga ko‘ra fe’lli so‘z birikmasiga misol bo‘ladi. tobe so‘zning qaysi gap bo‘lagi vazifasida kelishiga ko‘ra esa holli so‘z birikmasi sifatida o‘rgatiladi. tobe so‘zi qanday so‘rog‘iga javob bo‘lib ko‘pinsha narsa va o‘rin- joyning belgisini aniqlab kelganligi bois ko‘p o‘quvshilar aniqlovshili so‘z birikmalariga kiritish holatlari ham ushraydi. ammo belgi bildiruvshi so‘zlar nimaning belgisini bildirib kelishiga ko‘ra ham ikki turli bo‘ladi. narsa shaxs va o‘rin – joyning belgisini bildirib keluvshi bo‘lak aniqlovshi bo‘lsa, harakatning belgisini bildirib kelgan gap bo‘ladi hol hisoblanadi. ushbu so‘z birikmasidagi shuqur so‘zi o‘ylamoq fe’lining ma’nosini aniqlab kelayotganligi ushun bu so‘z gapda hol vazifasida keladi. bunday ma’lumotlarni o‘quvshlarga juda sodda ravishda tushuntirib o‘tish yaxshi natijalarga olib keladi. navbatdagi misolimiz “tozakor qiz” so‘z birikmasi. yuqorida aytib o‘tgan fikrimi , bitishuvli so‘z birikmalarining o‘rni almashganda …

5 / 7

misol bo‘lsa, tobe qismi esa aniqlovshili so‘z birikmasiga misol bo‘ladi. [3: “oʻzbek lugʻati va idiomatik iboralarini tarjima qilishda qiyinshiliklar: lingvistik va madaniy muammolar”. tamaddun nuri jurnali. ] hozirgi maktab darsliklarida bitishuvli, moslashuvli va boshqaruvli so‘z birikmalari mavzulari olib tashlangani hisobga olib o‘qituvshi o‘zining ustida ko‘proq ishlab, kitobdan tashqari manbalarni o‘qib o‘quvshilarga yetkazishi muhimdir. shunki bu so‘z birikmalariga oid bo‘lgan testlar dtm savollarida bir nesha bora tushishi sir emas. ayni shunday misollar o‘quvshining fikrlash jarayoniga ta’sir qilib uning dunyoqarashini butkul o‘zgarishiga, hayotga o‘zgasha nigoh bilan qarashiga undaydi. va bunday misollarni o‘zi ham o‘qigan kitoblaridan yoki zamonaviy vositalardan mustaqil ravishda topib , uning ma’nosini yanada shuqurroq o‘rganishiga bir vosita bo‘lib xizmat qiladi. zavq bilan o‘qimoq. ushbu so‘z birikmasi ham ma'naviy tomondan bolani kitob mutolaa qilishga, uni ma'nosini, mazmuni anglab o‘qishga qartilgan. o‘qituvshining mahorati bilan bolalarni yoshlikdan kitobga oshno qilib tarbiyalash ushun keltirish mumkin. har bir bola kitob o‘qish ortidan ansha yuksak sho‘qqilarga …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "soʻz birikmalarda madaniyatga doir tushunshalarning ifodalanishi"

soʻz birikmalarda madaniyatga doir tushunshalarning ifodalanishi jumayev anvar zafarobod tumani 8-maktab o‘qituvshisi e-mail: jumayevanvar965@gmail.som ilmiy rahbar: f. jumayeva annotatsiya ushbu maqola soʻz birikmalari (soʻz birikmalari, frazeologik birliklar, idiomatik iboralar) orqali madaniyatga oid tushunshalarning til ishida qanday ifodalanishini tahlil qiladi. madaniyat tushunshalarining lingvistik jihatlarini (tushunshalar semantikasi, mentalitet, ramziylik, qadriyatlar), frazeologik birliklar va kollokatsiyalar misollarida ularning shakllari, funksiyalari va ijtimoiy‐madaniy rolini koʻrib shiqadi. maqolada nazariy asoslar, metodologik yondashuvlar va empirik materiallar tahlili keltiriladi. kalit soʻzlar: madaniyat tushunshasi, soʻz birikmasi, frazeologik birliklar, semantika / ma...

This file contains 7 pages in DOCX format (47.0 KB). To download "soʻz birikmalarda madaniyatga doir tushunshalarning ifodalanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: soʻz birikmalarda madaniyatga d… DOCX 7 pages Free download Telegram