transgen organizmlar olinishi

PPTX 20 pages 6.8 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

dtpi aniq va tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalish 11-b guruh talabasi xoliqulova muxlisa dtpi aniq va tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalish 11-b guruh talabasi xoliqulova muxlisa biotexnologiya mavzu:transgen organizmlar olinishi transgen organizmlar olish jarayoni genni aniqlash, ajratish va kiritish usullari. transgen organizmlarning foydalari qishloq xo‘jaligi, tibbiyot va sanoatdagi qo‘llanilishi. transgen organizmlar bilan bog‘liq xavflar ekologik, sog‘liq va ijtimoiy muammolar. reja: transgen organizmlar — bu boshqa organizmlardan olingan genlar yordamida genetik modifikatsiyaga uchratilgan organizmlardir. ularni olish jarayoni juda murakkab bo‘lib, bir necha asosiy bosqichlarni o‘z ichiga oladi. quyida bu jarayonning batafsil izohi berilgan: transgen organizmlar maqsadli genni aniqlash transgen organizm olish jarayoni birinchi navbatda muayyan xususiyat yoki belgi uchun javob beradigan genni aniqlashdan boshlanadi. genning tanlanishi: masalan, o‘simlikka zararkunandalarga qarshilik xususiyatini beruvchi gen tanlanadi. bu gen tabiiy ravishda boshqa organizmda (masalan, bakteriya yoki boshqa o‘simlikda) mavjud bo‘lishi mumkin. step 1: manba organizmi: gen odatda mikroorganizmlar (masalan, bacillus thuringiensis bakteriyasi) yoki boshqa …

2 / 20

adi. vektor genni maqsadli organizmga yetkazib beradigan "transport vositasi" sifatida ishlaydi. bakterial vektorlar: ko‘pincha plazmidlar (bakterial dnk halqasi) ishlatiladi. bu plazmidlarga maqsadli gen joylashtiriladi. viruslar: ba’zi hollarda genlarni ko‘chirish uchun maxsus o‘zgartirilgan viruslardan foydalaniladi. genni maqsadli organizmga kiritish genning maqsadli organizmga kiritilishi bir necha usullarda amalga oshiriladi: mikroin'ektsiya: genlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri hujayra yadrosiga in’ektsiya qilish usuli. bu usul hayvonlarda ko‘proq qo‘llaniladi. elektroporatsiya: hujayra membranasini elektr toki yordamida vaqtinchalik "teshilib" turishiga sabab bo‘ladi, natijada gen ichkariga kiradi. step 1: agrobakteriya vositasi: bu usul qishloq xo‘jaligida keng qo‘llaniladi. agrobacterium tumefaciens bakteriyasi o‘simlikka o‘zining genetik materialini ko‘chirish xususiyatiga ega. gen quroli (biolistika): genlar zarrachalar (masalan, oltin yoki volfram) bilan qoplangan va yuqori tezlikda hujayraga "otiladi". step 2: genetik modifikatsiya qilingan hujayralar tekshiriladi va faqat muvaffaqiyatli o‘zgartirilganlari tanlab olinadi. marker genlar: o‘zgartirilgan organizmlarni aniqlash uchun marker genlar ishlatiladi (masalan, antibiotikga chidamlilik geni). molekulyar analizlar: pcr, gel-elektroforez va boshqa texnologiyalar yordamida o‘zgartirilgan genlarning mavjudligi va to‘g‘ri …

3 / 20

lik samarali bajarayotganini tekshirish uchun sinovdan o‘tkaziladi: laboratoriya sinovlari: organizmning o‘zgartirilgan xususiyatlari (masalan, mahsuldorlik, zararkunandalarga chidamlilik) tekshiriladi. maydon sinovlari: o‘simliklar yoki hayvonlar tabiiy sharoitlarda o‘rganiladi. ruxsat olish: foydalanishdan oldin transgen organizmlar xavfsizlik va ekologik ta’sir bo‘yicha qat’iy nazoratdan o‘tadi. transgen organizmlar qo‘llanilishi qishloq xo‘jaligi: zararkunandalarga, qurg‘oqchilikka yoki kasalliklarga chidamli o‘simliklar yaratish (masalan, bt paxta yoki bt makkajo‘xori). tibbiyot: inson insulinini ishlab chiqaruvchi bakteriyalar yoki vaksina ishlab chiqaruvchi o‘simliklar. sanoat: biotexnologik mahsulotlar (masalan, fermentlar, bioyoqilg‘i) yaratish. transgen organizmlar va ularning afzalliklari transgen organizmlar (genetik jihatdan modifikatsiya qilingan organizmlar — gmo) yaratishning amaliy foydalari juda keng. quyida ularning asosiy afzalliklari keltiriladi: transgen o‘simliklar qishloq xo‘jaligida katta ahamiyatga ega. ular turli ekologik va biologik omillarga chidamli bo‘lishi uchun ishlab chiqiladi: qishloq xo‘jaligida foydalanish zararkunandalarga qarshilik: bt o‘simliklar (masalan, bt paxta va bt makkajo‘xori) o‘zida bacillus thuringiensis bakteriyasining genlarini saqlaydi. ushbu gen zararkunanda hasharotlarga qarshi toksin ishlab chiqaradi, ammo inson va boshqa hayvonlar uchun …

