халқаро савдо. халқаро валюта ва кредит муносабатлари

DOCX 24 pages 40.9 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.9 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

[bookmark: _goback]xalqaro savdo. xalqaro valyuta va kredit munosabatlari reja: 1. xalqaro savdoning mazmuni, tuzilishi va xususiyatlari. 2. to'lov balansi, uning tuzilishi va taqchilligi. 3. xalqaro valyuta-kredit munosabatlari va valyuta tizimlari. 4. valyuta kursi va uning o'zgarishiga ta'sir qiluvchi omillar. 1. xalqaro savdoning mazmuni, tuzilishi va xususiyatlari hozirgi jahon rivojining xarakterli belgisi tashqi iqtisodiy aloqalarning, avvalo jahon savdosining tez o'sishi hisoblanardi, lekin bugungi kunning eng dolzarb muammosi — bu 2008 yilda boshlangan jaxon moliyaviy inqirozi, uning ta'siri va salbiy okibatlari, yuzaga kelayotgan vaziyatdan chiqish yullarini izlashdan iborat. jahon moliyaviy inqirozining har bir mamlakatga ta'siri, undan ko'riladigan zararning darajasi va ko'lami birinchi navbatda shu dav-latning moliyaviy-iqtisodiy va bank tizimlarining nechog'liq barqaror va ishonchli ekaniga, ularning himoya mexanizmlari qanchalik kuchli ekanini ko'rsatdi. o'zbekistonda qabul qilingan o'ziga xos islohot va modernizatsiya modeli uzoq va davomli milliy manfaatlarimizni amalga oshirish vazifasini qo'yib, eng avvalo, «shok terapiyasi» deb atalgan usullardan chetdan turib, shuni joriy etishga qaratilgan …

2 / 24

ichki bozorga ega bo'lib, o'zlarining ichki iste'moli uchun zarur bo'lgan barcha tovarlarni etarli samaradorlik bilan ishlab chiqarish holatida bo'lmaydi. bunday mamlakatlar uchun eksport kerakli tovarlarni olishning asosiy yo'li hisoblanadi. jahon savdosida tovarlarning eksport tarkibi fan-texnika revolyutsiyasi va xalqaro mehnat taqsimotining chuqurlashuvi ta'siri ostida o'zgaradi. hozirgi davrda jahon savdosining eksport tarkibida qayta ishlovchi sanoat mahsulotlari etakchi o'ringa ega bo'lib, uning hissasiga jahon tovar ayriboshlashining 3/4 qismi to'g'ri keladi. oziq-ovqat, xom-ashyo va yoqilg'i ulushi faqat 1/4 qismini tashkil qiladi. xizmatlar eksporti tovarlar eksportidan farq qiladi. chet ellik iste'molchilarga xizmat ko'rsatish, chet el valyutalarini olish bilan bog'liq bo'lib, u milliy chegarada amalga oshiriladi masalan, chet el kompaniyasi vakillariga pochta, telegraf xizmati ko'rsatish, chet el fuqarolariga sayyohlik xizmati ko'rsatish va h.k. o'zbekistonning tashqi savdosida xorijiy davlatlarning salmog'i quyidagi ma'lumotlar bilan xarakterlanadi. xorijiy va mdh davlatlarining respublika tashqi 1 savdosidagi salmog'i, % hisobida 11-jadval tashqi savdo aylanmasi shu jumladan: eksport import 2002 2005 2008 2002 …

3 / 24

barqaror daromad olish omili hisoblanadi. import eksportdan farq qilib chet ellik mijozlardan tovarlar xizmatlar sotib olib, ularni mamlakatga keltirishni bildiradi. tovarlar eksporti va importi summasi tashqi savdo aylanmasi yoki tovar aylanmasi beradi. qandaydir mamlakat ishlab chiqaruvchi mamlakatdan tovarni o'z iste'moli uchun emas, balki uchinchi mamlakatga qayta sotish uchun olgan taqdirda reeksport ro'y beradi. reeksport bilan reimport uzviy bog'liq. reimport iste'molchi mamlakatdan reeksport tovarni sotib olishni bildiradi. eksport hajmi bilan import hajmi o'rtasidagi farq sof eksport deb ataladi. o'zbekiston 2008 yil yakuniga ko'ra 19077 mln. aqsh dollari miqdorida ijobiy saldoga erishdi. agar mustaqillikning birinchi yillarida paxta tolasi umumiy eksport hajmining 50 foizdan ko'prog'ini tashkil etgan bo'lsa, hozirgi paytda bu ko'rsatkich 9,2 foizdan ortmaydi. ayni paytda paxtadan tayyorlangan ip-kalava va gazlamalar, shuningdek plastmassa va kimyoviy mahsulotlar, avtomobillar, xizmatlar va boshqa mahsulotlar eksporti keskin ravishda o'sdi. tashqi savdo aylanmasining yarmidan ko'prog'i iqtisodiy rivojlangan mamlakatlar hissasiga to'g'ri keladi- 65,3 foiz. o'zbekistonda tashqi savdo aylanmasi …

