sug‘urta, moliyaviy bozorlar va institutlar

DOC 100.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483478076_67137.doc sug‘urta, moliyaviy bozorlar va institutlar reja: 1. moliya bozori haqida tushuncha 2. qimmatli qog‘ozlar bozori 1. moliya bozori haqida tushuncha moliya bozori – bu moliyaviy (pul) resurslari va investitsion qiymatliklarni (moliyaviy resurslarni tashkil qilish vositalarini) sotuvchilari va xaridorlari o‘rtasida yuzaga keladigan iqtisodiy munosabatlar sohasi. moliya bozori valyuta, qimmatli qog‘ozlar, ssuda kapitali yoki pul bozorlari tizimidan iborat. moliya bozori keng ma’noli va murakkab iqtisodiy toifani tashkil qiladi hamda muayyan moliya muassasalari orqali o‘zaro ta’sirda bo‘ladigan mulk egalari bilan sarmoya, qarz oluvchilar o‘rtasidagi munosabatni tasvirlaydi. hozirgi zamon iqtisodiyoti uchun moliya bozori o‘ziga xos «asab markazi» hisoblanadi, uning rivojlanish darajasiga qarab mamlakat iqtisodiyotining «ahvoli» hakida fikr yuritish mumkin, chunki moliya bozoriga ta’sir ko‘rsatib, jamiyatning iqtisodiy faoligini boshqarish mumkin. bilamizki, insoniyat tarixida jamg‘armalardan foydalanishning eng keng tarqalgan ikki usuli ma’lum: naqd pullarni saqlash yoki qimmatli qog‘ozlar sotib olish. jamg‘armaning ko‘pini jamiyatdagi oilalar, iqtisodiyotga investitsiyalar qo‘yishni esa, asosan, xo‘jalik yurituvchi subyektlar amalga oshiradi. taraqqiyot …

va xarid qilinadigan, pul va boshqa moliya aktivlari mavjud bo‘lgan bozor. ular vaqtinchalik foydalanish uchun (majburiyatli qarzlar shaklida) yoki butunlay (aksiyaga) berilishi mumkin. shu bilan birga, moliya bozorlari pul mablag‘lari jamg‘armalarining egalaridan qarz oluvchilarga boradigan ko‘plab turli-tuman yo‘llar bilan ta’minlanib turadi. iqtisodiy adabiyotlarda ular ikki asosiy guruhga ajratiladi. birinchi guruhga pul mablag‘lari bevosita jamg‘armalarning egalarida qarz oluvchilarga beriladigan mablag‘ bilan bevosita ta’minlash yo‘llari kiradi. ular o‘z navbatida ikki turga bo‘linadi: kapital moliyalashtirish - unga muvofiq tadbirkor mablag‘ni mulkining bir qismiga almashtirish hisobga oladi ( oddiy aksiyalar) va qarz olish yo‘li bilan moliyalashtirish - unga muvofiq firma mablag‘ni oldindan kelishilgan foiz bo‘yicha keyin to‘lash va firmaga egalik qilish xuquqini olmaslik haqidagi sharti bilan oladi (obligatsiyalar). bu barcha qimmatli qog‘ozlar bozorining rivojlanishi va faoliyat ko‘rsatishini belgilaydi. bilvosita mablag‘ bilan ta’minlashga omonatchilarning mablag‘larini moliya muassasalariga: tijorat banklari, sug‘urta va trast kompaniyallari, pensiya fondlari va hokazolarga qo‘yishga doir barcha operatsiyalar kiradi. masalan, moliya muassasalari …

omonatlari hamda pul massasasining boshqa elementlari bilan birga ular pul bozorini tashkil qiladi. pul bozori markaziy bankning pul-kredit siyosatini joriy qilish obyekti hisoblanadi. u kredit muassasalarning aktivlari bilan savdo qilish uchun mo‘ljallangan; bu aktivlar markaziy bankda kredit muassasalarining eng muhim likvid mablag‘lari zahiralari bo‘lib xizmat qiladi. shunday qilib, aktivlarni qiymatlashtirib yoki kamaytirib, markaziy bank ba’zi banklarning kredit berishga va demak, kredit bo‘yicha foizlar qiymatiga va omonatlar bo‘yicha foiz stavkalari qiymatiga tayyorligiga ta’sir ko‘rsatadi. qimmatli qog‘ozlar bozori savdo kapitalining pivojlanish bo‘sag‘asida paydo bo‘lgan va ko‘pchilik farb mamlakatlarida u xo‘jalik mexanizmining eng barqaror va yo‘lga qo‘yilgan qismlaridan biri hisoblanadi. u allaqachon birja va birjadan tashqari savdo tizimiga singib ketgan, uning o‘z aqidalari va an’analari mavjud, ba’zi qoidalar va an’analar asriy tarixga ega. sarmoyalar bozori mamlakat uchun muhim bo‘lgan vazifa - yirik davlat muamolarini hqilish uchun sarmoyalarni to‘plash masalasini yechishga sharoit tug‘diradi. sarmoyalar bozorining asosiy moliyaviy vositalari - korporatsiyalar va mahalliy hukumat obligatsiyalari, …

