iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari

DOC 74.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1476210579_65350.doc iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari reja: 1.xarrod-domar modelining kamchiliklari 2. iqtisodiy o’sishning r.solou modeli 3. felpsning jamg’arishni “oltin qoidasi” 1.xarrod-domar modelining kamchiliklari xarrod-domar modelida kamchiliklar mavjud bo’lib, bu avvalo dinamik muaozanatning iqtisodiy o’sish sharoitida chidamli emasligidir. bu kamchilik ushbu modeldagi kafolatlangan va tabiiy o’sish sur’atlari o’rtasidagi nisbat bilan bog’liqdir.agar tabiiy o’sish sur’ati kafolatlangan o’sish sur’atidan katta bo’lsa, unda haqiqatda iqtisodiyot ishsizlik mavjud bo’lganda kafolatlangan o’sish sur’atlari bilan rivojlanishi mumkin. biroq, boshqacha ham bo’lishi mumkin, ya’ni haqiqatda iqtisodiyot kafolatlangan o’sish sur’atidan yuqori sur’atlarda rivojlanishi mumkin, chunki ortiqcha mehnat resurslari qo’shimcha investitsiyalarni jalb etishga imkon beradi. natijada muvozanatli iqtisodiy rivojlanish sharoitini buzishga qodir iqtisodiy holat yuzaga keladi. xarrod-domar modelining cheklanganligi uning dastlabki o’lchovlarida berilgan. ushbu modelda qo’llaniladigan leontevning ishlab chiqarish funktsiyasi ishlab chiqarish omillari – mehnat va kapitalni o’zaro almashtirish imkoni yo’qligi bilan xarakterlanadi, bu haqiqiy hayotdagi mos kelmaydi. bundan tashqari mazkur modeldagi barcha tarkibiy qismlar: daromad va kapital nisbati, iste’molga chekli …
2
sik iqtisodiy o’sish modellarining keynscha modellardan asosiy farqi mehnatning kapital bilan qurollanganlik koeffitsientini tabiatidadir. uzluksiz yoki nouzluksiz variantlarda yozilishi mumkin. kapital bilan qurollanganlik koeffitsienti ishlab chiqarishda band bo’lgan bir ishlovchiga to’g’ri keladigan asosiy kapital qiymatini ko’rsatadi. agar iqtisodiy o’sishning keynscha modellarida bu koeffitsient o’zgarmas miqdor bo’lsa, klassik modellarda u iqtisodiy holatga qarab o’zgarib turadi. r.solou modelida kobb-duglasning ishlab chiqarish funktsiyasida mehnat va kapital o’zaro almashishi mumkin, omillar bo’yicha elastiklik koeffitsientlari yig’indisi 1 ga teng. birinchi holatdagi y= f (k , l , w) o’zgaruvchi modellari vaqtning uzluksiz funktsiyasi hisoblanadi. ikkinchi holatda bu miqdorlar vaqtning kstma-ketligi sifatida qaraladi. agarda model real statistik ma’lumotlardan tashkil topsa va amaliy hisob-kitoblarda foydalanilsa, u holda uni nouzluksiz qilish oson, chunki, statistik ma’lumotlar har doim uzluksiz emas, balki ularda vaqti-vaqti bilan uzilishlar bo’ladi. iqtisodiy o’sish modellarining umumlashtirilgan holatini quyidagicha yozish, undagi har bir aniq modelni tuzayotganda ayrim qo’shimcha o’zgaruvchilar, cheklashlar, iqtisodiy sharoitlar va imkoniyatlardan foydalanish mumkin: …
3
chiqib ketishi hajmini hisoblash formulasi. ushbu tizimdagi eng asosiy formula ishlab chiqarish funktsiyasi (1) hisoblanadi. (1) - (5) modeli birinchi marta 1956 yili r. solou tomonidan taklif qilingan edi. uning turli ko’rinishlari va usullaridan hozirgi kunda ham keng foydalanilib kelinmoqda. solou modelida ishlab chiqarish funktsiyasi (1) ishlab chiqarish omillarining eng so’nggi natijasini bildiradi va unda kapitalni jamg’arishda investitsiyalarga qilingan qo’shimcha xarajatlar kapitaldan foydalanishdagi qo’shimcha samaralarni qoplamay qolgan vaziyatda to’xtatiladi. solou modeli paydo bo’lguncha iqtisodiy o’sishni ko’rsatadigan model xarrod va domar modellari (1939,1946) hisoblangan. ularning modelida o’sishni ta’minlaydigan asosiy omil doimiy kapital qaytimi o’sishi hisoblangan. solou modeli xarroddomar modeliga nisbatan iqtisodiy o’sishni izohlashda qo’shimcha ko’rsatkichlarga ega. demak, xarrod va domar modellarida o’sishini ta’minlaydigan asosiy omil investitsiyalar, ya’ni kapital jamg’arish deb hisoblanadi. bu modellar 1920-50 yillardagi iqtisodiy o’sishlarni izohlashga qo’l kelgan, ammo keyingi yillardagi kuzatishlarga to’g’ri kelmay qolgan. uning asosiy mohiyati: 1. kapital unumdorligining doimiyligini, α = dy/dk; 2. doimiy jamg’arish normasi, …
