xiva xonligida mansablar

PPTX 18 pages 143.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 143.7 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint termiz davlat universiteti tarix fakulteti 203-guruh talabasi botirov nurbekning o’zbekiston tarixi fanidan “ xiva xonligida mansablar” mavzusida tayyorlagan taqdimoti mavzu:xiva xonligida mansablar eto izobrajenie, avtor: neizvestniy avtor, litsenziya: cc by-sa xiva xonligi davlat tizimida buxoro amirligi va qo‘qon xonligidan farqli o‘laroq, xon huzurida oliy kengash amal qilgan. ma’lumotlarga ko‘ra, bu oliy kengashni muhammad rahimxon i “o‘z hokimiyatini mustahkamlash uchun ilgari inoq va otaliqlar boshliq bo‘lgan urug‘ oqsoqollari kengashi o‘rniga ta’sis etgan edi. bu oliy kengashga turli da’vo va jinoiy ishlarni ko‘rish va qaror chiqarish huquqini berdi.” bu kengashning vakolati chegaralangan bo‘lib, maslahat beruvchi organga o‘xshar, uning a’zolari eng yuqori mansab va unvondagi amaldorlar bo‘lgan. kengash majlisida boshqa amaldorlarga qaraganda qo‘proq inoq, shayx ul-islom, devonbegi va yasuvulboshi hal etuvchi ovozga ega bo‘lganlar. kengash majlislari masalaning muhimligiga qarab, xon tomonidan chaqirilar edi. oliy kengash oqsoqollardan, ya’ni, ma’lum mansab va unvon egalaridan, chunonchi, naqib, shayx ul-islom, mutavvalli, mirob, qozi, farmonchi, darg‘a, …

2 / 18

asida eng kattasi inoq edi. odatda inoqlar eng qudratli o‘zbek urug‘laridan tayinlangan hamda hamda ular xonning eng yaqin maslahatchilari bo‘lgan. inoqlar yirik amaldor, ya’ni urug‘ boshlig‘i hisoblangan. abulg‘ozixon tantanali marosimlarda o‘tirish uchun inoqlarga o‘z yonidan to‘rtta joy ajratgan. inoqlar biy, sulton, mingboshi kabi unvonlarni ham olganlar. xx asr boshlariga kelib inoqlar bek martabasiga tushib, oliy saroy amaldorlaridan ma’muriy mansab egalariga aylanadilar. shuningdek, xonning qarindosh urug‘laridan bo‘lgan beklar, otaliq, inoq va biylar ham bu kengashga kirganlar. bu tor doiradagi kengash garchi davlat tashkiloti sifatida rasmiylashtirilmagan bo‘lsa-da, uning qarori xonning qaroridek ko‘rsatilsa-da, amalda yuqori qonun chiqaruvchi ma’muriy va sud hokimiyati edi. kengash xonlikning ichki ishlariga doir hamma masalalar bo‘yicha qaror qabul qilar va xonlikning boshqa davlatlar bilan bo‘lgan tashqi munosabalariga doir muammolarni hal etar edi. garchi kengash davlatning turli-tuman ichki va tashqi ishlarini muhokama qila olsa-da, muhokama qilingan masalalar bo‘yicha qaror chiqarish avvalo xonning xohish – irodasiga bog‘liq bo‘lgan. xon saroyidagi unvon …

