xirurgiyaning rivojlanish tarixi

PPT 47 pages 1.7 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPT

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

powerpoint presentation turon zarmed universiteti «klinik oldi fanlar» kafedrasi xirurgiyaning rivojlanish tarixi ma'ruzachi: tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent muazzamov bobir baxodirovich tushuncha xirurgiya (chier – qo'l, ergon – harakat) – qo'l harakati. xirurgiya – tibbiyotning klinik bo'lagi bo'lib, teri butunligi buzilishi bilan boruvchi kasalliklar va jarohatlarni diagnostikasi va davolashda mexanik usullardan foydalanishga aytiladi. tushuncha umumiy xirugiya (general surgery, ingl.) – xirurgik mutaxassisliklarning asosiy va muammoli savollarini echuvchi, tizimli, diagnostika va davolashga asoslangan operativ aralashuvlarni amalga oshiruvchi fan. umumiy xirurgiyaning asosiy yo'nalishlari 1.xirurgik infektsiyalarni bartaraf etish (aseptika va antiseptika) 2. qon ketishi va qon yo'qotishlarni o'rganish 3. qon quyishni o'rganish 4. ochiq jarohatlarni o'rganish 5. travma va travmatizmning umumiy savollari 6. og'riq va og'riqsizlantirishning umumiy savollari 7. terminal holatlardagi umumiy savollar 8. xirurgik kasalliklar haqidagi umumiy savollar 9. bemorlarni tekshirish, operatsiya oldi tayyorgarlik, operatsiya, operatsiyadan keyingi davr. xirurgiya – juda qadimiy mutaxassislik xirugiyaning rivojlanish davrlari i- qadimgi zamondan 19 asrning ikkichi yarmigacha …

2 / 47

kashfiyotlar davri (xix asr oxiri xx asr boshlari) fiziologik davr – (xx asr xirurgiyasi) yuqori texnologiyalar davri – (xx asr oxiri – hozirgi davrgacha) empirik davr (eramizdan oldingi 6-7 ming yillikdan xvi asr oxirigacha) qadimiy dunyo maktablari qadimiy hindular xirurgiyasi (120 dan ortiq xirurgik asboblar, kesarcha kesish, rinoplastika aniq edi) qadimiy gretsiya (gippokrat), rim (korneliy tsels, klavdiy galen) xirurgiyasi qadimiy sharq tibbiyoti (avitsenna) o'rta asr xirurgiyasi evropa maktabi – luka (ital.), bruno de langoburgo (ital.), mondevil (fran.) qadimiy gretsiya va qadimiy rimda xirurgiya rivojlanishida katta muvaffaqiyatlarga erishildi. gippokrat (eramizdan oldingi 460-377 yy.), kos orolida kasalxona ochib unda davolash maqsadida massaj va davolovchi fizkulturadan foydalandi. u suyak sinishlari, chiqishlar va jarohatlarni davolagan. qoqsholning klinikasi aynan gippokrat tomonidan yozib qoldirilgan. u qator yiringli kasalliklar orasidan umumiy yiringli infektsiya-sepsisni aniqlagan. vrachlik shani hisoblangan kodeks «gippokrata qasamyodi»ni yozib qoldirgan. hozirgi kungacha ushbu vrachlik qasamyodidan foydalanilmoqda. qadimiy gretsiyaning halokatga yuz tutishi natijasida xirurgiyaning rivojlanish markazi …

3 / 47

larni yozib qoldirdi (qonayotgan tomirni burash, ipak ip yordamida chok qo'yish), quyon lab kasalligida xirurgik operatsiya texnikasini ishlab chiqqan. tibbiyot ilmining sultoni, evropada avitsenna nomi bilan mashhur bobokalonimiz ibn sino (980-1037), xirurgiyaning rivojlanishiga katta hissa qo'shgan allomadir. uning «tib qonunlari» da ko'pgina bo'limlar xirurgiyaga bag'ishlangan – o'smalarni aniqlash, nerv tolalarini tikish, traxeotomiya, kuyish va ochiq jarohatlarni davolash usullari va boshqalar. anatomik davr (xvi asr oxiridan xix asr oxirigacha) andreas vezaliy (1515-1564 yy) – birinchi bo'lib inson tanasi tuzilishini tekshirish orqali aniqlashni taklif qildi. ambruaz pare (1517-1590 yy) – qon to'xtatuvchi qisqich, qon tomirini bog'lashni tashviqot qildi, otuvchi qurollardan jarohatlanishlarda tekshirish usullarini yaratdi. paratsels (1493-1541 yy) – jarohatlarni davolashda ximiyaviy vositalardan foydalanish uilyam garvey (1578-1657 yy) – qon aylanish qonunini kashf etdi. * evropa mamlakatlarida fan progressi qayta tug'ilish davriga to'g'ri keladi (xvi asr). bunda vezaliy va garveyning anatomiya va fiziologiya yo'nalishidagi ishlari katta ahamiyat kashf etdi. o'sha davrning xirurgiya yo'nalishida …