4
-qarshiliklar shundan iboratki, jamg’arish normasi (s ) qanchalik yuqori bo’lsa, iste’molning o’sish normasi xam shunchalik yuqori va uning boshlang’ich darajasi shunchalik kam bo’ladi. bu qarama-qarshilikni xal qilish uchun iste’mol to’g’risida doimiy ravishda qo’shimcha ma’lumotlarga ega bo’lish kerak. agarda, ishlab chiqarishning talab qilinayotgan o’sish darajasi aholi soni va bandlikning o’sish darajasidan yuqori bo’lsa, mehnat kamyob omil hisoblanmaydi. bunda mehnatni kapital bilan almashtirib bo’lmasa va shuningdek, texnik taraqqiyot ham bo’lmasa, ushbu modelda mehnat limitlovchi omil hisoblanishi mumkin. umumiy o’sish darajasi mehnatga qilingan xarajatlarning o’sish darajasiga tsnglashadi, jon boshiga iste’mol va jamg’arish darajalari esa o’sishdan to’xtaydi. hozirgi davrda iqtisodiy o’sishni ta’minlashda texnik taraqqiyot, mehnat va kapitalning sifati, bir-birini almashtirishi va birgalikda faoliyat ko’rsatishlar asosiy resurs va omil hisoblanadi. shuning uchun ham ushbu omillarni hisobga olmaydigan o’sish nazariyasida, ya’ni, o’sishning asosiy manbai kapitalni fizik jamg’arish o’sishni doimiy ravishda tartibga solib turuvchi omil hisoblanadi. jamg’arish normasi esa asta-sekinlik bilan ikkinchi planga tushib qoladi. iqtisodiy o’sishni …
5
lari va xulosalarini keltirib o’tmoqchimiz. solou modelida doimiy muvozanat sharoitida asosiy o’zgaruvchilarni quyidagi jadvalda keltirilgancha tavsiflash mumkin. jadval solou modelida muvozanatli sharoitda asosiy o’zgaruvchilarning tavsifi aholi o’sishi va texnologik taraqqiyot mavjud bo’lmaganda aholi n sur’atda o’sganda aholi n va texnologik taraqqiyot g sur’atda o’sganda o’zgaruvchi o’sish sur’ati o’zgaruvchi o’sish sur’ati o’zgaruvchi o’sish sur’ati l 0 l n l n l*e n+g k 0 k n k n+g k’= k/l*e 0 k=k/l 0 k=k/l 0 k=k/l g y 0 y n y n+g y’= y/l*e 0 y= y/l 0 y= y/l 0 y= y/l g solou modeli iqtisodiyotda muvozonatni va omillarning to’la bandligini saqlovchi uzoq muddatli iqtisodiy o’sish mexanizmini ifodalashga imkon beradi. bu model farovonlikning barqaror o’sishining yagona asosi sifatida texnik taraqqiyotni ajratadi va iste’molning maksimallashtirishni ta’minlovchi o’sishni ta’minlovchi maqbul variantni topish imkonini beradi. biroq, solou modeli ham kamchiliklardan holi emas. birinchidan, bu model uzoq muddatli davrda erishiladigan barqaror muvozonatli holatni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari"

1476210579_65350.doc iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari reja: 1.xarrod-domar modelining kamchiliklari 2. iqtisodiy o’sishning r.solou modeli 3. felpsning jamg’arishni “oltin qoidasi” 1.xarrod-domar modelining kamchiliklari xarrod-domar modelida kamchiliklar mavjud bo’lib, bu avvalo dinamik muaozanatning iqtisodiy o’sish sharoitida chidamli emasligidir. bu kamchilik ushbu modeldagi kafolatlangan va tabiiy o’sish sur’atlari o’rtasidagi nisbat bilan bog’liqdir.agar tabiiy o’sish sur’ati kafolatlangan o’sish sur’atidan katta bo’lsa, unda haqiqatda iqtisodiyot ishsizlik mavjud bo’lganda kafolatlangan o’sish sur’atlari bilan rivojlanishi mumkin. biroq, boshqacha ham bo’lishi mumkin, ya’ni haqiqatda iqtisodiyot kafolatlangan o’sish sur’atidan yuqori sur’atlarda rivojlanishi mumkin, chunki ...

DOC format, 74.0 KB. To download "iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy o’sishning neoklassik… DOC Free download Telegram