atom orbitallarining gibridlanish

PPT 29 pages 2.9 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

high resolution solid state nmr spectroscopy in surface organometallic chemistry: access to molecular understanding of active sites of well-defined heterogeneous catalysts * mavzu: atom orbitallarining gibridlanish o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti kimyo kafedrasi taqdimot o`qituvchisi : xudoyberdiyev b.sh. gibridlanish sp-gibridlanish hamda vakillari sp2-gibridlanish va vakillari sp3-gibridlaish sp3d-gibridlanish sp3d2-gibridlanish * * gibridlanish – shakli va energiyasi bilan farq qiluvchi (s va p) orbitallarining o’zaro qo’shilib energiyasi va ko’rinishlari bi xil bo’lgan yangi elektron orbitallarining hosil bo’lishi gibridlanish deyiladi. gibridlanish – shakli va energiyasi bilan farq qiluvchi (s va p) orbitallarining o’zaro qo’shilib energiyasi va ko’rinishlari bi xil bo’lgan yangi elektron orbitallarining hosil bo’lishi gibridlanish deyiladi. gibridlanishda – taqsimlanmagan juft elektronlar va sigma bog’lar qatnashadi. gibridlanishda s orbitaldan 1 ta, p orbitaldan 3 ta, d orbitaldan 5 ta gibrid orbitallar qatnashadi. gibridlanish. kimyoviy bog’ hosil bo’lishida shakli va energiyasi bilan farq qiluvchi (s, p va d) …

2 / 29

+ 1d = 5) sp3d2 1 ta s, 3 ta p va 2 ta d orbitallarning qo’shilishidan hosil bo’lgan gibridlanish. gibridlangan orbitallar soni 6 ta (1s + 3p + 2d = 6) sp2d bunday gibridlanish mavjud emas. * gibridlanishda – taqsimlanmagan juft elektronlar va sigma bog’lar qatnashadi. gibridlanishda s orbitaldan 1 ta, p orbitaldan 3 ta, d orbitaldan 5 ta gibrid orbitallar qatnashadi. orbitallar turi soni 2 sp 2 3 sp2 3 4 sp3 4 5 sp3d 5 6 sp3d2 6 * sp-gibridlanish - 1 ta s va 1 ta p orbitallarning o’zaro qo’shilishidan 2 ta sp (es-pi deb o‘qiladi) gibrid orbitallar hosil qilishiga aytiladi. tarkibida 2 ta qo’sh bog’ va uch bog’ tutgan moddalarning ko’pchiligi shu gibridlanishga kiradi shakli chiziqli, valent burchagi 180o ga teng bo’ladi. * vakillari - c(karbin), ch2=c=ch2, co2, cs2, krf2, becl2, bacl2, c2h2 va uning gomologlari molekulalarining uch bog’li qismi, hcn, zncl2, berilliy birikmalari. * …

3 / 29

2,hclo3, f2o, ccl4, hclo4 (tuzlari), p4, sio2, pocl3, h3po4, p4o10, kro2f2, mno4-, mno42-, ch3no2, ch4, cf4, sih4, geh4, nsf, so42-, po43-, oso4, cuo4, bh4, ph4+, xeo2, f2o3, (ajratilgan moddalar uchburchakli piramida va burchakli tuzilishga ega) * sp3d-gibridlanish – 2 ta s, 3 ta p va 1 ta d orbitalla o’zaro qo’shilishidan 5 ta sp3d gibrid orbitallar hosil bo’lishi. shakli uchburchakli bipiramida valent burchagi 120 va 90o ga teng * vakillari - pf5, pcl5, sof3, sobr4, socl4, xeo3f2, clf2, xeof2, sf4, clf3, xef2 (ajratilgan moddalar t-shakl tuzilishga ega) * sp3d2-gibridlanish – 1 ta,3 ta p va 2 ta d orbitallar o’zaro qo’shilib yangi 6 ta sp3d2 gibridlangan orbitallar hosil bo’lishi. shakli oktaedr valent burchagi 90o ga teng * vakillari - sf6, scl6, ba2[xeo6], k4[fe(cn)6], k3[fe(cn)6, [cr(nh3)6]cl3, uf6, xeof4, sf3, xef5, xef4, scl4, clf4 (ajratilgan moddalar kvadrat piramida va kvadrat tuzilishga ega), xef6 ptf6, na4[xeo6], na6[xeo6], ba3[xeo6]…oktaedr tuzilishga ega. * misol. ortofosfat …