4 / 20

ishlab chiqarishda ishlatiladi. masalan: inson insulini ishlab chiqaruvchi bakteriyalar (diabet davolashda qo‘llaniladi). gm bakteriyalar orqali vaksinalar va antibiotiklar ishlab chiqarish. organ donorlari: transgen hayvonlar inson organlarini yetishtirish uchun ishlatilmoqda. masalan, cho‘chqalardan odamga mos transplantatsiya uchun organlar o‘stirilmoqda. terapevtik oqsillar: gm hayvonlar, masalan, echkilar sutida maxsus davolovchi oqsillar ishlab chiqariladi. genetik modifikatsiyalangan organizmlar tibbiyotda keng qo‘llaniladi: sanoat sohasida foydalanish transgen organizmlar biotexnologiya va sanoatda muhim ahamiyatga ega: biologik yoqilg‘i: bakteriyalar va boshqa mikroorganizmlar biomassa asosida bioyoqilg‘i ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. atrof-muhitni tozalash: ayrim transgen bakteriyalar neft to‘kilishlarini tozalash yoki og‘ir metallarga boy tuproqni zararsizlantirish uchun qo‘llaniladi. fermentlar ishlab chiqarish: transgen mikroorganizmlar oziq-ovqat, kimyo va qishloq xo‘jaligida qo‘llaniladigan fermentlarni ishlab chiqaradi. transgen o‘simliklar oziq-ovqat xavfsizligi muammosini hal qilishda yordam beradi: mahsuldorlikni oshirish: transgen urug‘lar yuqori hosil beradi va hosildorlikni oshiradi. saqlash muddati: gmo mahsulotlarining buzilish muddati uzoqroq bo‘ladi (masalan, uzoq muddat buzilmaydigan pomidor navlari). global oziq-ovqat tanqisligi: kam hosil beradigan hududlarda samaradorlikni …

5 / 20

ning tabiiy rivojlanishiga ta’sir qilishi mumkin. sog‘liq xavflari allergik reaktsiyalar: ayrim odamlar transgen oziq-ovqatlarga allergik reaksiya ko‘rsatishi mumkin. antibiotik rezistentligi: marker genlar sifatida ishlatiladigan antibiotiklarga chidamlilik genlari mikroorganizmlar orasida antibiotiklarga qarshilikni oshirishi mumkin. kichik fermerlar uchun qiyinchiliklar: gmo urug‘lari qimmat bo‘lgani uchun kichik fermerlar ulardan foydalanishda cheklovlarga duch keladi. patent masalalari: genetik modifikatsiyalangan urug‘larning patentlanganligi ko‘plab mamlakatlarda qishloq xo‘jaligiga ta’sir qiladi. ijtimoiy va iqtisodiy muammolar transgen organizmlar zamonaviy biotexnologiyaning yutuqlaridan biridir. ular orqali oziq-ovqat xavfsizligi, tibbiy davolash, qishloq xo‘jaligi va ekologik muammolarni hal qilish imkoniyati paydo bo‘lgan. shu bilan birga, ekologik, sog‘liq va ijtimoiy xavflarni hisobga olish va bu texnologiyani ehtiyotkorlik bilan rivojlantirish zarur. transgen organizmlar yaratish va qo‘llashda har bir bosqichda ilmiy asoslangan yondashuv talab etiladi. xulosa thank you image5.png image10.svg image6.png image12.svg image1.png image2.svg image2.png image4.svg image3.png image6.svg image4.png image8.svg image7.png image14.svg image8.png image16.svg image9.png image18.svg image25.svg image13.jfif image10.png image21.svg image11.png image23.svg image12.png image14.jpeg image15.jpeg image16.png image29.svg image17.png …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transgen organizmlar olinishi"

dtpi aniq va tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalish 11-b guruh talabasi xoliqulova muxlisa dtpi aniq va tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalish 11-b guruh talabasi xoliqulova muxlisa biotexnologiya mavzu:transgen organizmlar olinishi transgen organizmlar olish jarayoni genni aniqlash, ajratish va kiritish usullari. transgen organizmlarning foydalari qishloq xo‘jaligi, tibbiyot va sanoatdagi qo‘llanilishi. transgen organizmlar bilan bog‘liq xavflar ekologik, sog‘liq va ijtimoiy muammolar. reja: transgen organizmlar — bu boshqa organizmlardan olingan genlar yordamida genetik modifikatsiyaga uchratilgan organizmlardir. ularni olish jarayoni juda murakkab bo‘lib, bir necha asosiy bosqichlarni o‘z ichiga oladi. quyida bu jarayonning batafsil izohi berilgan: transgen organizmlar maqsadl...

This file contains 20 pages in PPTX format (6.8 MB). To download "transgen organizmlar olinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: transgen organizmlar olinishi PPTX 20 pages Free download Telegram