sabzavotchilik va polizchilik

DOCX 417 pages 2.0 MB Free download

417 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOCX

Pages 417

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 417

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta mahsus ta’lim vazirligi zuev vladimir ilich, qodirxo‘jaev orif, adilov maxsud mirvasitovich, akramov umidilla ikramdjanovich sabzavotchilik va polizchilik 3610100 – fermer xo‘jaligini boshqarish 3610105 – o‘simlikshunoslik bo‘yicha fermer xo‘jaligini tashkil yetish va yuritish mutaxassisligiga mo‘ljallangan toshkent – 2010 o‘quv qo‘llanmada respublikamiz sabzavotchiligi va polizchiligi holati va rivojlanish istiqbollari o‘z o‘rnini topgan. o‘zbekistonda eng ko‘p tarqalgan sabzavot va poliz ekinlari turlari, navlari biologiyasi batafsil bayon etilgan. himoyalangan yerlar turlari, tuzilishi va u yerlarda ko‘chat hamda sabzavot hosili yetishtirishning o‘ziga xos xususiyatlari o‘z aksini topgan. shu bilan birga kam tarqalgan sabzavotlar to‘g‘risida ma’lumotlar berilgan. v uchebnom posobii osveshenii sostoyanie i perspektivi razvitiya ovoshevodstva i baxchevodstva. dani podrobnie svedeniya o biologii vidov i sortov ovoshnix i baxchevix kultur. podrobno opisani vidi, ustroystvo soorujeniy zashishennogo grunta i texnologiya virashivaniya rassadi, a takje urojaya ovoshnix kultur vo vnesezonniy period. privedeni svedeniya o malorasprostranennix ovoshnix kulturax. the present condition and perspectives of …

2 / 417

hi va xususiyatlari. sabzavotchilik ilmiy asosining rivojlanishi va kelajagi sabzavotlar – bu sersuv, etli va mazali (mevalari, ildizmevalari, karamboshi, piyozboshi, tuganaklari, poyalari, barglari, kurtaklari, ildizlari va sh.k.) inson iste’mol qiladigan o‘tsimon o‘simliklardir. bularni yetishtirish bilan shug‘ullanuvchi o‘simlikshunoslikning bir tarmog‘i sabzavotchilik deyiladi, shuningdek, u o‘simliklarning biologiyasi va mahsulot yetishtirish texnologiyasini o‘rganuvchi ilmiy fandir. bu tarmoqning ochiq dala sabzavotchiligi, himoyalangan yer sabzavotchiligi, polizchilik, urug‘chilik kabi yo‘nalishlari mavjud. sabzavotchilikni o‘rganish natijasida o‘quvchilar asosiy sabzavot ekinlarining biologik xususiyatlari va navlarini o‘zlashtirib, ularni ochiq va himoyalangan yerlarda yetishtirishning zamonaviy texnologiyasini hamda himoyalovchi inshootlar turlari, tuzilishi, vazifasi, mahsulotlar sifatiga talablar, xaridorgirlik xususiyatlar berish sabzavotlarni tashish va vaqtincha saqlash texnologiyalarini egallashlari lozim. sabzavotchilikning vazifalari, maqsadi, kelib chiqishi va xususiyatlari. sabzavot ekinlari mamlakatimizning hamma joyida o‘stiriladi va haydaladigan jami maydonning yaqin 1% ni egallaydi. biroq gektaridan olinadigan umumiy mahsulot miqdoriga ko‘ra sabzavotlar o‘simlikshunoslikda birinchi o‘rinda turadi. qishloq xo‘jaligining bir tarmog‘i sifatida sabzavotchilikning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: aholi va …

3 / 417

lashtirish, uning texnikaviy manba’ini mustahkamalash, mexanizatsiyani ishlab chiqarishga joriy yetish, ekinlarni parvarishlashning jadallashgan texnologiyasini qo‘llash, parvarishda, yig‘imterimda, transportlarga ortish, tashish, saqlash va sotishla mahsulotni nobud bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik lozim. sabzavot mahsulotlarining asosiy qismi yozning oxirgi va kuzda etiladi. lekin aholini sabzavot mahsulotlari bilan ta’minlanishdagi bunday mavsumiylikni yo‘qotish uchun himoyalangan er sabzavotchilik maydonlarini oshirish, shimoliy viloyatlarda va mintaqalarni ta’minlash uchun janubda sabzavot yetishtirishni ko‘paytirish, ochiq yerda sabzavot yetishtirish mavsumini uzaytirish, mahsulotlarni yaxshi holatda va uzoq saqlanishini tashkil yetish kerak bo‘ladi. yetishtirilayotgan sabzavotlar xilini va ularni kam tarqalgan turlarini ko‘paytirish lozim. sabzavot mahsulotlarining sifatini yaxshilash uchun oliy navlarni maqbul texnologiya bo‘yicha tashkil qilish, shuningdek, ularni o‘z vaqtida tashib keltirish hamda yaxshi saqlash hisobiga erishiladi. sabzavotchilik oldida turgan vazifalar uning o‘ziga xos quyidagi xususiyatlarni belgilaydi: 1. sabzavotlarni oddiy dala sharoiti-ochiq yyerda hamda su’niy mikroiqlim sharoitidagi yopiq yyerda yetishtiriladi. 2. boshqa tarmoqlarda kam qo‘llanadigan agrotexnik usullardan (ko‘chat o‘stirish, qantarish, saqlash, chala o‘sgan, etilmagan mahsulotlarni …

