poleantalogiya, qazilma organizmlar klassifikatsiyasi

DOCX 8 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

reja: 1. kirish 1.1. poleontologiya fani 1.2. qazilma organizmlar qoldiqlari 2. qazilma organizmlar klassifikatsiyasi 3. tirik organizmlarning zamonaviy klassifikatsiyasi poleontologiya fani paleontologiya – biologik fan bo'lib, u geologik o'tmishdagi hayvonot dunyosini o'rganadi. paleontologiya ilmiy fan sifatida xviii va xix asrlar chegarasida paydo bo'lgan. paleontologiya so'zi grekcha so'zdan tuzilgan bo'lib (palios - qadimgi; ontos - organizm, logos – tushuncha, fan). boshqa fanlar kabi paleontologiya fani ham o'z ob'yektlariga, vazifalariga va o'rganish uslublariga ega. paleontologiya fanining ob'ekti bo'lib, biologik kelib chiqqan qazilma qoldiqlari xizmat qiladi. bir qancha aniq belgilari bilan farq qiladigan, biroq umumiy o'xshashligi saqlanib qoladigan turlar avlodni tashkil etadi. avlodlar o'z navbatida oilalar-ga, oilalar turkumlarga, tur-kumlar sinflarga, sinflar tiplarga birlashadi. organik olamning bunday bo'linishi klassifikasiyalanish deb ataladi. organik olamning nihoyatda xilma-xilligi sistematikaga doir bir qanyaa oraliq taksonomik birliklar kiritishga mujbur etdi. ular “katta” yoki “kenja” old qo'shimchalari qo'shib ishlatiladi. qazilma organizmlar sistematikasi ham xuddi shunday. avlodning nomiga qushimcha qo'shilishi bilan …

2 / 8

hayvonlar yashaganini bilishimizga yordam beradi. bu bilan «paleontologiya» fani shug'ullanadi. ayrim odamlar qazilma organizmlar juda qadim zamonda yashagan hayvonlarning qoldig'i, deb o'ylashadi. aslini olganda, qazilma organizmlarning uch turi mavjud. birinchi turiga chirimay qolgan va shu kunga qadar asl holini yo'qotmagan organizm a'zolari kiradi. qazilma organizmlar hayvon yoki o'simlikning qay tariqa yo'qolishidan so'ng o'sha hayvon yoki o'simlikning shakl-shamoyilini ko'z o'ngimizga keltiradigan nusxa yoki bosib tushirilgan iz tarzida bo'lishi mumkin. hayvonning loy yoki tuproqning yuza qismida qolgan izi ham qazilma organizm hisoblanadi. shu kunlarda biror a'zodan iborat bo'lgan qazilma organizmlar, asosan organizmning qattiq a'zolari — skelet, chig'anoqlari topilmoqda. yumshoq to'qimalar chirib ketadi. ayrim hollarda, 99 foizi suvdan tarkib topgan meduza kabi jonivorlar qoyalarda juda yaxshi iz qoldirgan. muzliklarda topilgan ayrim jonzotlarning nafaqat skelet, balki suyak to'qimalari ham saqlanib qolganiga guvoh bo'lish mumkin. qazilma organizm sifati uning katta-kichikligiga bog'liq emas. masalan, qahrabo parchasida bundan bir necha million yil oldin yashagan mitti chumoli juda …

3 / 8

i ham biz topilgan ikkita nusxasidan bilib olganmiz. qazilma organizmlar qoldiqlari, toshqotganlik — o'tgan geologik davrlarda yashagan organizmlarning cho'kindi tog' jinslarida saklanib qolgan hayot faoliyati izlari va qoldiqlari. ularga qarab cho'kindi tog' jinslarining nisbiy yoshi aniqlanadi. qazilma organizmlar qoldiqlarining turli xil saqlanish shakllari ma'lum. o'simliklar, ayniqsa, yiriklari, tog' jinslarida butunligicha ko'milib qolmaydi; ulardan bo'linib ketgan barglar, shoxlarning uzilgan qismlari, o'simliklar tanasining bo'laklari, mevalari, alohida urug'lari va kamdankam gul izlari saqlanib qoladi. oksidlanish jarayoni ta'sirida organik moddalar yo'qolib, tog' jinslarida o'simliklarning faqatgina izlari qoladi va ularda ba'zan ko'mirga aylangan yupqa po'st (kutikula) saqlanadi; kimyoviy reagentlar bilan ishlov berilgandan so'ng mikroskop ostida epiderma va og'izchalarning katakli tuzilishi ko'rinadi. ba'zan o'simlik qoldiqlarini turli xil minerallar (kaltsit, limonit, amorfli kremnezyom, siderit va boshqalar) bilan o'rin almashishi sodir bo'ladi. bu toshqotganlikda o'simliklar anatomik strukturasi saqlanib qoladi, ular fan uchun juda qimmatlidir. hayvonlarning faqat skeletlarigina emas, balki yumshoq to'qimalarining tuzilishi to'g'risida ham xulosa chiqarishga imkon beruvchi …

