aromatik birikmalar:fenollar,rezortsin,paratsetamol.

PPTX 20 pages 144.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 144.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

21.mavzu. aromatik birikmalar: fenollar,rezortsin,paratsetamol. 21.mavzu. aromatik birikmalar: fenollar,rezortsin,paratsetamol. rejasi. 1. fenollar. 2. rezortsin. 3. paratsetamol. 4. tahlil qilish usullari. 5. saqlanishi. fenollar. benzol qalqasidagi bir yoki bir necha vodorod atomini gidroksil guruhiga almashilgan hosilalari fenollar deyiladi. gidroksil guruhining soniga qarab bir, ikki, uch atomli fenollarga bo'linadi. ikki atomli fenollarda gidroksil guruhlarining tutgan o'rinlariga qarab ular orto, meta va para izomerlarda bo'ladi. fenollarda kuchsiz kislota hossasi mavjud. agar spirtlar faqat ishqoriy metallar bilan beqaror alkogolyatlar hosil qilsa, fenollar esa ishqorlar bilan bevosita reaktsiyaga kirishib, fenolyatlar hosil qiladi. fenollarning aksariyat ko'pchiligi eritmalarda uch valentli temir tuzlari ta'sirida turli rangga bo'yalgan fenolyat turidagi kompleks birikmalar hosil qiladi. bu fenol gidroksilidagi vodorod atomlarining, spirt gidroksilidagi vodorodlarga nisbatan engil harakatchanligini ko'rsatadi. fenollardagi fenil halqasi bilan gidroksil guruhi o'zaro bir-birlari bilan ma'lum darajada ta'sir ostida bo'ladi. masalan, fenil halqasi ta'siri ostida fenollardagi gidroksil guruhi kuchsiz kislota hossasiga ega bo'ladi, gidroksil guruh ta'siri ostida esa benzol halqasining …

2 / 20

bo'ladi. tibbiyot amaliyotida qo'llanadigan fenollardan oddiy fenol, timol va rezortsinlar asosan antiseptik modda sifatida ishlatiladi. fenolni olishda toshko'mir smolasi asosiy tabiiy manbalardan biri hisoblanadi. ammo smoladan fenol ajratib olish hozirgi vaqtda kimyo va farmatsevtika sanoatining unga bo'lgan ehtiyojlarini to'la qondira olmay qoldi. shuning uchun ham fenolni sanoatda etarli darajada benzoldan turli usullar yordamida sintez qilib olinadi. hozirgi vaktda benzol va izopropilen asosida fenol olish eng muhim va kulay usullardan biri bo'lib koldi. bu usul p. g, sergeev, e. yu. udris va b. d. krujalovlar tomonidan ishlab chikilgan, o'zining iktisodiy jihatdan birmuncha arzonligi va sintez jarayonining oddiyligi bilan boshqa usullardan afzaldir. bu yo'l bilan faqat fenol emas, balki atseton ham olinadi. rezortsin ham fenol kabi benzoldan sulfirlash usuli bo'yicha olinadi. fenollar bir-birlaridan fizikaviy xossalari, ya'ni eruvchanliklari, hidi, kristall tuzilishlari va fizikaviy qonstantlari bilan farqlanadi sintezning navbatdagi bosqichda suyuqlikni filtrlab, cho'kmadan ajratib olinadi va uni qizdirish yordamida bug'lantiriladi. keyin idishda kolgan benzolsulfokislotaning …

3 / 20

suyuq fenol o'tkir o'ziga xos hidli, rangsiz yoki pushti rangli moysimon suyuqlik bo'lib, kuchsiz kislotali muhitga ega. uning zichligi 1,058—1,071 ga teng. rezortsin resorcinum m- dioksibenzol c6h6o2 m.m. 110,11 rezortsin, kuchsiz o'ziga xos hidli, rangsiz yoki biroz sarg'imtirok kristall poroshok bo'lib, suvda, 95% li spirtda va efirda juda engil eriydi, xloroformda juda kam eriydi. glitserin va efir moylarida eriydi. ochik havoda, yorug'lik ta'sirida asta-sekin oksidlanib, pushti rangga bo'yaladi. 109- 112°s haroratda suyuqlanadi. fenollarning chinligini aniqlashda quyidagi umumiy va xususiy reaktsiyalardan foydalaniladi. masalan: a) ularning temir (iii)-xlorid bilan turli rangli kompleks birikma hosil qilish reaktsiyasi asosiy reaktsiyalardan hisoblanilib, u farmatsevtik tahlilida keng qo'llanadi. fenollarning uch valentli temir tuzlari bilan hosil qilgan birik-malarining har xil rangga bo'yalishi ulardagi gidroksil guruhining soniga, tutgan o'rniga, shuningdek benzol halqasidagi turli o'rinbosarlarning xilakteri va gidroksil guruhiga nisbatan tutgan o'rniga bog'lik. rang hosil bo'lishida eritmadagi muhit ham katta ahamiyatga ega. masalan, oddiy fenol temir (iii)-xlorid bilan suyultirilgan …