z munosabatlarini tasdiqlaydi, ya’ni qimmatli qog‘ozning ahamiyati shundan iboratki, u ayni vaqtda mulk tituli ham, qarz majburiyati ham, daromad olishga bo‘lgan huquqi ham, daromadning bir qismini to‘lash majburiyati hamdir. u alohida hujjat yoki hisob varaqalardagi yozuv shaklida ham bo‘lishi mumkin. o‘zbekiston respublikasining fuqarolik kodeksiga muvofiq (96-modda) «mulkiy huquqlarni belgilangan shaklga va majburiy rekvizitlarga amal qilgan holda tasdiqlovchi hujjatlar qimmatli qog‘ozlar hisoblanib, ularni taqdim etgan taqdirdagina mazkur huquqlarni amalga oshirish yoki boshqa shaxslarga berish mumkin bo‘ladi. qimmatli qog‘ozlar boshqa shaxsga berilishi bilan ular tomonidan tasdiqlanadigan hamma huquqlar ham o‘sha shaxsga o‘tadi. qimmatli qog‘ozlar jumlasiga quyidagilar kiradi: aksiya, obligatsiya, veksel, depozit va jamg‘arma sertifikatlari, bankning taqdim qiluvchiga pul beriladigan jamg‘arma daftarchasi hamda qonun hujjatlari bilan qimmatli qog‘ozlar jumlasiga kiritilgan boshqa hujjatlar kiradi». har qanday iqtisodiy kategoriya bozor tavsiflariga ega bo‘ladi, ular egalik qilish, chiqarish shakli, muomalada bo‘lish xarakteri va mazkur qimmatli qog‘ozga qo‘yilmalar havf darajasi, daromadni o‘z ichiga oladi. qimmatli qog‘ozlar – …

tifikatlar shaklida yoki hisob varaqlardagi yozuv ko‘rinishida bo‘lishi mumkin. ular hisob-kitob qilishda, shuningdek kreditlar bo‘yicha garov sifatida ham foydalaniladi. qimmatli qog‘ozlar yuridik va jismoniy shaxslar o‘rtasida ixtiyoriylik asosida tarqatiladi davlat qimmatli qog‘ozlari quyidagi maqsadlar uchun chiqariladi: · joriy-yildagi budjet taqchilligini pul mablag‘lari bilan to‘ldirish. markaziy bank krediti yoki qo‘shimcha pul massasini muomalaga chiqarishdan ko‘ra qimmatli qog‘ozlarni chiqarish yo‘li bilan budjet taqchilligini qoplash afzalroq hisoblanadi. chunki kredit resurslaridan foydalanish kredit bozorining boshqarilishini qiyinlashtirishga olib keladi. shu sababli iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarning tajribasida kredit resurslaridan foydalanishga davlat tomonidan ma’lum chegaralar qo‘yiladi. budjet taqchilligini qo‘shimcha pul massasini chiqarish yo‘li bilan to‘ldirish esa muomalada real aktivlar bilan to‘ldirilmagan to‘lov vositalarining paydo bo‘lishiga olib keladi. bu esa, o‘z navbatida inflyatsiyaga va pul muomalasining buzilishiga olib keladi. · davlatning ilgarigi qarzlarini qoplash. bu yerda ham markaziy bank kreditidan ko‘ra qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va ular vositasida qoplash ancha kam chiqimdir. · investitsiya uchun qo‘shimcha manba yaratish. yangi firmalar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sug‘urta, moliyaviy bozorlar va institutlar"

1483478076_67137.doc sug‘urta, moliyaviy bozorlar va institutlar reja: 1. moliya bozori haqida tushuncha 2. qimmatli qog‘ozlar bozori 1. moliya bozori haqida tushuncha moliya bozori – bu moliyaviy (pul) resurslari va investitsion qiymatliklarni (moliyaviy resurslarni tashkil qilish vositalarini) sotuvchilari va xaridorlari o‘rtasida yuzaga keladigan iqtisodiy munosabatlar sohasi. moliya bozori valyuta, qimmatli qog‘ozlar, ssuda kapitali yoki pul bozorlari tizimidan iborat. moliya bozori keng ma’noli va murakkab iqtisodiy toifani tashkil qiladi hamda muayyan moliya muassasalari orqali o‘zaro ta’sirda bo‘ladigan mulk egalari bilan sarmoya, qarz oluvchilar o‘rtasidagi munosabatni tasvirlaydi. hozirgi zamon iqtisodiyoti uchun moliya bozori o‘ziga xos «asab markazi» hisoblanadi, uning rivojlani...

DOC format, 100.0 KB. To download "sug‘urta, moliyaviy bozorlar va institutlar", click the Telegram button on the left.

Tags: sug‘urta, moliyaviy bozorlar va… DOC Free download Telegram