valyuta inqirozlari va ularning shakllari

DOCX 25,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1493313824_68092.docx valyuta inqirozlari va ularning shakllari reja: 1. valyuta inqirozi, uning mohiyati va turlari 2. valyuta inqirozida valyuta kurslarining o‘zgarishi va valyutani boshqarish siyosati 1. valyuta inqirozi, uning mohiyati va turlari mamlakat iqtisodiyotining ma’lum jabhalarida yuzaga keluvchi nomutanosibliklar iqtisodiyotning notekis rivojlanishiga, unda inqirozlarning yuzaga kelishiga olib keladi. jahon banki va xalqaro valyuta fondi tomonidan olib borilgan kuzatishlar va tahlillar shuni ko’rsatdiki, rivojlangan davlatlarning iqtisodiyoti ochiq, ishlab chiqarishi bir tekis bo’lganligi sabab ularda iqtisodiy inqirozlarning turli shakllari kam uchraydi. rivojlanayotgan davlatlarda ishlab chiqarish omillarida kamchiliklarning mavjudligi, kapital va zamon talabiga mos keluvchi ish kuchining yetarli emasligi bu mamlakatlar iqtisodiyotida muammolar va qiyinchiliklar tug’diradi. ishlab chiqarish omillarining yetarli va samarali emasligi mamlakatda aholi jon boshiga to’g’ri keluvchi iqtisodiy ko’rsatkichlarning tushib ketishiga, bu esa mamlakatda ishlab chiqarish ko’lamining qisqarishiga olib keladi. 80-90-yillarda lotin amerikasining argentina, braziliya, chili, meksika, afrikaning nigeriya, keniya kabi davlatlari ichki va tashqi qarashda valyutaviy inqirozining asosiy ishtirokchilari hisoblanadi. muayyan …
2
t inqirozi bretton-vuds valyuta tizimi mevasi bo’lgan fiksirlangan valyutaga barham berilishi, ishlab chiqarish ko’rsatkichlarining tushib ketishi va valyuta inqiroziga olib kelgan. natijada davlat ijtimoiy tengsizlikning yo’qotish maqsadida katta xarajatlar qilishga, qo’shimcha pul chiqarishga kirishgan. bu esa pul birligining yuqori darajada qadrsizlanishiga sabab bo’lgan. 1978-yilda argentina, chili, urugvay kabi davlatlar inflyatsiyaning oldini olish uchun tablita nomli yangi valyuta strategiyasi ishlab chiqishgan, ya’ni mamlakat tovarlarining bahosini ichki bozorda juda yuqori belgilash yo’li bilan pul qadrini oshirish rejalashtirilgan, lekin bu reja yuqori samara bermagan va bu 3 davlat savdoni erkinlashtirish, banklar va boshqa moliya institutlari faoliyatiga erkinliklar berish, chetdan boshqa investitsiyalar kirib kelishi uchun eshiklarni ochish yo’li bilan iqtisodiyotni qisman bo’lsa-da, yaxshilashga erishgan. ko’plab davlatlar valyuta inqirozidan valyuta qalqonini qo’llash orqali o’zini himoyalashga, o’z valyutasining barqarorligiga erishishga harakat qilishgan. bu holda markaziy bank juda ko’p miqdorda mahalliy aktivdan ko’ra chet el valyutasiga ega bo’lishi, o’z valyutasining rasmiy kursini belgilashi va shu kurs bo’yicha …
3
anib takomillashgan bo’lsa, kapitalizmning umumiy inqirozi davrida o’z kuchini yo’qotadi va tez-tez tanazzulga uchraydi. umumiy valyuta inqiroziga xos muhim xususiyat – oltin «demonetizatsiyasi» hisoblanadi, ya’ni oltinning metall pul sifatidagi ahamiyati yo’qoladi va valyuta qadrsizlanadi. qator kapitalistik mamlakatlarda birinchi jahon urushi davrida qog’oz pullarni oltinga almashtirishning man etilishi (buyuk britaniya, fransiya, germaniya, rossiya va boshqalar) va oltinning ichki muomaladan chiqarilishi sababli oltin «demonetizatsiyasi» boshlandi. birinchi jahon urushidan keyin kapitalistik mamlakatlarda oltin standartini bo’laklar (kesilgan) shaklda oltin deviz shaklida va oltin quymasi shaklida tiklashga harakat qilindi. bu harakat 192933-yillardagi jahon iqtisodiy inqirozi davrida tugadi. 1929-1930yillarda argentina, boliviya, braziliya va qator agrar mamlakatlarda oltin standartidan voz kechildi. 1931-yilda buyuk britaniyada, 1933 yilda aqshda, 1934-1936-yillarda fransiya, belgiya, niderlandiya va boshqa mamlakatlarda oltin standarti bekor qilindi. 1936-yilning oxirida butun kapitalistik olamni inflyatsiya qamrab oldi. bu vaziyat ikkinchi jahon urushi davrida 19391946-yillarda kuchaydi. 60-yillarning oxirida faqat aqshdagina valyutani oltinga almashtirish rasmiy ravishda saqlangan. lekin aqsh faqat …
