parazitlilik, transmissiv va tabiiy manbali kasalliklarning biologik asoslari

PPT 119 pages 5.4 MB Free download

119 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PPT

Pages 119

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 119

slayd 1 mavzu: parazitlilik, transmissiv va tabiiy manbali kasalliklarning biologik asoslari. dotsent daminov a.o. o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi tibbiyot biologiyasi va genetikasi fanidan ma'ruza mavzu: parazitlilik, transmissiv va tabiiy manbali kasalliklarning biologik asoslari tibbiyot protozoologiyasi tuzuvchi: tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent daminov akmal oxunjonovich toshkent tuzuvchilar: tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent a.o. daminov taqrizchilar: toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya va tibbiyot biologiya kafedrasi profesori biologiya fanlari doktori, professor p.x.xoliqov ma'ruza matni tta iuk ida muxokama qilindi. 2017 yil " ___" ______№___ bayonnoma toshkent tibbiyot akademiyasi o'quv ishlari bo'yicha prorektor, professor ma'ruza matni tta ilmiy kengashida tasdiqlanadi. 2017 yil "___"______№___bayonnoma ilmiy kengash kotibi, t.f.d «tibbiyot protozoologiyasi" mavzusidagi ma'ruza matni tibbiyot oliy o'quv yurtlari talabalari uchun mo'ljallangan. ma'ruzaning maqsadi: ma'ruzada parazitologiyaning asosi – parazitlar va ularning biologiyasi, ekologiyasi, parazitizm tushunchasi, uning xillari, kasallik qo'zg'atuvchi parazitlar hamda ularga qarshi kurashish asoslari bayon etiladi. mazkur ma'ruza asosida talabalar …

2 / 119

talabalar ma'ruza materiallari orqali sodda hayvonlar biologiyasi va protozoy kasalliklar haqida ma'lumot oladilar. bu ma'lumotlar asosida xalq o'rtasida parazit sarkodalilar, xivchinlilar, sporalilar va infuzoriylarning tarqalishini oldini olib, ularga qarshi kurash choralarini ishlab chiqadilar. ma'ruzada o'rganiladigan savollar: 1. parazitizm – bu biologik fenomendir.parazit hayvonlar tasnifi, parazitizmning paydo bo'lishi. 2.parazit va xujayin organizmlararo munosabat. transmissiv va tabiiy manbali invazion va infektsion kasalliklar, parazitar kasalliklarga qarshi kurashning ekologik jabhalari. ma'ruzada o'rganiladigan savollar: 3. tibbiyot parazitologiyasi, uning vazifalari va klassifikatsiyasi 4. tibbiyot protozoologiyasi odamlarda parazitlik qiluvchi xivchinlilar, sporalilar odamlarda parazitlik qiluvchi sarkodalilar, infuzoriyalar. parazitologiya parazitologiya – kompleks biologik fan bo'lib, parazitlar biologiyasi va ekologiyasi, parazitizm xillari, parazitlar qo'zg'atadigan kasalliklar, ularni aniqlash, oldini olish va parazitlarga qarshi kurash usullarini o'rganuvchi fandir. tibbiyot parazitologiyasi – odamlarda uchraydigan parazitlarni, ular keltirib chiqaradigan kasalliklarni, ularning diagnostikasi, profilaktikasi va ularga qarshi kurash choralarini o'rganadigan fan. parazitlilik – birga yashaydigan organizmlarning o'zora antogonistik munosabatda bo'lishidir tibbiyot parazitologiyasi: 1. tibbiyot protozoologiyasi; …

3 / 119

itning qaysi tur ekanligini aniqlash uchun zarur. 2. parazitlarning rivojlanish tsiklining o'ziga xosligini va tashuvchilarini o'rganish asosida, parazitlarning tabiatda tarqalishi hamda odam organizmiga yuqish yo'llarini o'rganish. 3.“parazit-xo'jain” sistemasidagi o'zora munosabatni o'rganish. 4. parazitar kasalliklarni aniqlash, davolash, oldini olishning ilmiy asoslangan uslublarini ishlab chiqish. parazitlilik klassifikatsiyasi: tabiatda parazitlilikning shakllari xilma-xildir parazitlar parazitlarga bo'linadi - haqiqiy yoki obligat parazitlar hayotining ko'p qismini xo'jayin organizmi bilan bog'lab, parazitlik ular uchun turning maxsus belgisi hisoblanadi; - yolg'on yoki fakultativ parazitlikda, tabiatda erkin yashovchi turning ayrim organizmi, tasodifiy ravishda xo'jayin organizmiga tushib vaqtincha parazitlik qiladi; - vaqtinchalik parazitlar (asosan qon so'rar bo'g'imoyoqlilar) hayotining bir qismini xo'jayin organizmi bilan bog'lab o'tqazadi, bu asosan oziqlanish jarayonidir; - doimiy parazitlar hayotining ko'p qismini xo'jayin organizmida o'tqazadi; - tranzit parazitlar xo'jayin organizmida o'zlarining rivojlanish tsikllarini tugata olmaydilar. parazitlar organizmida joylashuviga qarab bo'linadi haqiqiy yolg'on vaqtinchalik doimiy tranzit ektoparazitlarga endoparazitlarga parazitizm xillari parazitizm xillari parazitning xo'jayini deb – parazit tomonidan …