4 / 8

di. jinslarda, xitin skeletli umurtqasizlardan yupqa ko'mirga aylangan qatlamchalar qoladi. paleontologiya va tarixiy geol. ning qazilma organizmlar hosil bo'lish jarayonini o'rganuvchi bo'limi tafonomiya deb ataladi. er po'sti yotqiziqlarida saqlanib qolgan qadimiy geologik davrlardagi o'simliklarning qoldiqlari. qazilma organizmlar qoldiqlarini paleobotanika fani o'rganadi. butun holda tuban o'simliklar (suvo'tlar va bakteriyalar), yuksak o'simliklardan yo'sinlar, ba'zi mayda o'simliklar, yirik yuksak o'simliklardan ularning bo'lakbo'lak qismlari (tanasi, po'stlog'i, bargi, guli, mevasi, urug'i, sporasi, gulchang donalari va boshqalar) saqlangan. ko'pincha qazilma qoldiqlar orasida suv havzalari yonida o'sgan yog'ochsimon o'simlik va suvo'tlarning qismlari uchraydi. qazilma organizmlar qoldiqlari odatda, botqoqlik, ko'l, daryo yotqiziqlarida hamda manbalarning ohakli va kremniyli yotqiziqlarida va dengiz sohili yotqiziqlarida qazilma hayvonlar bilan birga uchraydi. qoldikdarning saqlanish darajasi qazilma organizmlar qoldiqlarini o'zida mujassamlashtirgan tog' jinslarining geologik yoshiga ham bog'liq. qazilma organizmlar qoldiqlari strukturasi emirilmay anatomik tuzilishi (mas, o'simliklarning urug'i, danagi, yog'ochi, changi, bargining epidermisi va igna barglilarning qubbasi va boshqalar) saqlanib, o'simlik to'qimalarining kimyoviy tarkibi birmuncha …

5 / 8

lim sharoitiga moslashish natijasida o'simliklar dunyosida katta va murakkab o'zgarishlar ro'y bergan. o'zgargan tabiiy sharoitga moslasha olmagan o'simliklar yo'qolib ketgan va moslasha olganlari yashab, yangi turlar yuzaga kelgan. q,o'. ni o'rganish o'gmishda er yuzini qoplagan o'simliklarning tarqalishi va tarkibi to'g'risidagi ma'lumotlarni beradi hamda o'simliklar evolyutsiyasi etapini belgilaydi. qazilma organizmlar qoldiqlari sanoatda foydalaniladigan qazilmalarning (torf, qo'ng'ir ko'mir va toshko'mir, yonuvchi slanetslar) to'plamlarini hosil qiladi. o'rta osiyo hududida karbon davrida evromeriy tipdagi flora mavjud bo'lgan. yura florasining vakillari o'zbekistonda, mas, ohangaron, sho'rob, sulukta va sharg'undagi ko'mir konlari hosil bo'lishida katta rol o'ynagan. tirik organizmlarning zamonaviy klassifikatsiyasi organik dunyoning evolyutsiya jarayoni natijasida tirik mavjudot tug'ilgandan beri erda sodir bo'lgan hayot shakllarining xilma-xilligi hayvonlar, o'simliklar, zamburug'lar va hayvonlarning hozirgi va qazilma turlarini o'rganishda kuzatiladi. mikroorganizmlar paydo bo'ldi. ularni tasniflash, ya'ni o'xshashlik va qarindoshlik bo'yicha guruhlash bilan biologiyaning sistematika deb ataladigan bo'limi shug'ullanadi. hozirgi vaqtda organizmlar quyidagi sistematik birliklar yordamida guruhlarga bo'linadi: shohlik, filum (bo'lim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "poleantalogiya, qazilma organizmlar klassifikatsiyasi"

reja: 1. kirish 1.1. poleontologiya fani 1.2. qazilma organizmlar qoldiqlari 2. qazilma organizmlar klassifikatsiyasi 3. tirik organizmlarning zamonaviy klassifikatsiyasi poleontologiya fani paleontologiya – biologik fan bo'lib, u geologik o'tmishdagi hayvonot dunyosini o'rganadi. paleontologiya ilmiy fan sifatida xviii va xix asrlar chegarasida paydo bo'lgan. paleontologiya so'zi grekcha so'zdan tuzilgan bo'lib (palios - qadimgi; ontos - organizm, logos – tushuncha, fan). boshqa fanlar kabi paleontologiya fani ham o'z ob'yektlariga, vazifalariga va o'rganish uslublariga ega. paleontologiya fanining ob'ekti bo'lib, biologik kelib chiqqan qazilma qoldiqlari xizmat qiladi. bir qancha aniq belgilari bilan farq qiladigan, biroq umumiy o'xshashligi saqlanib qoladigan turlar avlodni tashkil etad...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (1,6 МБ). Чтобы скачать "poleantalogiya, qazilma organizmlar klassifikatsiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: poleantalogiya, qazilma organiz… DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram