temur va temuriylar davrida yersuvi munosabatlari va uning tarixi

PPTX 13 pages 116.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 13
termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi bozorov shahriyorning surxondaryo etnografiya fanidan tayorlagan mustaqil ishi termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi kuziyev sardorning surxondaryada yer suv isloxati va quloqlashtirish tarxi fanidan mustaqil ishi mavzu.temur va temuriylar davrida yer suv munosabatlari va uning tarixi. reja 1. 1. a.temur davrida movarounnahrdan tashqari barcha yerlarning suyurg‘ol qilinishi va oldingi yer-suv boshqaruvi tartiblarining saqlab qolinishi. 2.a.temur davrida mamlakat obodonchiligiga katta e’tibor qaratilishi. 3. temuriylar davrida yirik sug‘orish inshootlarining barpo etilishi. amir temurning davlati buyuk va qudratli bo‘lib, ko‘rinsa-da, aslida uning iqtisodiy negizi unchalik baquvvat emas edi. a.temur bosib olingan viloyatlarni o‘g‘illari, nabiralari va xizmat ko‘rsatgan amirlarga suyurg‘ol tarzida in’om qilib ular orqali davlatni boshqardi. movarounnahrdan tashqari o‘z tasarrufidagi barcha viloyat va mamlakatlarni a.temur to‘rt o‘lkaga bo‘lib yubordi. to‘ng‘ich o‘g‘li muhammad jahongirga balx viloyati bilan 12 ming navkarli qo‘shin, ikkinchi o‘g‘il umar shayxga fors viloyati va 10 ming navkarli qo‘shin, uchinchi o‘g‘li mironshohga ozarboyjon, …
2 / 13
tariqasida berilgan. . ba’zan suyurg‘ol yerlarini olib hukmdorning farmoni bilan avloddan - avlodga meros bo‘lib o‘tgan. masalan, a.temurning to‘ng‘ich o‘g‘li jahongir mirzo vafotidan keyin unga tegishli balx viloyatiga qobul, g‘azna va qandahorni qo‘shib, jahongirni o‘g‘li pirmuhammadga berildi. shuningdek, a.temur umarshayxning o‘g‘li rustamga isfaxonni, mironshohning o‘g‘li abdubakirga bog‘dodni suyurg‘ol qilib berildi. mana shu tarzda movarounnahrdan tashqari mamlakat bir qancha bo‘laklarga bo‘linib ketdi. viloyat hokimlari shahzodalar o‘z ixtiyoridagi uluslarda doimo iloji boricha mustaqil hukmronlik qilishga intilar edi. markaziy hukumat esa vaziyat jiddiylashgan paytlardagina ularning ichki ishlariga aralashar edi. shubhasiz suyurg‘ol asosida qurilgan mulkchilik tartibining g‘oyatda kuchayishi oqibatida ayrim viloyatlarning ma’lum darajada mavqeining oshishiga olib kelgan va ichki nizolarni keltirib chiqargan. lekin katta hudud va imtiyozlarga ega bo‘lgan, kuchli qo‘shinga tayangan buyuk hukmdor viloyatlarning feodal doiralari tomonidan ko‘tarilgan isyonlarni va xalq harakatlarini doimo osongina bostira olgan. a.temur shaharlardagi qurilishlardan tashqari samarqand atrofida o‘zining yaqinlariga atab ko‘pgina go‘zal bog‘lar qurdirdi. bog‘idilkusho, bog‘ichinor, bog‘ibixisht, bog‘ibaland, …
3 / 13
tadbirlarni amalga oshirdi. samarqand, shahrisabz va boshqa shaharu tumanlarda o‘nlab kanallar, ariqlar qazdirdi, daraxtzorlar, ekinzorlar, bog‘-rog‘lar gullab yashnab to‘kin - sochinlik hayoti yuzaga keldi. xorijdan kelgan sayyohlar, elchilar mamlakat go‘zalligi va farovonligidan hayratga tushdilar. bunday tadbirlar nafaqat bizning yurtda, balki tashqi mamlakat va makonlarda ham amalga oshirilganini alohida takidlash lozim hofizu abruning guvohlik berishicha a.temur xurosondagi murg‘ob daryosi (hozirda