qattiq jismning dinamik reaksiya kuchini aniqlash

DOCX 12 pages 32.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.8 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu : dinamik reksiya kuchini aniqlash reja: 1. qattiq jism 2. qattiq jismning reaksiya kuchlari 3. bog’lanish turlari va bog’lanish reaksiyalari. foydalanilgan adabiyotlar qattiq jism — moddaning shakli turgʻun agregat holati. bu holatda modda atomlarining issiqlik harakati ularning blaq bu yerda unaqa savolga javob yoq muvozanat vaziyatlari atrofida kichik tebranishlaridan iborat boʻladi. kristall va amorf q j.lar mavjud. kristallarda atomlarning muvozanat vaziyatlari fazoda davriy joylashadi. amorf jismlard a atomlar tartibsiz joylashgan nuqtalar atrofida tebranadi. qattiq jismning turgʻun (eng kichik ichki energiyali) holati kristall holatdir. termodinamik nuqtai nazardan amorf jism metaturgʻun holatda boʻladi va vaqt oʻtishi bilan kristallanishi kerak. tabiatdagi barcha moddalar (suyuq geliydan tashqari) atm. bosimida va t>0 k trada qotadi. qattiq jism xossalarini uning atommolekulyar tuzilishini va zarralari harakatini bilgan holda tushuntirish mumkin. qi.ning makroskopik xususiyatlari haqidagi maʼlumotlarni toʻplash va tartiblashtirish 17-asrdan boshlangan. qattiq jismga mexanik kuch, yorugʻlik, elektr va magnit maydon va h.k.ning taʼsirini ifodalovchi bir qator empirik …

2 / 12

roviy plazmaga aylanadi. moddaning bunday holatini oʻrganish, xususan, yulduzlarning strukturasini tushunish uchun juda muhim. qattiq jismning tuzilishi va xossalarining oʻzgarishi (fazaviy oʻtishlar), temperatura oʻzgarganda, magnit maydon taʼsirida va boshqalar tashqi taʼsirlar natijasida ham yuz berishi mumkin. bogʻlanishlarning turi boʻyicha qattiq jism bir-biridan elektronlarning fazoviy taqsimoti bilan farq qiladigan 5 sinfga ajraladi: 1) ionli kristallarda (№s1, ks1 va boshqalar) ionlar orasida asosan elektrostatik tortishish kuchlari taʼsir etadi; 2) kovalent bogʻlanishli kristallarda (olmos, oye, 81) qoʻshni atomlarning valent elektronlari umumiylashgan boʻladi. kristall ulkan molekulaga oʻxshaydi; 3) koʻpchilik metallarda bogʻlanish energiyasi harakatlanayotgan elektronlarning ion asos bilan oʻzaro taʼsiri tufayli hosil boʻladi (metall bogʻlanish); 4) molekulyar kristallarda molekulalar ularning dinamik qutblanishi tufayli paydo boʻladigan zaif elektrostatik kuchlar (vandervaals kuchlari) yordamida bogʻlanadi; 5) vodorod bogʻlanishli kristallarda vodorodning har bir atomi tortishish kuchlari yordamida bir vaqgning oʻzvda 2 ta boshqa atom bilan bogʻlanadi. bogʻlanishlar turi boʻyicha tasnif shartli boʻlib, koʻpgina moddalarda turli bogʻlanishlarning kombinatsiyasi kuzatiladi. qattiq …

3 / 12

ari teturlicha (mas, mol. vodorodniki — 259,1°, volframniki 3410±20°, grafitniki 4000° dan yuqori). qattiq jismning mexanik xususiyatlari u tuzilgan zarralar orasidagi bogʻlanish kuchlari bilan aniqdanadi. bu kuchlarning turlituman boʻlishi mexanik xususiyatlarning ham turlicha boʻlishiga olib keladi: baʼzi bir qattiq jism plastik, boshqalari moʻrt. odatda, metallar dielektriklarga nisbatan plastikroq boʻladi. temperatura qoʻtarilishi bilan odatda plastiklik ortadi. uncha katta boʻlmagan kuchlanishlarda barcha qattiq jismda elastik deformatsiya kuzatiladi. kristallarning mustahkamligi atomlar orasidagi bogʻlanish kuchlariga muvofiq kelmaydi. 1922-yilda a.f. ioffe real kristallarning mustahkamligi pastligini ularning sirtidagi makroskopik defektlarning taʼsiri deb tushuntirdi (ioffe effekti). 1933-yilda j. teylor, e. orovan (aqsh) va m. polyani (buyuk britaniya) dislokatsiyashr tushunchasini taʼrifladi. katta mexanik kuchlanishlar ostida kristall oʻzini qanday tutishi dislokatsiya va kristall panjaraning boshqa chiziqli defektlari boryoʻqligiga bogʻliq. qattiq jismning plastikligi koʻp hollarda dislokatsiyalarga, mexanik xususiyatlari unga nuqsonlarni kirituvchi yoki yoʻqotuvchi ishlov berishga bogʻliq boʻladi. 1926-yilda ya.i. frenkel real kristallda panjaraning nuqtaviy defeqtlari (vakansiyalar, tugunlararo atomlar) boʻlishiga eʼtiborni …

