qadimgi mesopotamiya.ilk tabaqaviy jamiyat shakllanishining shart -sharoitlari

PPTX 21 pages 1.8 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation eng qadimgi mesopotamiya.ilk tabaqaviy jamiyat shakllanishining shart -sharoitlari jo’rayev javohir 1. ijtimoiy tabaqalanishning ilk belgilari 2. davlat va sinfiy jamiyatning shakllanish omillari 3. qadimgi mesopotamiya: geografik va iqtisodiy sharoitlar reja: qishloq xo'jaligi mahsuldorligining oshishi irrigatsiya tizimlarining rivojlanishi, masalan, kanallar qurilishi, hosildorlikni 30-40% ga oshirib, aholi zichligini ta'minlashga yordam berdi. dehqonchilikda yangi asbob-uskunalardan foydalanish, xususan, temir omochlar, hosilni kamida 25% ga ko'paytirib, ortiqcha mahsulot yig'ish imkonini berdi. savdoning rivojlanishi va almashinuv savdo rivojlanishi, ayniqsa daryolar orqali, metallurgiya va kulolchilik kabi erta hunarmandchilikning rivojlanishiga erta sharoit yaratdi. bu miloddan avvalgi 4000-3000 yillarga tegishli. uzoq masofalarga savdo karvonlarining tashkil etilishi, ayniqsa lazurit va qalay kabi xomashyo uchun, savdo-sotiqning ahamiyatini oshirdi va bu miloddan avvalgi 3200-yillarga to'g'ri keladi. siyosiy tuzilmalarning shakllanishi dastlabki siyosiy tuzilmalar, miloddan avvalgi iv ming yillikda paydo bo'lib, shahar-davlatlari atrofida jamlangan, har biri o'z hududini va 10000 dan ortiq aholini boshqargan. urushlararo davrlarda mesopotamiyada turli xil ittifoqlar tuzilgan, bu …

2 / 21

arkazlashgan boshqaruv shakllandi. hududiy birlashuv, irrigatsiya tizimlarini nazorat qilish va mudofaa ehtiyojlari kabi omillar tufayli mesopotamiyada siyosiy markazlashuv jarayoni tezlashdi. irrigatsiya dehqonchiligining rivojlanishi irrigatsiya dehqonchiligining rivojlanishi qishloq xo'jaligi mahsuldorligini oshirdi, bu esa aholi sonining ortishiga va ixtisoslashuvning rivojlanishiga olib keldi. hosildorlik 3-4 barobarga oshgan. irrigatsiya tufayli barqaror hosil olish imkoniyati paydo bo'ldi. bu oziq-ovqat zaxiralarini yaratishga va aholining bir qismini qishloq xo'jaligidan ozod qilib, hunarmandchilikka yo'naltirishga imkon berdi. yozuvning yaratilishi va bilimning tarqalishi miloddan avvalgi iv ming yillikda shumerlar yozuvning dastlabki shakli – piktogrammalarni yaratdilar, bu esa ma'lumotlarni uzatishni ancha osonlashtirdi. yozuvning paydo bo'lishi bilan mesopotamiyada bilimlar keng tarqala boshladi, maktablar tashkil etildi, unda kotiblar yozish va o'qishni o'rgatishgan. diniy e'tiqodlar va ibodatxonalar mesopotamiyaliklar ko'plab xudolarga, jumladan, anu (osmon xudosi), enlil (shamol xudosi) va enki (suv xudosi) kabi asosiy xudolarga sig'inishgan, har biri o'zining ibodatxonasiga ega bo'lgan. ruhoniylar diniy marosimlarni o'tkazish va xudolar bilan aloqa qilishda muhim rol o'ynagan. ular …

