aromatik birikmalar: fenollar, rezorsin, paratsetamol

PPTX 20 pages 178.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 20
21.мавзу. ароматик бирикмалар: феноллар,резорцин,парацетамол. 21.мавзу. ароматик бирикмалар: феноллар,резорцин,парацетамол. режаси. 1. феноллар. 2. резорцин. 3. парацетамол. 4. таҳлил қилиш усуллари. 5. сақланиши. феноллар. бензол қалқасидаги бир ёки бир неча водород атомини гидроксил гуруҳига алмашилган ҳосилалари феноллар дейилади. гидроксил гуруҳининг сонига қараб бир, икки, уч атомли фенолларга бўлинади. икки атомли фенолларда гидроксил гуруҳларининг тутган ўринларига қараб улар орто, мета ва пара изомерларда бўлади. фенолларда кучсиз кислота ҳоссаси мавжуд. агар спиртлар фақат ишқорий металлар билан беқарор алкоголятлар ҳосил қилса, феноллар эса ишқорлар билан бевосита реакцияга киришиб, фенолятлар ҳосил қилади. фенолларнинг аксарият кўпчилиги эритмаларда уч валентли темир тузлари таъсирида турли рангга бўялган фенолят туридаги комплекс бирикмалар ҳосил қилади. бу фенол гидроксилидаги водород атомларининг, спирт гидроксилидаги водородларга нисбатан енгил ҳаракатчанлигини кўрсатади. феноллардаги фенил ҳалқаси билан гидроксил гуруҳи ўзаро бир-бирлари билан маълум даражада таъсир остида бўлади. масалан, фенил ҳалқаси таъсири остида феноллардаги гидроксил гуруҳи кучсиз кислота ҳоссасига эга бўлади, гидроксил гуруҳ таъсири остида эса бензол ҳалқасининг …
2 / 20
тимол ва резорцинлар асосан антисептик модда сифатида ишлатилади. фенолни олишда тошкўмир смоласи асосий табиий манбалардан бири ҳисобланади. аммо смоладан фенол ажратиб олиш ҳозирги вақтда кимё ва фармацевтика саноатининг унга бўлган эҳтиёжларини тўла қондира олмай қолди. шунинг учун ҳам фенолни саноатда етарли даражада бензолдан турли усуллар ёрдамида синтез қилиб олинади. ҳозирги вактда бензол ва изопропилен асосида фенол олиш энг муҳим ва кулай усуллардан бири бўлиб колди. бу усул п. г, сергеев, е. ю. удрис ва б. д. кружаловлар томонидан ишлаб чикилган, ўзининг иктисодий жиҳатдан бирмунча арзонлиги ва синтез жараёнининг оддийлиги билан бошқа усуллардан афзалдир. бу йўл билан фақат фенол эмас, балки ацетон ҳам олинади. резорцин ҳам фенол каби бензолдан сульфирлаш усули бўйича олинади. феноллар бир-бирларидан физикавий хоссалари, яъни эрувчанликлари, ҳиди, кристалл тузилишлари ва физикавий қонстантлари билан фарқланади синтезнинг навбатдаги босқичда суюқликни фильтрлаб, чўкмадан ажратиб олинади ва уни қиздириш ёрдамида буғлантирилади. кейин идишда колган бензольсулфокислотанинг натрийлн тузини, натрий гидроксид билан қиздириб қотиштирилади. …
3 / 20
58—1,071 га тенг. резорцин resorcinum м- диоксибензол c6h6o2 м.м. 110,11 резорцин, кучсиз ўзига хос ҳидли, рангсиз ёки бироз сарғимтирок кристалл порошок бўлиб, сувда, 95% ли спиртда ва эфирда жуда енгил эрийди, хлороформда жуда кам эрийди. глицерин ва эфир мойларида эрийди. очик ҳавода, ёруғлик таъсирида аста-секин оксидланиб, пушти рангга бўялади. 109- 112°с ҳароратда суюқланади. фенолларнинг чинлигини аниқлашда қуйидаги умумий ва хусусий реакциялардан фойдаланилади. масалан: а) уларнинг темир (iii)-хлорид билан турли рангли комплекс бирикма ҳосил қилиш реакцияси асосий реакциялардан ҳисобланилиб, у фармацевтик таҳлилида кенг қўлланади. фенолларнинг уч валентли темир тузлари билан ҳосил қилган бирик-маларининг ҳар хил рангга бўялиши улардаги гидроксил гуруҳининг сонига, тутган ўрнига, шунингдек бензол ҳалқасидаги турли ўринбосарларнинг хилактери ва гидроксил гуруҳига нисбатан тутган ўрнига боғлик. ранг ҳосил бўлишида эритмадаги муҳит ҳам катта аҳамиятга эга. масалан, оддий фенол темир (iii)-хлорид билан суюлтирилган хлорид кислота таъсирида ўчувчан бинафша рангли, резорцин эса аммиак эритмаси таъсирида қўнғир-сариқ, тусга ўтувчи кўк бинафша ранг ҳосил қилади. …
4 / 20
ирида диазоний хлоридга ўтказиб, кейин унга фенолни, жумладан резорцин ёки тимолнинг натрий гидроксиддаги эритмасидан қўшилса, қизил рангли азобўёк ҳосил бўлади. азобўёқ ҳосил килиш реакииясида сульфанил кислотанинг урнига бошқа бирорта ароматик амин ҳосилаларидан ҳам фойдаланиш мумкин. г) фенолларни либерман реакцияси бўйича аниқлаш. бу реакция фенолларни nano2 ва конц. h2so4 таъсирида оксидланиб, турли рангга бўялган индофенол туридаги бирикмалар ҳосил қилишига асосланган. бунда фенол кўк резорцин бинафша-қора ранг ҳосил қилади, кейинчалик фенол бор идишга натрий гидроксид эритмаси қуйилса, у тўқ қизил, резорцин ва тимол сақлаган идишдаги суюқлик эса бинафша рангга ўтади. д) фенолларни галогенлаш реакцияси бўйича аниқлаш. юқорида айтиб ўтилганидек ароматик ҳалқадаги гидроксил гуруҳ биринчи тур ўринбосар сифатида бензол ҳалқасига таъсир кўрсатиб, ундаги орто ва пара ҳолатидаги водород атомларини фаоллаштиради ва алмашиниш қобилиятини оширади. бунга фенолларнинг оддий шароитда бромли сув ёки йодхлорид эритмаси таъсирида ок чўкма ҳолида бромид ёки йодид бирикмаларини ҳосил қилишлари мисол бўлади. резорцин чинлиги фармакопеяда келтирилган, уларнинг ҳар бирига хос …
5 / 20
иқ рангга ўтади. реаорцин ушбу реакция оркали пирокатехин ва гидрохинондан фарқ қилади. фенол гуруҳ препаратларнинг микдори броматометрик ва йодхлорометрик усуллар ёрдамида аниқланади. давлат фармакопеяси уларни броматометрик усул бўйича аниқлашни тавсия қилади. фенол ва резорцинни ушбу усул билан аниқлаш реактивнинг ортикчаси бўйича қайта титрлашга асосланган. бунда маълум микдордаги препаратнинг эритмасига сульфат кислота, калий бромид ва аник ҳажмда калий броматнинг 0,1 моль/л эритмасидан ортикча қўшилади. суюқлик маълум вақт туриши билан унга калий йодид эритмаси қўшилади, сўнгра ажралиб чиққан эркин йодни натрий тиосульфатнинг 0,1 моль/л эритмаси билан титрланади. броматометриянинг бевосита титрлаш усули бўйича фенол ва резорцикнинг ҳам миқдорини аниқлаш мумкин. фенол ва резорциннинг миқдорини йодхлорометрик усулда аниқлаш ҳам яхши натижа беради. бу усул бўйича уларнинг сувдаги эритмаларига маьлум ҳажмда ортикча йодхлорнинг 0,1 моль/л эритмаси қўшилади ва маълум вақт ўтгач унга калий йодид эритмаси қўшиб, сўнгра ажралиб чиққан эркин йодни натрий тиосульфатнинг 0,1 моль/л эритмаси билан титрланади. фенолнинг 3-5% ли эритмалари касалхона буюмларини, хил …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aromatik birikmalar: fenollar, rezorsin, paratsetamol"

