falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati

PPTX 26 pages 213.7 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 213.7 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

prezentatsiya powerpoint mavzu. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati reja 1.falsafaning predmeti,tuzilishi,funktsiyalari va yangi sohalari. 2.dunyoqarash shakllari va uning mohiyatiga doir mulohazalar. 3.fan tushunchasi va uning asosiy taraqqiyot bosqichlari. «falsafa» atamasi qadimgi yunon tilidagi «filosofiya» so‘zidan olingan bo‘lib lug‘aviy ma’noda «donishmandlikni sevish» («phileo»- sevaman, «sophia» - donolik) degan mazmunni anglatadi. bu so‘z dastlab taxminan eramizdan oldingi vi asrda yashagan taniqli matematik olim pifagor tomonidan ishlatilgan va evropa madaniyatiga qadimgi yunon faylasufi aflotun (mil.avv.427-347 y.) asrlari orqali kirib kelgan. abu nasr forobiy «falsafaning ma’nosi va kelib chiqishi haqida» nomli asarida «falsafa» atamasi yunon tilidan kelib chiqqanligini tasdiqlaydi. demak,«falsafa» va «filosofiya» atamalari bir xil ma’noga ega bo‘lib,uning kelib chiqqan makoni qadimgi yunoniston hisoblanadi. falsafaning predmeti… falsafa predmetini nimalar tashkil qiladi,ya’ni nimalarni o‘rganadi degan savol tug‘iladi? bu savolga falsafaga turli davrlarda yashagan mutafakkirlar: falsafa - bu « donolikni sevish » (pifagor), «tadqiqot bilan shugullanish» (geraklit) , «ezgulik va yovuzlikni bilish vositasi» (suqrot), «narsalarning …

2 / 26

umiy tuzilishini o‘rganadi. refleksiya – bu insonning dunyoni ma’naviy jihatdan o‘zlashtirish hodisasi bo‘lib, uning predmetini inson ichki dunyosining tashqi dunyoga munosabati tashkil qiladi. reflektsiya – lotincha reflexio – ortga qaytish,aks etish ma'nosini anglatgan holda,falsafa ilmida- kishining o'z xatti-harakatlari va ularning asoslarini tushunib etishi,fahmlashiga qaratilgan nazariy faoliyati. falsafaning predmeti falsafiy bilimlarning predmetlari bo‘yicha tuzilishi falsafiy bilimlarning predmetlarini quyidagicha ifodalash mumkin: ontologiya – borliq qonunlari to‘g‘risidagi ta’limot; naturfalsafa –tabiat to‘g‘risida falsafiy ta’limot; teologiya – xudo to‘g‘risidagi ta’limot; falsafiy antropologiya – inson to‘g‘risidagi ta’limot; ijtimoiy falsafa – jamiyat rivojlanish to‘g‘risidagi ta’limot; gnoseologiya, yoki epistemologiya – bilish to‘g‘risidagi ta’limot; etika – axloq va odob to‘g‘risidagi ta’limot; logika – tafakkur qonunlari to‘g‘risidagi ta’limot; estetika – go‘zallik qonunlari to‘g‘risidagi ta’limot; aksiologiya – qadriyatlari to‘g‘risidagi ta’limot; falsafa tarixi – falsafa rivojlanishi to‘g‘risidagi ta’limot; germenevtika – ma’no-mazmun to‘g‘risidagi ta’limot falsafiy tizim va an'analarning tasnifi konkret dunyoqarash va nazariy asoslash yo'nalishlari bo'yicha kundalik falsafa diniy falsafa mistik falsafa ilmiy …

3 / 26

lsafa o'zbek falsafasi pozitivistik falsafa ateistik falsafa va boshqalar falsafaning funktsiyalari dunyoqarashlik funksiyasi ontologik funksiyasi metodologik funksiyasi gnoseologik funksiyasi ijtimoiy funksiyasi aksiologik f unksiyasi evristik funksiyasi falsafaning metodlari dialektika metodi dialektika [yunoncha dialektike – sug'batlashish,bahs qilish san'ati] «metafizika» bu tushunchani falsafa tarixida birinchi marta, qadimgi yunonistonning buyuk faylasufi arastuning «ilk falsafa» deb atalgan asarlariga nisbatan ishlatilgan.(metafizika [yunoncha « meta ta physika» -«fizikadan keyin» (aristotelning falsafiy asarlari nomidan)] dialektikaga qarama-qarshi o'laroq,tabiat va jamiyat hodisalarini rivojlantirishda va bir-biriga bog'liq holda olib qapamasdan,bir biridan uzilgan holda,turg'un va o'zgarmas holda olib tekshiraligan,hodisalarning ichki qarama-qarshiliklarini inkor etuvchi bilim metodi). sofistika - bilib turib, xato asoslardan yolg‘on xulosa chiqarish (bu yerda so‘fiylik falsafasi emas, o‘rta asrlarda yevropada keng tarqalgan alohida falsafiy ta’limot nazarda tutiladi).sofistika [yunoncha sopistika – munozarani ayyorlik bilan olib borish,uning yo'nalishini o'zgartirib yuborish mahorati.] mantiq qonunlarini atayin bo'zib,yolg'on dalillarga asoslangan holda muhokama yuritish. eklektika turli qarama-qarshi nazariyalarni, qarashlarni aralash-quralash qilib yuboruvchi tafakkur usuli bo‘lib, …