4 / 20

obo'yoq hosil qilish reaktsiyasi bo'yicha aniqlash. bu reaktsiyada fenollar odatda azobo'yoq molekulasini hosil qilishda asosiy komponentlardan biri sifatida ishtirok etadi.avval sulfanil kislotani natriy nitrit va xlorid kislota tasirida diazoniy xloridga o'tkazib, keyin unga fenolni, jumladan rezortsin yoki timolning natriy gidroksiddagi eritmasidan qo'shilsa, qizil rangli azobo'yok hosil bo'ladi. azobo'yoq hosil kilish reakiiyasida sulfanil kislotaning urniga boshqa birorta aromatik amin hosilalaridan ham foydalanish mumkin. g) fenollarni liberman reaktsiyasi bo'yicha aniqlash. bu reaktsiya fenollarni nano2 va konts. h2so4 ta'sirida oksidlanib, turli rangga bo'yalgan indofenol turidagi birikmalar hosil qilishiga asoslangan. bunda fenol ko'k rezortsin binafsha-qora rang hosil qiladi, keyinchalik fenol bor idishga natriy gidroksid eritmasi quyilsa, u to'q qizil, rezortsin va timol saqlagan idishdagi suyuqlik esa binafsha rangga o'tadi. d) fenollarni galogenlash reaktsiyasi bo'yicha aniqlash. yuqorida aytib o'tilganidek aromatik halqadagi gidroksil guruh birinchi tur o'rinbosar sifatida benzol halqasiga ta'sir ko'rsatib, undagi orto va para holatidagi vodorod atomlarini faollashtiradi va almashinish qobiliyatini oshiradi. bunga fenollarning …

5 / 20

nglanib tovlanadi. rezortsinning chinligini yana farmakopeyada keltirilgandan tashqari, trifenilmetan turidagi bo'yok modda hosil qilish reaktsiyasi bo'yicha ham aniqlanadi. buning uchun preparatga natriy gidroksid va xloroform ko'shib isitilsa, aralashma qizil rangga bo'yaladi. keyinchalik qizil rangli aralashmaga sirka kislota qo'shilsa, u sariq rangga o'tadi. reaortsin ushbu reaktsiya orkali pirokatexin va gidroxinondan farq qiladi. fenol guruh preparatlarning mikdori bromatometrik va yodxlorometrik usullar yordamida aniqlanadi. davlat farmakopeyasi ularni bromatometrik usul bo'yicha aniqlashni tavsiya qiladi. fenol va rezortsinni ushbu usul bilan aniqlash reaktivning ortikchasi bo'yicha qayta titrlashga asoslangan. bunda ma'lum mikdordagi preparatning eritmasiga sulfat kislota, kaliy bromid va anik hajmda kaliy bromatning 0,1 mol/l eritmasidan ortikcha qo'shiladi. suyuqlik ma'lum vaqt turishi bilan unga kaliy yodid eritmasi qo'shiladi, so'ngra ajralib chiqqan erkin yodni natriy tiosulfatning 0,1 mol/l eritmasi bilan titrlanadi. bromatometriyaning bevosita titrlash usuli bo'yicha fenol va rezortsikning ham miqdorini aniqlash mumkin. fenol va rezortsinning miqdorini yodxlorometrik usulda aniqlash ham yaxshi natija beradi. bu usul bo'yicha …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aromatik birikmalar:fenollar,rezortsin,paratsetamol."

21.mavzu. aromatik birikmalar: fenollar,rezortsin,paratsetamol. 21.mavzu. aromatik birikmalar: fenollar,rezortsin,paratsetamol. rejasi. 1. fenollar. 2. rezortsin. 3. paratsetamol. 4. tahlil qilish usullari. 5. saqlanishi. fenollar. benzol qalqasidagi bir yoki bir necha vodorod atomini gidroksil guruhiga almashilgan hosilalari fenollar deyiladi. gidroksil guruhining soniga qarab bir, ikki, uch atomli fenollarga bo'linadi. ikki atomli fenollarda gidroksil guruhlarining tutgan o'rinlariga qarab ular orto, meta va para izomerlarda bo'ladi. fenollarda kuchsiz kislota hossasi mavjud. agar spirtlar faqat ishqoriy metallar bilan beqaror alkogolyatlar hosil qilsa, fenollar esa ishqorlar bilan bevosita reaktsiyaga kirishib, fenolyatlar hosil qiladi. fenollarning aksariyat ko'pchiligi eritmalarda uch...

This file contains 20 pages in PPTX format (144.7 KB). To download "aromatik birikmalar:fenollar,rezortsin,paratsetamol.", click the Telegram button on the left.

Tags: aromatik birikmalar:fenollar,re… PPTX 20 pages Free download Telegram