4 / 47

tiseptika usuli yo'lga qo'yildi. xirurgiyaga aseptika va antiseptika, og'riqsizlantirishni kirib kelishi xirurgiyaning jadal rivojlanishiga sabab bo'ldi. ikkinchi davrda (19 asrning ikkinchi yarmi) 16 oktyabr, 1846 yilda efir narkozining demonstrativ qo'llanilishi dantist vrach m. morton tomonidan bostonda (aqsh) bo'lib o'tdi. 1846 yil dekabrda efir narkozi ostida angliyada liston va rossiyada n.i. pirogov operatsiyani muvaffaqiyatli amalga oshirishdi. mahalliy og'riqsizlantirishning pionerlari xirurglar v.k. anrep (1880) va a.i. lukashevich (1886). mahalliy og'riqsizlantirish ostida bo'shliqlarda operatsiyalarni amalga oshirishda n.m. monastirskiyning klinikasi (1847-1880) katta rol o'ynadi. mahalliy og'riqsizlantirishda yangi davr 1905 yil nemis ximigi eyngorn tomonidan novokain sintez qilingandan keyin boshlandi. uchinchi davrni (20 asr boshlari) fiziologo-eksperimental davr desa bo'ladi. bu davrda xirurgiya rivojlanishiga sabab bo'lgan sechenova va pavlovning eksperimental fiziologik tekshirishlari yuqorilab ketdi. ular xirurgiyaning yangi yo'nalishlari uchun sharoitlar yaratdilar: anesteziologiya, transfuziologiya, urologiya, neyroxirurgi va boshqa yo'nalishlar. fiziologik davr (xx asr xirurgiyasi ) shoshilinch xirurgiya va rejali oit b.langenbek, f.tedlenburg, a.bir (nem.), a.v.vishnevskiy, s.i.spasokukotskiy(sssr) rekonstrkutiv …

5 / 47

l kt, multiplanarnaya kt, kompyuterli angiografiya, dupleksli angioskanirlash, pozitronli-emissionkt, endoskopik utt, virtual kolonografiya i t.d. davolash laparoskopik xirurgiya, miniinvaziv xirurgiya, endovazal xirurgiya, intelektual xirurgiya, implantologiya, hujayraviy texnologiyalar va b. emission fotonli kompyuter tomografiya. firma “siemens” mrt elektrogastroenterograf-01k rita® medical 1500x tikuvchi apparatlar «tutib turuvchi» ichak stomasini hosil qilish yaradan qon ketishida porali implantlardan foydalanish e'tiboringiz uchun rahmat !!! abdy- anu v6h- cuha(abulehha) e@ (980- 1037 rr. h. 3.) e bnepsbie hanucan shumknoneguio teopetuyeckon uu kamhuyeckon meanlmhbi «kahoh bpaye6hon hayku>, roe o606uyun onbit rpe4eckux, pumckuxx, mhammckuxx cpefheasnatckux bpayen(natuhckun nepesog nepev3gabanca b eppone 30 pas) eee te | asuyenha (m6xh cuna) bpa4 jopken o6.1ayatb * [1a3amn coko.1a ¢ pykammu jebyuikh * myapocrsio 3men ° cepauem jbba 26 tmoi ae4mm he boaeshh. | mbi aeymm aloaem, | ctpaaaioulmx ot boneshem. a et abu lehha

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xirurgiyaning rivojlanish tarixi"

powerpoint presentation turon zarmed universiteti «klinik oldi fanlar» kafedrasi xirurgiyaning rivojlanish tarixi ma'ruzachi: tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent muazzamov bobir baxodirovich tushuncha xirurgiya (chier – qo'l, ergon – harakat) – qo'l harakati. xirurgiya – tibbiyotning klinik bo'lagi bo'lib, teri butunligi buzilishi bilan boruvchi kasalliklar va jarohatlarni diagnostikasi va davolashda mexanik usullardan foydalanishga aytiladi. tushuncha umumiy xirugiya (general surgery, ingl.) – xirurgik mutaxassisliklarning asosiy va muammoli savollarini echuvchi, tizimli, diagnostika va davolashga asoslangan operativ aralashuvlarni amalga oshiruvchi fan. umumiy xirurgiyaning asosiy yo'nalishlari 1.xirurgik infektsiyalarni bartaraf etish (aseptika va antiseptika) 2. qon ketishi va qon yo'qot...

This file contains 47 pages in PPT format (1.7 MB). To download "xirurgiyaning rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: xirurgiyaning rivojlanish tarixi PPT 47 pages Free download Telegram