3 / 18

an. sayid muhammadxon bu unvonni birinchi marta o‘zining akasi sayid mahmud to‘raga bergan edi. muhammad amin inoq hukmronligi davrida amir ul-umaro uning akasi fozilbiy edi. o‘shandan keyin amir ul-umaro unvoni hech kimga berilmagan eto izobrajenie, avtor: neizvestniy avtor, litsenziya: cc by-sa amir ul-umaro – amirlarning amiri, xiva xonligida xix asrning o‘rtalarida ta’sis etilgan. sayid muhammadxon bu unvonni birinchi marta o‘zining akasi sayid mahmud to‘raga bergan edi. muhammad amin inoq hukmronligi davrida amir ul-umaro uning akasi fozilbiy edi. o‘shandan keyin amir ul-umaro unvoni hech kimga berilmagan. muhammad rahimxon i davrida o’tkazilgan islohotlar natijasida davlat boshqaruvi asosan, ikki bo’g’inli, markaziy mahalliy boshqaruvdan iborat.bo’lib, ularning har biri musulmon davlatlarga xos bo’lgan murakkab. boshqaruvtarmoqlarga, ko’p sonli mansabu lavozim va unvon sohiblariga ega edi. bu lavozimlarni hammasi merosiy sanalsada, albatta, xon tomonidan tasdiqlanishi shart edi. xon ba’zan boshqa «urug’»dan bo’lgan shaxsni ham biror mansabga tayin qila olar edi. shuni ta’kidlash lozimki, katta vakolatlarga ega bo’lgan …

4 / 18

icha chop etilgan ishlar kam sonli. xususan, tadqiqotchilar sh.vohidov, s.saburovalar tomonidan yozilgan maqolada xiva xonligidagi 147 ta unvon va mansablar ro’yxati keltirib o’tilgan. ayrim unvon va mansablarga ta’riflar berilgan. xiva xonligidagi unvon va mansablar masalasi o’z davrida sharqshunos olim s. bobojonning “xorazm tarixi” asarida ham yoritilgan edi27. mazkur asar 1957 yilda yozilgan bo’lib, xonlikdagi hayotni turli jihatlardan aks ettirishga qaratilgan. shular jumlasiga xon saroyidagi mansablar ham kiradi. lamo amaldorlarga quyidagilar kiradi: qozikalon, qozio’rda, qoziyul xos, a’lamul ulamo, rais, muftilar (9 ta), oxunlar (70 ta), xatib (2 ta), voiz (2 ta), sadr (musaddir) (4 t), muxbirlar (4 ta). bu amaldorlarning vazifalari o’rta asrlar davrida boshqa islom davlatlari, xususan qo’shni buxoro amirligi va qo’qon xonligidagidan unchalik farq qilmagan. ularning davlat boshqaruvida tutgan o’rni masalasi boshqa ilmiy adabiyotlarda ham keng yoritilgan. harbiy amaldorlar30: amirul umaro, qo’shbegi, inoq, mehtar, naqib, otaliq, beklarbegi, shayxul islom, devonbegi, zakotchi, bojbon, xazinachi, mirzaboshi, mingboshi, sarhang, shig’ovulbegi, yasovulboshi, og’a, …

5 / 18

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiva xonligida mansablar"

prezentatsiya powerpoint termiz davlat universiteti tarix fakulteti 203-guruh talabasi botirov nurbekning o’zbekiston tarixi fanidan “ xiva xonligida mansablar” mavzusida tayyorlagan taqdimoti mavzu:xiva xonligida mansablar eto izobrajenie, avtor: neizvestniy avtor, litsenziya: cc by-sa xiva xonligi davlat tizimida buxoro amirligi va qo‘qon xonligidan farqli o‘laroq, xon huzurida oliy kengash amal qilgan. ma’lumotlarga ko‘ra, bu oliy kengashni muhammad rahimxon i “o‘z hokimiyatini mustahkamlash uchun ilgari inoq va otaliqlar boshliq bo‘lgan urug‘ oqsoqollari kengashi o‘rniga ta’sis etgan edi. bu oliy kengashga turli da’vo va jinoiy ishlarni ko‘rish va qaror chiqarish huquqini berdi.” bu kengashning vakolati chegaralangan bo‘lib, maslahat beruvchi organga o‘xshar, uning a’zolari eng yuqori ...

This file contains 18 pages in PPTX format (143.7 KB). To download "xiva xonligida mansablar", click the Telegram button on the left.

Tags: xiva xonligida mansablar PPTX 18 pages Free download Telegram