kimyoning asosiy qonunlari

PPT 27 pages 6.0 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.0 MB

File type PPT

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

kimyoning asosiy qonunlari. kosimova. x.r kimyoviy element. element so‘zi tarkibiy qism ma’nosini anglatib, u oddiy va murakkab moddalarning tarkibiy qismi hisoblanadi. kimyoviy element-ma’lum xossaga ega bo‘lgan atomlar to‘plami, ya’ni kimyoviy xossalari bir xil bo‘lgan atomlar turidir. masalan, azot atomlarining bitta turini, azot elementini, xlor atomlarining bitta turi, kimyoviy element xlorni bildiradi. butun koinot, hatto eng uzoq yulduzlar ham kimyoviy elementlardan tarkib topgan. hozirgi kunda 118 ta element ma’lum bo‘lib shulardan 90 tasi tabiatda mavjud. qolgan elementlar sun’iy ravishda yadro reaksiyalaridan foydalanib sintez qilingan. shved olimi y.ya. berseliusning taklifiga ko‘ra kimyoviy elementni belgisi sifatida uning lotincha nomining birinchi yoki birinchi va undan keyingi biror harflarini qo‘yish qabul qilingan. hozirgi zamon tushunchalariga ko‘ra kimyoviy element – bu yadrosining musbat zaryadi bir xil bo‘lgan atomlarning muayyan turidir. molekula. molekula-moddani barcha kimyoviy xossalarini o‘zida mujassamlashtirgan eng mayda zarrachasi. molekulaning kimyoviy xossalarini uning tarkibi va tuzilishi belgilab beradi. zamonaviy kimyo nuqtai nazaridan molekula bu atomlarning …

2 / 27

$turli ko'rinishdagi materiyadir. nektpoh npotoh apo atom — bu musbat zaryadlangan atom yadrosi bilan manfiy zaryadlangan elektronlardan tarkib topgan elektroneytral zarrachadir. zarracha | nisbiy | nisbiy zaryadi| massa proton | +1 1 neytron [0 1 elektron [_-1 1/1840 kimyoviy belgilar kimyoviy formula cu /\ modda tarkibining f ons kimyoviy belgilar va h so, zarur bo‘lsa, indekslar yordamida ifodalanishi. indekslar demak, modda tarkibini shu moddani tashkil etgan atomlarning mos belgilari asosida ifodalash, boshqacha qilib aytganda, modda tarkibini kimyoviy formula bilan ifodalash mumkin. kimyoviy formula ch;—ch—ch—cooh oh nh, hso0. kimyoviy belgi yoki formula oldida turgan katta raqam koeffitsient deb ataladi, alohida atom yoki molekulalar sonini ko‘rsatadi. koeffitsient 3cucl, 5a1,0, 3fecl, a os / indeks hcl ho molekula - bu berilgan moddaning kimyoviy xossalariga ega bo lgan eng kichik zarrachasidir. molekulaning kimyoviy xossalari uning tarkibi va kimyoviy tuzilishi bilan aniqlanadi. valentlik — bir element atomining ayni molekula tarkibidagi boshga element(yoki elementlar) bilan hosil …$

3 / 27

eeriers xp tenglamasini yozamiz xp tenglamasi bo’yicha masalani yechamiz 3. tarkibning —_doimiylik qonuni. bu qonunni xix asrning boshlarida frantsuz olimi i.prust kashf etdi: «har qanday kimyoviy toza birikmaning sifat va miqdoriy tarkibi, bu birikma qaysi yo'l bilan hosil qilinishidan qat'i nazar, hamma vaqt bir xil bo’ ladi». 9-8 - fug h oo, 2h, 2h,0 modda tarkibining doimiylik qonunining zamonaviy talgini quyidagicha: molekulyar strukturali birikmalar tarkibi ularning olinish usullaridan qat’i nazar bir xil bolladi. molekulyar__tuzilishga _ega_ _ bo’ lmagan (atom, ion yoki_metal_kristal__panjarali) birikmalar _tarkibi _doimiy _bo’lmaydi__va ularning olinish usullarga bog’lig boladi. doimiy tarkibga ega moddalar ingliz kimyogari j. dalton nomiga hurmat bilan daltanoidlar deb nomlangan. o’garuvchan tarkibli moddalar frantsuz kimyogari k. bertolle nomiga hurmat bilan bertollidlar deb nomlangan 4. karrali nisbatlar qonuni «agar ikki element bir-biri, bilan birikib, bir necha birikma hosil qilsa, elementlardan birining shu birikmalardagi ikkinchi elementning bir xil og’irlik miqdoriga to’g’ri_ keladigan og’irlik miqdorlari o0’zaro | oddiy va …

4 / 27

odorod hajmlari nisbati 1:2, vodorod hajmining suv bug’i hajmiga nisbati 2:2, kislorod hajmining suv bug’i hajmiga nisbati 1:2 dir, ya'ni ular hajmlarining nisbati kichik butun sonlar bilan ifodalanadi. ekvivalentlar qonuni xviii asrning oxirida kashf etildi. ingliz olimi j. da’lton elementlar muayyan miqdorlardagina o’zaro birika oladi, degan fikmi aytdi va bu miqdorlarni «birikuvchi miqdorlar» deb atadi. ammo keyinroq bu termin o’miga «ekvivalent» termini qabul qilindi. ekvivalent teng qiymatli demakdir ekvivalentlar qonuni shunday ta'riflanadi: «elementlar 0’z _ ekvivalentliklariga proportsional miqdorlarda o’zaro birikadi va almashinadi». oddiy’ moddalarning ekvivalentni aniqlash uchun formuladan foydalaniladi: 2 vv murakkab moddalar uchun esa formula qo’llaniladi. gait v sulfat kislotaning ekvivalenti uning molekulyar massasini vodoirodning valnyligi va soniga ko’paytmasiga bo’lib topiladi: masalan: alyuminiyning ekvivalenti uning atom massasining valentligiga bo’lgan nisbati bilan aniqlanadi: gy -=zas y 3 xuddi shunday al,(so,), ning ekvivalenti: f _m, 342 a(s&)s a 3.2 ga teng bo’ladi avogadro gonuni 1811 yilda italyan olimi avogadro tomonidan kashf …

5 / 27

isbatidir: bu erda vm-gazning molyar hajmi; v-sistemadagi moddaning hajmi; n-sistemadagi moddaning miqdori. = dj

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoning asosiy qonunlari"

kimyoning asosiy qonunlari. kosimova. x.r kimyoviy element. element so‘zi tarkibiy qism ma’nosini anglatib, u oddiy va murakkab moddalarning tarkibiy qismi hisoblanadi. kimyoviy element-ma’lum xossaga ega bo‘lgan atomlar to‘plami, ya’ni kimyoviy xossalari bir xil bo‘lgan atomlar turidir. masalan, azot atomlarining bitta turini, azot elementini, xlor atomlarining bitta turi, kimyoviy element xlorni bildiradi. butun koinot, hatto eng uzoq yulduzlar ham kimyoviy elementlardan tarkib topgan. hozirgi kunda 118 ta element ma’lum bo‘lib shulardan 90 tasi tabiatda mavjud. qolgan elementlar sun’iy ravishda yadro reaksiyalaridan foydalanib sintez qilingan. shved olimi y.ya. berseliusning taklifiga ko‘ra kimyoviy elementni belgisi sifatida uning lotincha nomining birinchi yoki birinchi va undan keyin...

This file contains 27 pages in PPT format (6.0 MB). To download "kimyoning asosiy qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoning asosiy qonunlari PPT 27 pages Free download Telegram