4 / 29

ilishda qatnashgan? bizga savolda gibridlangan yoki gibridlanmagan deb shart qo’yilmagan. shuning uchun biz molekuladagi barcha orbitallarning (yuqoridagi ikki turni ham) bog’larni hosil qilishda ishtirok etganlarini topishimiz kerak. avvalo, molekula tuzilishini yozib olib, undagi har bir atomning gibridlanishini aniqlaymiz: endi esa savolga qaytamiz: bog’ hosil qilishda nechta orbital qatnashgan? eslab qoling: har bitta bog’ (rasmdagi har bir chiziqcha) ni hosil qilishda o’sha bog’ orqali bog’langan atomlarning bittadan orbitali( jami ikkita orbital) qatnashadi. demak, bu qoidaga asoslangan holda molekuladagi bog’ hosil qilishda qatnashgan umumiy orbitallar soni undagi bog’larning ikkiga ko’paytirilganiga teng deyishimiz mumkin. fosfat kislotada umumiy bog’lar soni 8 ta, demak bog’ hosil qi-lishda qatnashgan orbitallarning umumiy soni 8x2=16 ta; * 2) molekulada nechta gibrid orbital bor? gibrid orbital haqida sxemamizda aytib o’tilgan. ushbu molekuladagi gibrid orbitallar sp2 va sp3 lardir. chizma-dan ko’rinib turibdiki, molekuladagi sp3 – gibridlangan atomlar 4 ta; har bir sp3 gibridlangan atomda 4 ta gibrid orbital ( 1ta …

5 / 29

ula-dagi bog’ hosil qilishda qatnashgan gibrid orbitallar sonini topgan bo’lamiz: * sp3-gibridlangan 3 ta kislorod atomlarining har biri 2 tadan, bitta fosfor atomi esa 4 ta sigma-bog’ orqali bog’langan. demak, molekuladagi bog’larni hosil qilishda qatnashgan sp3 –gibrid orbitallari soni 2x3+4=10 ta ekan. sp2-gibridlangan yagona atom kislorod bitta sigma bog’ orqali bog’langan. demak, molekulada bog’larni hosil qilishda qatnashgan sp2-gibrid orbitallari soni 1 ta ekan. xullas, bizdan yuqorida so’ralgan savol — bog’ hosil qilishda qatnashgan gibrid orbitallarning umumiy soni 10+1=11 ta ekan; endi esa savolning davomi— nechta gibrid orbital bog’ hosil qilishda qatnashmaganini aniqlaymiz: buning uchun gibridlangan atomlarning tashqi elektron pog’onalaridagi taqsimlanmagan elektron juftlar sonini sanash kifoya; chizmaga e’tibor berilsa, sp3-gibridlangan 3 ta kislorodlarning har birida 2 tadan taqsimlanmagan elektron juft bor( tashqi qavatida umumiy elektronlar soni 6 ta, unda ikkitasi bog’ hosil qilishda qatnashgan; qolgan 4 tasi =>2 jufti bog’ hosil qilmagan). fosforda esa bunday juft yo’q( unda barcha elektronlar bog’ …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atom orbitallarining gibridlanish"

high resolution solid state nmr spectroscopy in surface organometallic chemistry: access to molecular understanding of active sites of well-defined heterogeneous catalysts * mavzu: atom orbitallarining gibridlanish o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti kimyo kafedrasi taqdimot o`qituvchisi : xudoyberdiyev b.sh. gibridlanish sp-gibridlanish hamda vakillari sp2-gibridlanish va vakillari sp3-gibridlaish sp3d-gibridlanish sp3d2-gibridlanish * * gibridlanish – shakli va energiyasi bilan farq qiluvchi (s va p) orbitallarining o’zaro qo’shilib energiyasi va ko’rinishlari bi xil bo’lgan yangi elektron orbitallarining hosil bo’lishi gibridlanish deyiladi. gibridlanish – shakli va energiyasi bilan farq qiluvchi (s va p) orbitallarining o’zaro q...

This file contains 29 pages in PPT format (2.9 MB). To download "atom orbitallarining gibridlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: atom orbitallarining gibridlani… PPT 29 pages Free download Telegram