4 / 417

eng foydalanish. o‘zining xususiyatlariga va vazifalariga ega bo‘lgan sabzavotchilik, qishloq xo‘jaligining boshqa tarmoqlari, ayniqsa, o‘simlikshunoslik va chorvachilik birbiri bilan mustahkam bog‘langan. ana shu bog‘liqlik asosida bu ikki tarmoq bir-birini rivojlantirishga bevosita ta’sir ko‘rsatadilar. sabzavotlarning biokimyoviy tarkibi va oziq-ovqatlik qiymati. sabzavotlar o‘zining xushxo‘rligi, to‘yimliligi hamda shifobaxshligi bilan asosiy oziq-ovqat turlaridan biri hisoblanadi. sabzavotlarning to‘yimliligi ular tarkibidagi uglevodlar, oqsillar, yog‘lar va boshqa moddalarning ozko‘pligi bilan aniqlanadi. sabzavotlar tarkibi asosan suvdan (65-96%) iborat bo‘lib, quruq moddalar bodring, pomidor va tarvuzda – 4-7%, ildizmevalada – 11-17%, faqat ko‘k no‘xatda – 20%, sarimsoq piyozda – 35% gacha bo‘ladi. shuning uchun sabzavotlarning to‘yimlilik qiymati katta emas: bir kilogramm eng ko‘p iste’mol qilinadigan sabzavotlar 150-400 kkal yoki 600-1700 kj quvvatga ega. sabzavotlar oziq-ovqat sifatida organizmning energiyaga talablarini qondira olmaydi (insonning kundalik talabi 8-17 ming kj yoki 2-4 ming kkal). biroq ular qo‘shimcha karbon suvlari, oqsillar va moylar manbai bo‘lib xizmat qiladi. shunga qaramasdan kishilarning hayotida sabzavotlarning ahamiyati …

5 / 417

. sabzavotlar tarkibida 50 dan ortiq kimyoviy elementlar bor. ularda kul miqdori 0,1-2% ga etadi. sabzavotlarda kishi organizmiga zarur va oson o‘zlashadigan tuzlar: natriy, kaliy, kaltsiy, fosfor, magniy, temir, marganets, xlor, yod, oltingugurtlar mavjud. bu mineral moddalar ishqoriy xususiyatga ega bo‘lib, ovqat hazm bo‘lish jarayonida non, moy, go‘sht iste’molidan hosil bo‘ladigan va organizmga salbiy ta’sir qiladigan kislotali birikmalarni neytrallaydi hamda qonning ishqoriyligini doimiy bo‘lishini ta’minlaydi. sabzavotlar tarkibidagi organik (ayniqsa olma, limon, vino, shovul) kislotalar, fermentlar, effir moylari va boshqa xushbo‘y moddalar kishi ishtahasini qo‘zg‘atib oqsillar, uglevodorodlar va moylarning so‘rilishini yaxshilaydi. insonning ovqat hazm qilish a’zolari serhajm mahsulotlarga odatlangan. ularni normal ishlashlari uchun ovqatlar tarkibida hazm bo‘lmaydigan ballastchiqindi moddalar ham bo‘lmog‘i lozim. bunday moddalarni ham organizmga sabzavotlar etkazadi. sabzavotlarning shifobaxsh xususiyati ham qadimdan ma’lum. ular asab qo‘zg‘alishini normallashtiradi va asabiyruhiy holatlarni oldini olish imkonini beradi. bir qator sabzavot o‘simliklari (piyoz, sarimsoqpiyoz, pomidor, qalampir, petrushka, xren, turp) tarkibida bakteritsid (emiruvchi) xususiyatiga ega …

Want to read more?

Download all 417 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sabzavotchilik va polizchilik"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta mahsus ta’lim vazirligi zuev vladimir ilich, qodirxo‘jaev orif, adilov maxsud mirvasitovich, akramov umidilla ikramdjanovich sabzavotchilik va polizchilik 3610100 – fermer xo‘jaligini boshqarish 3610105 – o‘simlikshunoslik bo‘yicha fermer xo‘jaligini tashkil yetish va yuritish mutaxassisligiga mo‘ljallangan toshkent – 2010 o‘quv qo‘llanmada respublikamiz sabzavotchiligi va polizchiligi holati va rivojlanish istiqbollari o‘z o‘rnini topgan. o‘zbekistonda eng ko‘p tarqalgan sabzavot va poliz ekinlari turlari, navlari biologiyasi batafsil bayon etilgan. himoyalangan yerlar turlari, tuzilishi va u yerlarda ko‘chat hamda sabzavot hosili yetishtirishning o‘ziga xos xususiyatlari o‘z aksini topgan. shu bilan birga kam tarqalgan sabzavotlar to‘g‘risida ma’lum...

This file contains 417 pages in DOCX format (2.0 MB). To download "sabzavotchilik va polizchilik", click the Telegram button on the left.

Tags: sabzavotchilik va polizchilik DOCX 417 pages Free download Telegram

sabzavotchilik va polizchilik

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "sabzavotchilik va polizchilik"

Similar files