bakteriyalarning asosiy shakllari

PPT 10 pages 395.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 395.0 KB

File type PPT

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

xalqaro huquq obyektlari va sub’ekti tushunchasi, tamoillari va vazifasi bakteriyalarning asosiy shakllari bakteriya haqida tushuncha eukariotlar va prokariotlarga umumiy tavsif. mikroorganizmlarning ko’pchiligi bir hujayralidir. bakteriya hujayrasi tashqi muhitdan hujayra po’sti, ba’zan esa faqat sitoplazmatik membrana bilan ajralib turadi. hujayra ichida har xil strukturalar mavjud. hujayra tuzilishiga qarab organizmlar ikki tipga bo’linadi. ular eukariot va prokariot hujayrali organizmlardir. agar mikroorganizm haqiqiy (chin) yadroga ega bo’lsa, unday hujayralarga eukariot hujayralar deyiladi. yadrosi sodda (diffuz holda) bo’lgan mikroorganizmlar prokariotlar deyiladi. eukariotlarga zamburug’lar, suvo’tlar, sodda hayvonlar-protistlar kirsa, prokariotlarga bakteriyalar va ko’k-yashil suvo’tlari (sianobakteriyalar) kiradi. eukariot hujayrada yadro va yadroda 1 yoki 2 ta yadrocha, xromasomalar (dnk, oqsil), mitoxondriya, fotosintez jarayonini olib boruvchi organizmlarda esa xloroplastlar, goldji apparati mavjud. ribosomalari esa 80 s ni (svedberg koeffisenti) tashkil qiladi. prokariot hujayralarda yadro bilan sitoplazma orasida aniq chegara yo’q, yadro membranasi bo’lmaydi. ularda dnk maxsus strukturaga ega emas. shuning uchun prokariotlarda mitoz va meyoz jarayonlari amalga oshmaydi. …

2 / 10

kklar, to’rttadan bo’lib joylashsa tetrakokklar, kub shaklida joylashsa-sarsinalar deb ataladi. bakteriyalar shakl bo‘yicha uch asosiy guruhga bo‘linadi: sharsimon, tayoqchasimon va egri-bugri (spiralsimon) bakteriyalarning asosiy shakllari i-sharsimon; ii- tayoqchasimon; ill-egri- bugri (spiralsimon); 1-mikrokokmar; 2- diplokokklar; 3-streptokokklar; 4-tetrakokklar. asosiy shakllar orasida, bir-biridan o‘tuvchilari ham mavjud. sharsimon (kokklar) bakteriyalar asosan sharga o‘xshash bo‘lib, ularni orasida cho‘zinchoq, bir tomoni yassiroq, bukri va boshqa shaklga ega bo‘lganlari ham uchrab turadi. kokklar bo‘linganda bir tekisda ikkitadan (juft) bo‘lib ko‘payishlari mumkin, bularni diplokokklar deb ataladi asosiy shakllar agar bo‘linish birin-ketin amalga oshirilib, hujayralar bir-birlariga yopishgan holatda, zanjirsimon bo‘lib qolsalar - bularni streptokokklar deb ataladi. kokklarni ikkiga o‘zaro perpendikulyar holatda bo‘linishi to‘rtta hujayra hosil qiladi va bu tetrakokklar deb ataladi. hujayralarni tartibsiz to‘planishi, uzum shingiliga o‘xshash shaklga ega bo‘lishi kokklarni har xil tekislikda bo‘linishi natijasida paydo bo‘ladi va bunday shakllar stafilakokklar deb ataladi ko‘pchilik bakteriyalar tayoqchasimon yoki silindrsimon shaklga ega bo‘ladilar. ko‘pchilik holatda tayoqchani uchi yarim oy holatga …

3 / 10

sil qiladilar yuqorida keltirilganlardan tashqari, boshqa shakllarga ega bo‘lga mikroorganizmlar ham uchrab turadi. masalan, mikobakteriyalar tayoqchasimon shakldan tashqari, rivojlanishning dastlabki vaqtlarida shoxchasimon shaklga ham ega bo‘ladilar. ayniqsa shoxlanish shakli aktinomitsetlar hujayralariga xosdir. bakteriyalarni shakli va katta kichikligi oziqa muhitining tarkibiga, mikroorganizmlar shtammlarining yoshiga va ularni o‘sish sharoitlariga bog‘liq bo‘ladi bakteriyalar - mikroskopik (ko‘z ilg‘amas) organizmlar bo‘lganliklari uchun ham, ularni o‘lchami mikrometrlarda (1mkm=10-6m) o‘lchanadi. sharsimon shakldagi mikroorganizmlarning diametri 0,7-1,2 mkm; tayoqchasimonlarning uzunligi 1-10 mkm, eni 0,5-1,0 mkm bo‘lsa, ipsimon shakldagi bakteriyalarning uzunligi bir necha o‘n mikrometrgacha yetadi hujayrani tashkil etuvchi qismlarning o‘lchami bundan ham kichik bo‘lib, ular nanometrlar (1nm-10-9m) bilan o‘lchanadi. buning nima ekanligini ko‘z oldimizga keltirish uchun quyidagilarni faraz qilish kifoya: 1 ml suvda (1 litrning mingdan bir qismi) millionlab, 1 g tuproqda esa milliardlar mikrob hujayralari joylashishlari mumkin. bakteriyalar hajmining o‘ta kichikligi, ularni tuzilishini o‘rganishni biroz qiyinlashtiradi. zamonaviy mikroskoplani ayniqsa elektron va lyuminessent mikroskoplarni hamda hujayralarni bo‘yash usullarini ixtiro …

4 / 10

bakteriyalarning asosiy shakllari - Page 4

5 / 10

bakteriyalarning asosiy shakllari - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bakteriyalarning asosiy shakllari"

xalqaro huquq obyektlari va sub’ekti tushunchasi, tamoillari va vazifasi bakteriyalarning asosiy shakllari bakteriya haqida tushuncha eukariotlar va prokariotlarga umumiy tavsif. mikroorganizmlarning ko’pchiligi bir hujayralidir. bakteriya hujayrasi tashqi muhitdan hujayra po’sti, ba’zan esa faqat sitoplazmatik membrana bilan ajralib turadi. hujayra ichida har xil strukturalar mavjud. hujayra tuzilishiga qarab organizmlar ikki tipga bo’linadi. ular eukariot va prokariot hujayrali organizmlardir. agar mikroorganizm haqiqiy (chin) yadroga ega bo’lsa, unday hujayralarga eukariot hujayralar deyiladi. yadrosi sodda (diffuz holda) bo’lgan mikroorganizmlar prokariotlar deyiladi. eukariotlarga zamburug’lar, suvo’tlar, sodda hayvonlar-protistlar kirsa, prokariotlarga bakteriyalar va ko’k-yashil suv...

This file contains 10 pages in PPT format (395.0 KB). To download "bakteriyalarning asosiy shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: bakteriyalarning asosiy shaklla… PPT 10 pages Free download Telegram