bozorni va iste'molchilarni o’rganish

DOCX 21 pages 86.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 86.9 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: bozorni va iste’molchilarni o’rganish bajardi: tekshirdi: toshkent 2025 bozorni va iste'molchilarni o’rganish 1. tovar bozori tushunchasi va tovar bozori turlari 2. bozor kon'yunkturasi va unga ta'sir qiluvchi omillar 3. bozorni segmentlash va uning mohiyati 4. iste'molchilarning guruhlanishi va ularning xulq-atvoriga ta'sir qiluvchi omillar 1. tovar bozori tushunchasi va tovar bozori turlari bozor (market) - keng ma'noda muomala sohasi bo’lib, tovar ayirboshlash munosabatlari va jarayonlari majmuidir. bunda tovar bilan oldi-sotdi munosabatlari tovar ishlab chiqarish, tovar ayirboshlash va pul muomalasi qonunlari asosida amalga oshadi. ko’pincha, marketingda bozor deganda ma'lum tarmoq tovarlariga ehtiyoj sezuvchi va uni qondirish imkoniyatiga ega bo’lgan potentsial iste'molchilarning majmui tushuniladi. bozor ma'lum bir qiymatga ega bo’lgan turli xil obektlar bo’yicha tashkil etilishi mumkin. masalan, iste'mol tovarlari bozori, qimmatli qog’ozlar bozori, mehnat bozori, kapital bozori va boshqalar shular jumlasidandir. iste'molchilarning turiga qarab bozorlar iste'mol bozori va korxonalar (tashkilotlar) bozoriga …

2 / 21

yoki ijaraga oluvchi hamma bo’g’indagi davlat tashkilotlari tushuniladi. ishlab chiqarish - texnik maqsadlarda foydalaniladigan mahsulotlar bozori kam sonli xaridorlarga egaligi, lekin tovarlarning katta miqdorda sotilishi bilan xarakterlanadi. bozorda kim etakchilik qilishiga qarab bozorlar "sotuvchi bozori" va "xaridor bozori"ga bo’linadi. "sotuvchi bozori" - unda tovarga bo’lgan talab taklifdan oshib ketadi. bunday bozorda sotuvchi hukmronlik qiladi, xaridorning esa faol ishtirokchi bo’lishiga to’g’ri keladi. bunday holatda "pul tovar orqasidan yuguradi". "xaridor bozori" - bunday bozorda taklif talabdan ko’p, shuning uchun xaridorlar (iste'molchilar) taklif etilayotgan tovarlar va xizmatlar orasidan hohlaganini tanlash imkoniyatiga ega. bunday bozorda xaridorlar ustunlikka ega bo’lib, ishlab chiqaruvchi va sotuvchilar bozorning eng faol ishtirokchilariga aylanadilar. bunday holatda "tovar pul orqasidan yuguradi". talab va taklifning miqdori va tarkibi jihatidan bir-biriga muvofiq kelishini "muvozanatli bozor" deb yuritiladi. muvozanatli bozorni ta'minlashning asosiy yo’llari quyidagilar hisoblanadi: ishlab chiqarishni talab darajasiga etkazish orqali bozorni to’yintirish; etarli darajada mahsulotlar zahirasini barpo etish; xaridorgir mahsulotlar narxini oshirish va …

3 / 21

ishi va talab qayishqoqligi o’zgarib boradi, shu sababli ularning monitoringini amalga oshirish lozim; b) bozordagi omillar kompleks ravishda ta'sir o’tkazishi sababli ularni alohida o’rganish tegishli samara bermaydi; c) bozor to’g’risidagi ma'lumotlar odatda retrospektiv xarakterga ega, shu sababli rejalashtirish uchun maxsus usullar talab qilinadi. bozor konyunkturasini o’rganish mazmuni va tartibi firma tomonidan ko’zlangan maqsadga bog’liq bo’ladi va uch turga bo’linadi: konyunktura axborotnomasi, konyunktura tahlili va konyunktura prognozi. konyunktura axborotnomasi - bu bozor konyunkturasining hozirgi holati va uning asosiy xususiyatlarini aks ettiruvchi hujjatdir. bu konyunkturani o’rganishning eng sodda shakli bo’lib, odatda savdo assortimentining maqbulligini baholash uchun foydalaniladi. konyunktura tahlili - konyunkturani mavjud holatga keltirgan omillarning tahlilini o’z ichiga oladigan hujjat hisoblanadi. amalda tahlil bozor konyunkturasinig maxsus izlanishlarini aks ettiradi va omillarning ta'sir doirasini aniqlashga xizmat qiladi. konyunktura prognozi bozordagi holatni ma'lum davr ichida oldindan ko’rish va uning asosiy parametrlarini aniqlashni o’z ichiga oladi. bunda konyunkturaga ta'sir o’tkazuvchi omillarning yaqin kelajakdagi xususiyatlarini aniqlashga …