4 / 119

t bitta turga kiruvchi xo'jayin organizmida parazitlik qiluvchilar; 2. polifaglar – har xil turga kiruvchi xo'jayin organizmida parazitlik qilishga moslashganlar. oraliq asosiy rezervuar (manba) parazit xujayinlari parazitlik kilishga moslashganiga kura “parazit – xo'jayin” organizmi o'rtasidagi munosabat: parazit xo'jayin organizmiga ta'sir ko'rsatadi mexanik ta'sirida hatlay toksik ta'sirida xo'jayin organizmining parazit ta'siriga javob reaktsiyasi uch xil bo'ladi: 1. hujayraviy reaktsiya – hujayra razmeri kattalashadi 2. to'qima reaktsiyasi – tinim holatidagi parazit atrofida biriktiruvchi to'qimali kapsula hosil bo'ladi. 3. gumoral reaktsiya – parazit ajratgan antigenlarga qarshi maxsus himoya antitanalar ajratiladi. toksik mexanik to'qimalar jarohatlanadi parazitlar ichak bo'shlig'iga tiqilib qoladi parazitlar o't yo'lini yopib qo'yadi lichinkalari qon tomirlar, nafas yo'llarini jarodi shistozoma tuxumlari siydik pufagi, ichak devori qon tomirlarini jarohatlaydi parazit chiqargan toksik moddalar tana haroratini ko'taradi ishtaha pasayadi, tana massasi yo'qotiladi, mehnat qobiliyati pasayadi bolalar jismoniy va aqliy rivojlanishdan orqada qoladi «parazit-xujayin»organizmi urtasidagi munosabat kasallik turlari invaziya – organizmning zararlanishi kuchsizlanib kolgan organizmlarda …

5 / 119

zg'atuvchi parazit ifloslangan oziq-ovqat iste'mol qilinganda yuqadi (finnali go'sht, toksoplazma) 5. transmissiv yo'l bilan – kasallik qo'zg'atuvchi qon so'rar bo'g'imoyoqlilar orqali yuqadi. parazitlarning tashuvchilari ikki xil bo'ladi: 1. mexanik tashuvchi – bu tashuvchilar ko'proq bo'g'im oyoqlilar (pashsha, suvarak) bo'lib, bu organizmda parazit ko'paymaydi va rivojlanmaydi faqat tashiladi. 2. maxsus tashuvchi – bu tashuvchilar parazit bilan biologik bog'lanishga ega, chunki tashuvchi organizmida parazit ma'lum rivojlanish tsiklini o'tadi (m: bezgak paraziti uchun – anofeles avlodiga kiruvchi chivin, leyshmaniya uchun – iskaptopar). maxsus tashuvchilar parazitlarning tabiatdagi manbasi (rezervuari) bo'lishi ham mumkin. m: kana va h.k. parazitlarning tashuvchilari parazitlar yukishi(yakin orada kabul kilingan tasnif buyicha) xujayinga yukish yullari: 1.tashuvchilar orkali: a)spetsifik(obligat) – bezgak chivini (sporogoniya); b)mexanik(fakultativ) – uzgarishsiz utkazish; v)tabiiy rezervuarli tashuvchilar-burga organizmida ulat(chuma) kasalligini kuzgovchisi 1 yilgacha, kanalar organizmidagi ayrim kuzgovchilar 20 yilgacha saklanishi mumkin); 2. kasallik kuzgotuvchisini transovarial yul bilan utishi: argas kanalarida 3 ta avlodigacha, iskabtoparlarda 2 ta avlodigacha kuzatilishi aniklangan; …

Want to read more?

Download all 119 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parazitlilik, transmissiv va tabiiy manbali kasalliklarning biologik asoslari"

slayd 1 mavzu: parazitlilik, transmissiv va tabiiy manbali kasalliklarning biologik asoslari. dotsent daminov a.o. o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi tibbiyot biologiyasi va genetikasi fanidan ma'ruza mavzu: parazitlilik, transmissiv va tabiiy manbali kasalliklarning biologik asoslari tibbiyot protozoologiyasi tuzuvchi: tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent daminov akmal oxunjonovich toshkent tuzuvchilar: tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent a.o. daminov taqrizchilar: toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya va tibbiyot biologiya kafedrasi profesori biologiya fanlari doktori, professor p.x.xoliqov ma'ruza matni tta iuk ida muxokama qilindi. 2017 yil " ___" ______№___ bayonnoma toshkent tibbiyot akademiyasi ...

This file contains 119 pages in PPT format (5.4 MB). To download "parazitlilik, transmissiv va tabiiy manbali kasalliklarning biologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: parazitlilik, transmissiv va ta… PPT 119 pages Free download Telegram