yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi

DOC 119 pages 3.7 MB Free download

119 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type DOC

Pages 119

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 119

izbekiston respublikasi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta va maxsus ta`lim vazirligi farg’ona politexnika instituti yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi kafedrasi ichki yonuv dvigatellari fanidan ma`ruzalar to’plami (1 qism) farg’ona -2020 « ichki yonuv dvigatellari» fanidan tuzilgan ushbu ma`ruzalar to’plami « yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi » ta`lim yo’nalish davlat ta`lim standarti, namunaviy o’quv dasturi va ishchi dasturlarga asosan tayyorlandi. ushbu ma`ruzalar kursi kunduzgi va sirtqi bo’lim hamda maxsus kurs talabalari uchun mo’ljallangan. mualliflar: t.f.n. n.otabayev taqrizchilar t.f.n. p. fayziyev ushbu ma`ruzalar to’plami «yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi» kafedrasining «__»_________2020 yildagi yig’ilishida ko’rib chiqildi va ma`qullandi. ushbu ma`ruzalar to’plami institut ilmiy-metodik kengashining «__»_________2020 yildagi yig’ilishida muhokama qilingan va foydalanishga hamda chop ettirilishiga tavsiya etilgan. (ro’yxat raqami №_____) so’z boshi istiqlolga erishgan respublikamiz iqtisodiyotini ko’tarishda asosiy tarmoqlardan biri-avtomobil transport vositalaridan unumli foydalanish va yonilg’i tejamkorligini yuqori ko’rsatkichga ko’tarishdan iborat. buning uchun transport vositalarining ichki yonuv dvigatellarini buzilmasdan tinimsiz ishlashini …

2 / 119

est, tayanch so’z va iboralar hamda nazorat savollari shakllarida talabalarga yetkazish maqsadga muvofiq bo’ladi. ma`ruzalar «ichki yonuv dvigatellari» bo’yicha nashr etilgan darsliklar, o’quv qo’llanmalar, uslubiy ko’rsatmalarni tahlili asosida va xozirgi kunda kiritilgan yangiliklarni hisobga olgan holda tayyorlandi. ma`ruzalarda «ichki yonuv dvigatellari» ning yaratilish va rivojlanish tarixi, dvigatellar tsiklining bajarilishi jarayonlari, dvigatelning issiqlik hisobi, asosiy o’lchamlari, indikator samaradorli va baholovchi ko’rsatkichlari, dvigatelning knimatikasi va dinamikasi, muvozanatlash, mexanizm qismlari hamda tizimlarining hisoblari keltirilgan. har bir mavzuni puxta o’zlashtirishda talabalarning o’zlari javob izlashlari uchun muammoli va vaziftli savollar, tayanch so’z va iboralar hamda takrorlash uchun nazorat savollari keltirilgan. 1-mavzu: ichki yonuv dvigatellarining yaratilishi va rivojlanish istiqbollari o’quv birliklari moduli 1. fanning asosiy vazifalari, ilmiy texnika revolyutsiya davrida energetika roli. 2. porshenli iyod ning yaratilishi va rivojlanishining qisqacha tarixi. 3. yonilg’i energetik resurslar va tashqi muhitni muhofaza qilish muammolari. 4. iyod nazariyasini va konstruktsiyasini yaratilishida ilm fan roli. 5. iyod larning muammolarini hal qiladigan …

3 / 119

kinematikasi va dinamikasi, dvigatelni muvozanatlash, sinash va tavsifnomalarini olish, dvigatel mexanizmlari qismlarini loyihalash va mustahkamligini tekshirish hisobi va dvigatel tizimlarini loyihalash hisoblarini o’rgatadi. ilmiy texnika revolyutsiyasi davrida energiya manbai bo’lgan ichki yonuv dvigatellarni yaratishda va rivojlanishida fanning ahamiyati kattadir. «transport vositalarini ichki yonuv dvigatellari» fani avval o’qitilgan matematika, fizika, kimyo, nazariy mexanika, chizma geometriya va mexanizmlar nazariyasi, mashina detallari, materialshunoslik va konstruktsion materiallar texnologiyasi, issiqlik texnikasi va yonilg’i moylash materiallari kabi fanlarga asoslangan. 2. porshenli iyod ning yaratilishi va rivojlanishining qisqacha tarixi tsilindr ichida yonilg’ini yondirish fikri xviii asr oxiri xix asrni ikkinchi yarmidan boshlandi. 1860 yilda frantsuz mexanigi e.lenuar gazda ishlaydigan ikki taktli dvigatelni yaratdi, bu dvigatelning foydali ish koeffitsienti 4-5% ni tashkil etardi xolos. 1879 yilda rossiyada n.s.kostovich tomonidan benzinda ishlaydigan dvigatel yaratdi. 1896 yili nemis injeneri r.dizel havoni siqishda o’z-o’zidan alanganadigan dvigatel yaratdi va uni dizel dvigatel deb ataldi. 1878 yili nemis ixtirochisi n.otto gazda ishlaydigan to’rt …