afg‘oniston va turkmaniston hududlaridan oqadigan daryo) vodiysida obodonchilik va dehqonchilik xarob ahvolga tushib qolganini ko‘rib daryodan yigirmata kanal qazib suv chiqarishni buyuradi. shu tariqa deb yozadi tarixchi, vodiyda bunyodkorlik va dehqonchilik sohalariga asos solindi. bu kanallar dilkusho, ganjravon, darband, ganjxona, umar tobon, oqbug‘o, qutlug‘-xotun, shayx abu said, shayx ali, davlatshoh jondor, guli mog‘on, qilqamur, (qutlug‘ temur), hasan jondor, amir alovuddin, sunjadak, navro‘z, navbaxton, menglixoja, kepakchi va ali malik kanallari. yuqorida tilga olingan qutlug‘-xotun kanali aftidan a.temurning opasi qutlug‘ turkon og‘o nomiga berilgan bo‘lishi mumkin. a.temurning ozarboyjonda ham suniy sug‘orish ishlariga ahamiyat …
4 / 13
ki, xurosondagi so‘nggi temuriylardan biri sulton husayn boyqaro bolo murg‘ob va marv shahri oralig‘idagi hududlarda kanallar qazitish, tamirlash, ekinzorlar barpo qilish tadbirlarini amalga oshirgan xv asrda mavarounnahr va xurosonda yer egalari «dehqon» ekin maydonlariga ishlov beruvchilarni «muzoriy» deb yuritilgan. muzoriy ya’ni ziroatchilar qishloqning mehnatkash tabaqasi bo‘lib, ular to‘rt guruhga bo‘lingan: 1. davlat yerlarida yashovchi muzoriylar. 2. mulkdorlarning yerlarini ishlovchi muzoriylar. 3. o‘z yeriga ega bo‘lgan dehqonlar. 4. vaqf mulklarida yashovchi muzoriylar. akademik v.v.bartold amir temurning ziddiyatli faoliyatiga shunday baho beradi: “temur ayni bir paytda beshafkat vayronakor va jonboz quruvchi edi: uning tomonidan ajoyib bog‘-rog‘lar bilan muhtasham binolar qurildi, shahar va qishloqlar tiklandi, sug‘orish tizimlari barpo etildi va tuzatildi: rasmiy tarixni ifoda etishiga, umuman ekin yetishtirish mumkin bo‘lgan yer bekor yotmagan.” temur o‘rta osiyo sharoitida dehqonchilikni tiklash va rivojlantirish sun’iy sug‘orish bilan bog‘lik ekanligini yaxshi tushungan. xuddi shu tarzda, temur faoliyatiga ko‘ra yerlarni sug‘orishga bog‘liq ishlar amalga oshirildi va angor tumani …
5 / 13
temur va temuriylar davrida yersuvi munosabatlari va uning tarixi - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temur va temuriylar davrida yersuvi munosabatlari va uning tarixi"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi bozorov shahriyorning surxondaryo etnografiya fanidan tayorlagan mustaqil ishi termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi kuziyev sardorning surxondaryada yer suv isloxati va quloqlashtirish tarxi fanidan mustaqil ishi mavzu.temur va temuriylar davrida yer suv munosabatlari va uning tarixi. reja 1. 1. a.temur davrida movarounnahrdan tashqari barcha yerlarning suyurg‘ol qilinishi va oldingi yer-suv boshqaruvi tartiblarining saqlab qolinishi. 2.a.temur davrida mamlakat obodonchiligiga katta e’tibor qaratilishi. 3. temuriylar davrida yirik sug‘orish inshootlarining barpo etilishi. amir temurning davlati buyuk va qudratli bo‘lib, ko‘rinsa-da, aslida uning iqtisodiy negizi unchalik baquvvat emas edi. a.temur bosib ...

This file contains 13 pages in PPTX format (116.3 KB). To download "temur va temuriylar davrida yersuvi munosabatlari va uning tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: temur va temuriylar davrida yer… PPTX 13 pages Free download Telegram