3 / 21

sulotning ko'payishiga va aholi zichligining ortishiga olib keldi. shaharlarning paydo bo'lishi demografik o'zgarishlarni tezlashtirdi, chunki odamlar qishloqlardan yangi iqtisodiy imkoniyatlar va himoya izlab, shahar markazlariga ko'chib o'tdilar, bu esa 1000 dan ortiq aholini jamladi. urushlar va bosqinchiliklar urushlar va bosqinchiliklar qullarning sonini oshirdi. qullar asosiy ishchi kuchi sifatida ishlatilib, ijtimoiy ierarxiyaning eng quyi qatlamini tashkil etdi. bosqinchiliklar natijasida siyosiy hokimiyat o'zgarib, yangi sulolalar paydo bo'ldi. akkad imperiyasi miloddan avvalgi 2334-yilda shumerni bosib olib, birinchi imperiyalardan birini yaratdi. ijtimoiy tabaqalanishning boshlanishi mehnat taqsimoti, ayniqsa irrigatsiya ishlarida, ortiqcha mahsulotni yaratdi. bu esa 1-bosqichda imtiyozli tabaqalar, masalan, ruhoniylar va harbiy boshliqlar paydo bo'lishiga sabab bo'ldi. quldorlikning rivojlanishi ijtimoiy tabaqalanishning 3-elementi bo'ldi. harbiy asirlar va qarzdorlar quyi tabaqani tashkil etib, yuqori tabaqalar uchun bepul ishchi kuchini ta'minladilar. xulosa mahsulotning ortiqcha miqdori paydo bo'lishi, hunarmandchilikning rivojlanishi va savdoning kengayishi hisobiga aholining ixtisoslashuviga olib keldi, bu esa ijtimoiy tabaqalanishning asosiy omili bo'ldi. xulosa shuni ko'rsatadiki, mesopotamiyada …

4 / 21

bo'lishidan oldin, miloddan avvalgi 4-ming yillik oxirida, hisob-kitoblar va ro'yxatga olish uchun ishlatilgan ibtidoiy hisob tizimi edi. ushbu tizim loydan yasalgan kichik shakllar, ya'ni 1 sm dan 3 sm gacha bo'lgan turli xil geometrik shakllardagi tokenlar orqali amalga oshirilgan, ular mahsulot miqdorini ifodalagan. mehnat taqsimoti va ixtisoslashuv mehnat taqsimoti tufayli savdo rivojlandi, chunki ba’zi hududlar keramika ishlab chiqarishga (yiliga 1000+ dona), boshqalari esa to‘qimachilikka (yiliga 500+ metr) ixtisoslashgan edi. mehnat taqsimoti qishloq xo‘jaligida hosildorlikni oshirdi, chunki ba’zi odamlar irrigatsiya tizimlarini qurish va saqlashga ixtisoslashgan bo‘lib, bu esa 20-30% hosilni oshirdi. huquqiy normalarning rivojlanishi urushlar va savdo munosabatlari huquqiy normalarning rivojlanishiga turtki berdi, chunki mulk, shartnomalar va harbiy xizmat bilan bog'liq masalalarni tartibga solish zarurati paydo bo'ldi. qadimgi mesopotamiyada huquqiy normalar dastlab og'zaki shaklda bo'lgan, an'analar va urf-odatlar asosida tartibga solingan, keyinchalik yozma qonunlar paydo bo'lishiga olib kelgan. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg …

5 / 21

qadimgi mesopotamiya.ilk tabaqaviy jamiyat shakllanishining shart -sharoitlari - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi mesopotamiya.ilk tabaqaviy jamiyat shakllanishining shart -sharoitlari"

powerpoint presentation eng qadimgi mesopotamiya.ilk tabaqaviy jamiyat shakllanishining shart -sharoitlari jo’rayev javohir 1. ijtimoiy tabaqalanishning ilk belgilari 2. davlat va sinfiy jamiyatning shakllanish omillari 3. qadimgi mesopotamiya: geografik va iqtisodiy sharoitlar reja: qishloq xo'jaligi mahsuldorligining oshishi irrigatsiya tizimlarining rivojlanishi, masalan, kanallar qurilishi, hosildorlikni 30-40% ga oshirib, aholi zichligini ta'minlashga yordam berdi. dehqonchilikda yangi asbob-uskunalardan foydalanish, xususan, temir omochlar, hosilni kamida 25% ga ko'paytirib, ortiqcha mahsulot yig'ish imkonini berdi. savdoning rivojlanishi va almashinuv savdo rivojlanishi, ayniqsa daryolar orqali, metallurgiya va kulolchilik kabi erta hunarmandchilikning rivojlanishiga erta sharoit ya...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "qadimgi mesopotamiya.ilk tabaqaviy jamiyat shakllanishining shart -sharoitlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi mesopotamiya.ilk tabaqa… PPTX 21 pages Free download Telegram