4 / 24

mi: shu jumladan: tovarlar xizmatlar 100,0 86,3 13,7 100,0 91,5 8,5 100,0 84,1 15,9 100,0 89,4 10,6 100,0 87,8 12,2 100,0 89,6 10.4 100,0 89,6 10,4 100,0 94,3 5,7 xalqaro savdo bir qator o'ziga xos xususiyatlarga ega: 1. iqtisodiy resurslarning harakatchanligi mamlakatlar o'rtasida, mamlakat ichidagiga qaraganda ancha past bo'ladi. masalan, ishchilar mamlakat ichida viloyatdan viloyatga, hududdan hududga erkin o'tishi mumkin. mamlakatlar o'rtasidagi til va madaniy to'siqlar haqida gapirmaganda ham, immigratsion qonunlar ishchi kuchining mamlakatlar o'rtasidagi migratsiyasiga qattiq cheklashlar qo'yadi. soliq qonunchiligidagi, davlat tomonidan tartibga solishning boshqa tadbirlaridagi farqlar va boshqa qator muassasaviy to'siqlar real kapitalning milliy chegara orqali migratsiyasini cheklaydi. 2. har bir mamlakat har xil valyutadan foydalanadi. bu mamlakatlar o'rtasida xalqaro savdoni amalga oshirishda muayyan qiyinchiliklar tug'diradi. 3. xalqaro savdo siyosiy aralashuv va nazoratga mahkum bo'lib, bu ichki savdoga nisbatan qo'llaniladigan tadbirlardan xarakteri va darajasi bo'yicha sezilarli farqlanadi. xalqaro savdo to'rt ko'rinishda yuritish mumkin: 1. erkin savdo yo'lida 2. …

5 / 24

ndartlar qo'yish yoki oddiy ma'muriy taqiqlashlar tushuniladi; · eksportni ixtiyoriy cheklashlar savdo to'siqlarining nisbatan yangi shakli hisoblanadi. bu holda chet el firmalari o'zlarining ma'lum mamlakatga eksportini «ixtiyoriy» cheklaydi. mamlakatlar xalqaro savdo yordamida o'zlarining davlatlararo ixtisoslashuvini rivojlantirishi, o'zlarining resurslari unumdorligini oshirish va shu orqali ishlab chiqarishning umumiy hajmini ko'paytirishi mumkin. alohida davlatlar, eng yuqori nisbiy samaradorlik bilan ishlab chiqarish mumkin bo'lgan tovarlarga ixtisoslashishi va ularning o'zlari samarali ishlab chiqarish holatida bo'lmagan tovarlarga ayirboshlash hisobiga yutish mumkin. bu erda «mamlakatlar nima uchun savdo-sotiq qiladi?» degan savol tug'iladi. birinchidan, iqtisodiy resurslar dunyo mamlakatlari o'rtasida juda notekis taqsimlanadi: mamlakatlar o'zlarining iqtisodiy resurslar bilan ta'minlanishi keskin farqlanadi. ikkinchidan, har xil tovarlarni samarali ishlab chiqarish har xil texnologiya yoki resurslar uyg'unlashuvini talab qiladi. bu ikki holatning xalqaro savdoga ta'sirini oson tushuntirish mumkin. masalan, yaponiya ko'p va yaxshi tayyorlangan ishchi kuchiga ega, malakali mehnat ortiqcha bo'lganligi sababli arzon turadi. shu sababli, yaponiya tayyorlash uchun ko'p miqdorda malakali …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "халқаро савдо. халқаро валюта ва кредит муносабатлари"

[bookmark: _goback]xalqaro savdo. xalqaro valyuta va kredit munosabatlari reja: 1. xalqaro savdoning mazmuni, tuzilishi va xususiyatlari. 2. to'lov balansi, uning tuzilishi va taqchilligi. 3. xalqaro valyuta-kredit munosabatlari va valyuta tizimlari. 4. valyuta kursi va uning o'zgarishiga ta'sir qiluvchi omillar. 1. xalqaro savdoning mazmuni, tuzilishi va xususiyatlari hozirgi jahon rivojining xarakterli belgisi tashqi iqtisodiy aloqalarning, avvalo jahon savdosining tez o'sishi hisoblanardi, lekin bugungi kunning eng dolzarb muammosi — bu 2008 yilda boshlangan jaxon moliyaviy inqirozi, uning ta'siri va salbiy okibatlari, yuzaga kelayotgan vaziyatdan chiqish yullarini izlashdan iborat. jahon moliyaviy inqirozining har bir mamlakatga ta'siri, undan ko'riladigan zararning darajasi va ko'lami...

This file contains 24 pages in DOCX format (40.9 KB). To download "халқаро савдо. халқаро валюта ва кредит муносабатлари", click the Telegram button on the left.

Tags: халқаро савдо. халқаро валюта в… DOCX 24 pages Free download Telegram