4 / 12

ni kvazizarralar — fononlar — gazi xossalari sifatida tavsiflash imkonini berdi. muvozanat deganda biz boshqa moddiy jismlarga nisbatan tananing dam olish holatini tushunamiz. agar muvozanat o'rganilayotgan jismni harakatsiz deb hisoblash mumkin bo'lsa, u holda muvozanat shartli ravishda mutlaq, aks holda nisbiy deb ataladi. statikada biz faqat jismlarning mutlaq muvozanati deb ataladigan narsani o'rganamiz. amalda, muhandislik hisoblarida yerga yoki yer bilan qattiq bog'langan jismlarga nisbatan muvozanatni mutlaq deb hisoblash mumkin. ushbu bayonotning to'g'riligi dinamikada tasdiqlanadi, bu erda mutlaq muvozanat tushunchasi yanada qat'iyroq belgilanishi mumkin. u erda jismlarning nisbiy muvozanati masalasi ham ko'rib chiqiladi. jismning muvozanat sharoitlari asosan tananing qattiq, suyuq yoki gazsimonligiga bog'liq. suyuq va gazsimon jismlarning muvozanati gidrostatika va aerostatika kurslarida o'rganiladi. mexanikaning umumiy kursida odatda faqat qattiq jismlar muvozanati masalalari ko'rib chiqiladi. barcha tabiiy qattiq jismlar tashqi ta'sirlar ta'sirida ma'lum darajada o'z shakllarini o'zgartiradi (deformatsiyalanadi). ushbu deformatsiyalarning qiymatlari jismlarning materialiga, ularning geometrik shakli va o'lchamlariga va ta'sir qiluvchi yuklarga …

5 / 12

ri bu kuchlar tizimi. bu shartlarni topish statikaning asosiy vazifalaridan biridir. ammo turli kuchlar sistemalarining muvozanat sharoitlarini topish, shuningdek, mexanikaning bir qator boshqa masalalarini hal qilish uchun qattiq jismga ta'sir etuvchi kuchlarni qo'shish, o'rnini bosish kerak bo'ladi. bir kuchlar tizimining boshqa tizim bilan ta'siri va, xususan, bu kuchlar tizimini eng oddiy shaklga qisqartirish. shunday qilib, qattiq jismning statikasida quyidagi ikkita asosiy muammo ko'rib chiqiladi: 1) kuchlarni qo'shish va qattiq jismga ta'sir qiluvchi kuchlar tizimini eng oddiy shaklga qisqartirish; 2) qattiq jismga ta'sir etuvchi kuchlar sistemalari uchun muvozanat shartlarini aniqlash. kuch. muayyan jismning muvozanat holati yoki harakati uning boshqa jismlar bilan mexanik ta'sir qilish xususiyatiga bog'liq, ya'ni. ushbu o'zaro ta'sirlar natijasida ma'lum bir tanani boshdan kechiradigan bosimlar, tortishishlar yoki itarishlardan. mexanik o'zaro ta'sirning miqdoriy o'lchovi bo'lgan miqdormoddiy jismlarning harakati mexanikada kuch deyiladi. mexanikada ko'rib chiqilgan miqdorlarni skalyarlarga bo'lish mumkin, ya'ni. ularning son qiymati bilan to'liq tavsiflanganlar va vektorlar, ya'ni. raqamli iymatdan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qattiq jismning dinamik reaksiya kuchini aniqlash"

mavzu : dinamik reksiya kuchini aniqlash reja: 1. qattiq jism 2. qattiq jismning reaksiya kuchlari 3. bog’lanish turlari va bog’lanish reaksiyalari. foydalanilgan adabiyotlar qattiq jism — moddaning shakli turgʻun agregat holati. bu holatda modda atomlarining issiqlik harakati ularning blaq bu yerda unaqa savolga javob yoq muvozanat vaziyatlari atrofida kichik tebranishlaridan iborat boʻladi. kristall va amorf q j.lar mavjud. kristallarda atomlarning muvozanat vaziyatlari fazoda davriy joylashadi. amorf jismlard a atomlar tartibsiz joylashgan nuqtalar atrofida tebranadi. qattiq jismning turgʻun (eng kichik ichki energiyali) holati kristall holatdir. termodinamik nuqtai nazardan amorf jism metaturgʻun holatda boʻladi va vaqt oʻtishi bilan kristallanishi kerak. tabiatdagi barcha moddalar (su...

This file contains 12 pages in DOCX format (32.8 KB). To download "qattiq jismning dinamik reaksiya kuchini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: qattiq jismning dinamik reaksiy… DOCX 12 pages Free download Telegram