4 / 119

gaz-24 volga, 1976 yilda kamaz, 1977 yili vaz-2121 niva hamda 1980 yildan boshlab voljskiy avtomobil ishlab chiqarish korxonasida vaz-2105, vaz-2107, vaz-2108 sputnik avtomobillari uchun to’rt taktli dvigatellarni ishlab chiqarila boshlandi. 1996 yildan boshlab mustaqil o’zbekiston respublikasida ham avtomobil ishlab chiqarish korxonalari qurila boshlandi. germaniya davlati bilan hamkorlikda xorazm shahrida mersedes-bents yuk avtomobillari va avtobuslarini ishlab chiqarish yo’lga qo’yildi. samarqand shahrida turkiya davlati bilan hamkorlikda belde rusumli avtobus korxonasi qurildi va ishga tushirildi. undan tashqari samarqand shahrida camkochavto zavodida otoyo’l rusumli kichik hajmli avtobus va yuk avtomobillarini ishlab chiqarish yo’lga qo’yildi. andijon viloyatining asaka shahrida koreyaning dewoo kompaniyasi bilan hamkorlikda uzdeu avtomobil ishlab chiqarish korxonasi qurildi va ishga tushirildi. bu korxonada tiko, damas, neksiya va matiz rusumli avtomobillarni ishlab chiqarilmoqda. 3. yonilg’i energetik resurslar va tashqi muhitni muhofaza qilish muammolari o’zbekiston respublikasida yonilg’i energetik resurslarini ishlab chiqish oz miqdorini tashkil qiladi. shuning uchun ulardan oqilona va tejamli foydalanish hozirgi davrning asosiy …

5 / 119

ni yaxshilashda ilm-fanning roli kattadir. 1906 yili moskva oliy texnika bilim yurti professori v.i.grinevskiy ichki yonuv dvigatelining issiqlik hisobini bajarish usulini yaratdi. iyod larning tsilindrlari ichida sodir bo’lgan jarayonlarni qonunlari va nazariyalarini yaratishda bir necha olimlar o’zlarining ilmiy izlanishlari bilan ishtirok etdilar. v.n.boltinskkiy «traktor va avtomobil dvigatellari konstruktsiyasi, nazariyasi va hisobi» nomli darslik kitobini yaratdi. a.s.orlin «ichki yonuv dvigatellari» darsligini yaratdi. n.r.briling, ye.k.mazgin, n.s.jdanovskiy, n.m.lenin va m.g.kruglovlar asarlar yozdilar. a.i.kolchin «avtomobil va traktor dvigatellarini hisobi» nomli o’quv qo’llanmasini yaratdi. a.v.nikalaenko «avtotraktor dvigatellarining konstuktsiyasi, nazariyasi va hisobi» nomli darslik kitobini yaratdi. o’zbek olimlaridan s.m.qodirov «avtomobil va traktor dvigatellari» nomli darslik kitobini yaratdi, u.karimov «traktor va avtomobil dvigatellari nazariyasi» nomli darsllik qo’llanmasini yaratdi. 5. iyod laring muammolarini hal qiladigan ilmiy markazlar va korxonalar iyod larning muammolarini hal qiladigan bir necha ilmiy markazlar va korxonalar tashklil etilgan. belorussiya, sankt-peterburg, moskva, yaroslav, kamsk, voljskiy shaharlarida ichki yonuv dvigatellarining yaratish va ular ustida ilmiy tadqiqot …

Want to read more?

Download all 119 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi"

izbekiston respublikasi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta va maxsus ta`lim vazirligi farg’ona politexnika instituti yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi kafedrasi ichki yonuv dvigatellari fanidan ma`ruzalar to’plami (1 qism) farg’ona -2020 « ichki yonuv dvigatellari» fanidan tuzilgan ushbu ma`ruzalar to’plami « yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi » ta`lim yo’nalish davlat ta`lim standarti, namunaviy o’quv dasturi va ishchi dasturlarga asosan tayyorlandi. ushbu ma`ruzalar kursi kunduzgi va sirtqi bo’lim hamda maxsus kurs talabalari uchun mo’ljallangan. mualliflar: t.f.n. n.otabayev taqrizchilar t.f.n. p. fayziyev ushbu ma`ruzalar to’plami «yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi» kafedrasining «__»_________2020 yildagi yig’ilishida ko’rib chiqildi va m...

This file contains 119 pages in DOC format (3.7 MB). To download "yer usti transport tizimlari va ekspluatatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yer usti transport tizimlari va… DOC 119 pages Free download Telegram