21.мавзу. ароматик бирикмалар: феноллар,резорцин,парацетамол. 21.мавзу. ароматик бирикмалар: феноллар,резорцин,парацетамол. режаси. 1. феноллар. 2. резорцин. 3. парацетамол. 4. таҳлил қилиш усуллари. 5. сақланиши. феноллар. бензол қалқасидаги бир ёки бир неча водород атомини гидроксил гуруҳига алмашилган ҳосилалари феноллар дейилади. гидроксил гуруҳининг сонига қараб бир, икки, уч атомли фенолларга бўлинади. икки атомли фенолларда гидроксил гуруҳларининг тутган ўринларига қараб улар орто, мета ва пара изомерларда бўлади. фенолларда кучсиз кислота ҳоссаси мавжуд. агар спиртлар фақат ишқорий металлар билан беқарор алкоголятлар ҳосил қилса, феноллар эса ишқорлар билан бевосита реакцияга киришиб, фенолятлар ҳосил қилади. фенолларнинг аксарият кўпчилиги эритмаларда уч валентли темир тузлари таъ...

This file contains 20 pages in PPTX format (178.4 KB). To download "aromatik birikmalar: fenollar, rezorsin, paratsetamol", click the Telegram button on the left.

Tags: aromatik birikmalar: fenollar, … PPTX 20 pages Free download Telegram