4
tik mamlakatlarga oltin o’rniga dollardan xalqaro pul sifatida foydalanishni taklif qilishi natijasida bu jarayon yanada kuchaydi. aqsh oltin bahosini sun’iy ravishda pasaytirish siyosatini yuritdi. bu esa urushdan keyingi dastlabki yillarda aqshning boshqa mamlakatlardan oltin sotib olishini ancha yengillashtirdi. 1949-yilning oxirida aqsh kapitalistik olam oltin zaxirasining 70 foizidan ortig’iga egalik qilgan. natijada aqsh dollari xalqaro hisob-kitoblarda keng qo’llanildi, bu esa xalqaro kapitalistik valyuta tizimi barqarorligiga putur yetkazdi. 1934-yilda o’rnatilgan oltinning rasmiy past narxini aqsh 1961-yildan 1968-yilgacha «oltin pul» ko’magida saqlab keldi, «oltin pul»ga aqsh, buyuk britaniya, germaniya, fransiya (1967-yilning iyunigacha), italiya, shveysariya, belgiya, niderlandiya a’zo bo’lgan. bu oltin qazib olinishini to’xtatish va fuqarolarning oltinga bo’lgan talabi oshishiga olib kelgan. valyuta inqirozini 3 turga ajratish mumkin: 1) to’lov balansining makroiqtisodiy siyosati maqsadlarining bir-biriga to’g’ri kelmasligi oqibatidagi valyuta inqirozi; 2) tashqi qarzlarning ko’payib ketishi natijasida valyuta inqirozi; 3) ichki qarzlarning o’zgarishi natijasida yuzaga keluvchi valyutainqirozi. bozor iqtisodiyotiga o’tish davrida valyuta inqirozi valyuta kursining …
5
rozini boshidan kechirdi. 2000-yillarda rossiya va boshqa ko’plab davlatlarda yuqori investitsiyalar neftni qazib olishga talabni oshirdi va iqtisodiy tanglik energiya tashuvchilarga talabni kamaytirdi. neftning yuqori narxi energiyani tejashga olib keldi. shuning uchun opekning urinishlariga qaramay, neft narxining o’sish imkoniyatlari kengaydi va u bir barel uchun 16-14 dollarga yetdi. neft eksportyorlari orasida neftni yetkazish bo’yicha shartnomalardagiga nisbatan narx o’zgarishi yuzaga keldi. masalan, rossiyada 1998yildagidek yuqori inflyatsiya bilan barqaror kurs siyosati rublni mustahkamlashni talab qildi. importning o’sishi va eksportning kamayishi savdo va to’lov balansini yomonlashtirdi. mdh davlatlari ichida rossiyada bo’lgan ko’pgina o’zgarishlar uning budjetining daromad qismi tarkibining o’zgarishiga olib keldi. oxirgi paytlarda soliq orqali daromadlarning o’sishi energiya tashuvchilarga eksport bojlarining pasayishiga olib kelgan. oldindan rejalashtirilgan to’g’ridan to’g’ri investitsiyalar oqimi susaygan. monopollashgan muhit energiya tashuvchilariga narxni yuqori darajada tutib turishga yordam beradi. bu ba’zi davlatlarda biznesning usiz ham past raqobatbardoshligini susaytiradi. afsuski, bunday holatda yuqori valyuta kursiga ega bo’lishga sharoit yaratib bo’lmaydi. raqobatbardoshlikni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "valyuta inqirozlari va ularning shakllari"

1493313824_68092.docx valyuta inqirozlari va ularning shakllari reja: 1. valyuta inqirozi, uning mohiyati va turlari 2. valyuta inqirozida valyuta kurslarining o‘zgarishi va valyutani boshqarish siyosati 1. valyuta inqirozi, uning mohiyati va turlari mamlakat iqtisodiyotining ma’lum jabhalarida yuzaga keluvchi nomutanosibliklar iqtisodiyotning notekis rivojlanishiga, unda inqirozlarning yuzaga kelishiga olib keladi. jahon banki va xalqaro valyuta fondi tomonidan olib borilgan kuzatishlar va tahlillar shuni ko’rsatdiki, rivojlangan davlatlarning iqtisodiyoti ochiq, ishlab chiqarishi bir tekis bo’lganligi sabab ularda iqtisodiy inqirozlarning turli shakllari kam uchraydi. rivojlanayotgan davlatlarda ishlab chiqarish omillarida kamchiliklarning mavjudligi, kapital va zamon talabiga mos keluvc...

Формат DOCX, 25,0 КБ. Чтобы скачать "valyuta inqirozlari va ularning shakllari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: valyuta inqirozlari va ularning… DOCX Бесплатная загрузка Telegram