4 / 26

n va zamon bilan bog‘liq bo‘lmagan, o‘zgarmas tushuncha hamda qoidalar bilan ish ko‘ruvchi tafakkur usulidir. dogmatika, [yunoncha dogma,dogmatos – fikr;qaror;ta'limot]1. qanchalik to'g'riligi tanqidiy tekshirib ko'rilmay,haqiqat sifatida ko'r-ko'rona qabul qilingan qonun-qoida,fik;aqida.2. dogmatizm – ekirgan,qotib qolgan,bir tomonlama nazariya va qonun-qoidalarga,aqidalarga asoslangan tafakkur; tanqidiy qaramay, ko'r-ko'rona fikrlash; aqidaparastlik.3. dogmatik-qotib qolgan,o'zgarmas aqidalar tarafdori;aqidaparast. sinergetika olamning o‘z-o‘zini tashkil etish, makon va zamonda narsa va hodisalarning azaliy ketma-ketligi, o‘zaro aloqadorligi, ularning muayyan tizimlardan iborat sababiy bog‘lanishlar asosida mavjudligini e’tirof etishga asoslangan ilmiy qarashlar majmuidir. u asosan xx asrning ikkinchi yarmida shakllangan ta’limot bo‘lib, asoschisi nobel mukofoti sovrindori i.prigojindir. bu ta’limotni dialektika asosida shakllangan va uni to‘ldiradigan ilmiy qarashlar majmuasi deydigan, ularga qarshi o‘laroq, dialektika endi kerak emas, uni sinergetika bilan almashtirish lozim deb hisoblovchilar ham bor. sinergetika atamasi qadimgi yunon tilidan kelib chiqqan bo'lib, birgalik, birlashgan xolda, hamkorlik, ko'maklashish, ishtirokchilik yoki ko'maklashuvchi, yordam beruvchi degan ma'nolarni anglatadi. 2-savol bayoni dunyoqarash – bu «dunyo» so‘zidan olingan bo‘lib, …

5 / 26

tushunish – dunyoning mohiyatini, undagi narsa va hodisalarning o‘zaro aloqalarini bilib olish bo‘lib, uni dunyoqarashning intellektual darajalaridan tashkil topgan bo‘ladi. dunyoqarashni sohiblariga ko‘ra ikkiga ajratimiz. 1. individual dunyoqarash. 2. ijtimoiy dunyoqarash. 1. individual dunyoqarash deb dunyo to‘g‘risida bir kishiga yoki alohida shaxsga xos bo‘lgan qarashlarga aytiladi. uning sohibi – bu konkret odam hisoblanadi. masalan, fuqaro olim ahmedovning dunyoqarashi individual dunyoqarashlar jumlasiga kiradi. 2. ijtimoiy dunyoqarash deb dunyo-olam haqida mehnat va xizmat jamoalari,ijtimoiy guruhlar,partiyalar,elat,millat,xalqlar,xullas butun jamiyatga xos bo‘lgan qarashlar tizimiga aytiladi. izoh: bunga,masalan, o‘zbekistondagi siyosiy partiyalarning dasturlarini kiritish mumkin. dunyosarashning tarixiy tiplari 1.mifologik dunyoqarash. 2. diniy dunyoqarash. 3. falsafiy dunyoqarash mifologik dunyoqarash (grekcha «mifos » - afsona, ertak va «logos» - tushuncha,ta’limot) - bu ibtidoiy odamlarning tevarak-atrofini qurshab turgan voqelikni naql, rivoyat, afsonalar shashaklida jonlantirilgan obrazlar vositasi orqali tasavvur qilishi va shu asosda tushuntirilishidir diniy va falsafiy dunyoqarash ta’rifi... diniy dunyoqarash - bu borliqni yaratuvchi va boshqaruvchi,adolatning yuksak namunasi,moddiy olamga xos …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati"

prezentatsiya powerpoint mavzu. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati reja 1.falsafaning predmeti,tuzilishi,funktsiyalari va yangi sohalari. 2.dunyoqarash shakllari va uning mohiyatiga doir mulohazalar. 3.fan tushunchasi va uning asosiy taraqqiyot bosqichlari. «falsafa» atamasi qadimgi yunon tilidagi «filosofiya» so‘zidan olingan bo‘lib lug‘aviy ma’noda «donishmandlikni sevish» («phileo»- sevaman, «sophia» - donolik) degan mazmunni anglatadi. bu so‘z dastlab taxminan eramizdan oldingi vi asrda yashagan taniqli matematik olim pifagor tomonidan ishlatilgan va evropa madaniyatiga qadimgi yunon faylasufi aflotun (mil.avv.427-347 y.) asrlari orqali kirib kelgan. abu nasr forobiy «falsafaning ma’nosi va kelib chiqishi haqida» nomli asarida «falsafa» atamasi yunon tilidan kelib chiqqanli...

This file contains 26 pages in PPTX format (213.7 KB). To download "falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafaning fan va dunyoqarashg… PPTX 26 pages Free download Telegram