4 / 21

vollarga javob topish lozim bo’ladi. konyunkturani o’rganishning birinchi bosqichi iqtisodiyotning holatini tahlil qilishdan boshlanadi. yalpi milliy mahsulot, milliy daromad, eksport hajmi, investitsiyalar va iste'mol darajasi va boshqa ko’rsatkichlar ichki bozorning rivojlanganlik darajasini aniqlashga yordam beradi. bozor konyunkturasining hozirgi holati iqtisodiy siyosatning bir-ikki yil oldin bajarilgan harakatlarning mahsuli bo’lganligi sababli, makroiqtisodiy tahlil kamida ikki yillik muddatni qamrab olishi maqsadga muvofiq. keyingi bosqichi bozorni shakllantiruvchi sohaning tahliliga bag’ishlanadi. bunda quyidagi savollarga javob topish lozim bo’ladi: · sohaning iqtisodiyotdagi o’rni qanday? · soha texnologik jihatdan hayotiy tsiklning qaysi bosqichida? · sohaning rivojlanish sur'atlari qanday? · sohada qanday muammolar mavjud? bunday izlanish natijasida taklifning umumiqtisodiy imkoniyatlari ma'lum bo’ladi. shunisi e'tiborliki, makroiqtisodiy omillarning tahlili kompleks ravishda olib borilishi va olingan ma'lumotlar keng doiradagi konyunktura tahlillarda qo’llanilishi mumkin. shu sababli ko’pchilik davlatlardagi, shu jumladan o’zbekistonda bunday axborotlarni davlatning maxsus organlari va halqaro tashkilotlarni vakolatli organlari tayyorlab beradilar. masalan, bmt ning inson taraqqiyoti hisobotlari, tacis dasturining iqtisodiy …

5 / 21

ida turlari bo’yicha tahlil hilish orqali qondirilgan talab o’rganiladi, qondirilmagan talab esa sotuvchilar va xaridorlarning fikrini o’rganish usullari yordamida aniqlanadi. konyunkturaga ta'sir qiluvchi ikkinchi omil - bu tovar taklifidir. taklifni o’rganishda avvalo tovar manbalariga, sotishga taklif etiladigan tovar hajmi va tarkibiga, tovar zaxiralariga e'tibor beriladi. tovar manbalarini tahlil qilish savdo tizimiga mahsulot etkazib beruvchi korxonalar ro’yxatini tuzish va ularning imkoniyatlarini o’rganishdan iborat bo’ladi. ishlab chiqaruvchilar tovarlarining assortimenti va etkazib berish muddatlari taklifning tarkibini aniqlashga yordam beradi. shundan so’ng bozor ishtirokchilaridagi tovar zahiralari tahlil qilinadi. zahiraning hajmi va tarkibi, qachon vujudga kelganligi, zahiraning almashib borish dinamikasi va boshqa ko’rsatkichlar taklifning talabga nisbatini aniqlashga xizmat qiladi. savdo tashkilotlarida yuritiladigan hisob tizimining ma'lumotlari, inventarizatsiya natijalari va maxsus izlanishlar tovar zahiralirini kompleks o’rganishga asos bo’ladi. narxlarning bozor konyukturasidagi o’rni va ularning shakllanish xususiyatlarini hisobga olgan holda narx tahliliga katta e'tibor beriladi. narxlarni o’rganishda quyidagilar tahlil ob'ekti sifatida olinadi: narxlarning barqarorligi, tovar assortimenti doirasida narxlarning …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozorni va iste'molchilarni o’rganish"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: bozorni va iste’molchilarni o’rganish bajardi: tekshirdi: toshkent 2025 bozorni va iste'molchilarni o’rganish 1. tovar bozori tushunchasi va tovar bozori turlari 2. bozor kon'yunkturasi va unga ta'sir qiluvchi omillar 3. bozorni segmentlash va uning mohiyati 4. iste'molchilarning guruhlanishi va ularning xulq-atvoriga ta'sir qiluvchi omillar 1. tovar bozori tushunchasi va tovar bozori turlari bozor (market) - keng ma'noda muomala sohasi bo’lib, tovar ayirboshlash munosabatlari va jarayonlari majmuidir. bunda tovar bilan oldi-sotdi munosabatlari tovar ishlab chiqarish, tovar ayirboshlash va pul muomalasi qonunlari asosida amalga oshadi. ko’pincha, marketingda bozor deganda ma'lum tarmoq tovarlariga ehti...

This file contains 21 pages in DOCX format (86.9 KB). To download "bozorni va iste'molchilarni o’rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: bozorni va iste'molchilarni o’r… DOCX 21 pages Free download Telegram