iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari

DOC 10 pages 172.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 172.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

14-mavzu. iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari reja 14.1. r.solouning neoklassik modeli asoslari. 14.2. r.solou modelida kapitalning chiqib ketishi aholi soni o’sishing barqaror muvozanat va iqtisodiy o’sishga ta’siri. 14.3. texnologik taraqqiyotning iqtisodiy o’sishga ta’siri.. felpsning «oltin qoidasi». 14.4. iqtisodiy o’sishning j.mid va a. l’yuis modellari. 14.1. r.solouning neoklassik modeli asoslari. iqtisodiy o’sishning dastlabki neoklassik modellari 1950-1960 yillarda, ya’ni dinamik muvozanat muammosiga e’tibor susaygan va birinchi planga nafaqat foydalanilmagan quvvatlar hisobiga, balki shu bilan birga yangi texnikani joriy qilish, unumdorlikni oshirish va ishlab chiqarishni tashkil qilishni yaxshilash hisobiga potensial mumkin bo’lgan o’sish sur’atlariga erishish muammosi chiqqan davrda paydo bo’ldi. shu sababli iqtisodiy o’sish muammosining nafaqat nazariy asoslari, balki uni tahlil qilishning uslublari ham o’zgardi. bu davrda rivojlangan davlatlar iqtisodiyotida yirik firmalarning roli keskin o’sdi. bu firmalar o’z investitsiyalarini strategik rejalashtirish uchun, iqtisodiy o’sishning neokeynscha modellariga tayangan holda, mikrodarajada o’sishning dinamik modellarini tuza boshlashdi. ta’kidlangan modellarni tuzishda firmalar chiziqli dasturlash uslublaridan va v.leont’yevning ishlab …

2 / 10

huningdek, mehnat, kapital va yerni ijtimoiy mahsulotni yaratishning mustaqil omillari deb qarovchi ishlab chiqaish omillarining klassik nazariyasi xizmat qildi. neoklassik modellarning navbatdagi metodologik asosi bo’lib chekli (chegaralangan) unumdorlik nazariyasi hisoblanadi. ushbu nazariyaga ko’ra ishlab chiqarish omillari egalari oladigan daromad, bu omillarning chekli mahsulotlari ( omillarning qo’shimcha birligi hisobiga yaratilgan qo’shimcha mahsulot) bilan belgilanadi. noklassik maktab nazariyotchilari iqtisodiy o’sishning neokeynscha nazariyalarini uch jihat bo’yicha tanqid qildilar: · birinchidan, ular e’tiborni faqat iqtisodiy o’sishning bir omiliga-kapital jamg’arishga ( investitsiyalarnining qo’shimcha o’sishiga) qaratishdi. boshqa omillar( ayniqsa texnik taraqqiyot bilan bog’liq bo’lgan holatlar, ya’ni ishchi kuchining ma’lumot darajasi va malakasining o’sishi, ishlab chiqarishni tashkil etishning yaxshilanishi hamda boshqalar) ular e’tiboridan chetda qoldi. neoklassiklar bo’sh turgan ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish uchun yangi ishchi kuchini jalb qilish hisobiga ham ishlab chiqarishning qo’shimcha o’sishini ta’minlash mumkin deb hisobladilar; · ikkinchidan, neokeynschilar ishlab chiqarishning kapital talabchanligi koeffitsenti-s (s= i / δ y )ni o’zgarmas deb qaradilar. neoklassik modellar …

3 / 10

ligini ta’minlashi mumkin deb hisobladilar. ular iqtisodiy o’sishning balanslashganligini ta’minlash raqobat mexanizmidan tashqari barqaror pul tizimiga ham bog’liq, raqobat mexanizmi va barqaror pul tizimi bozor muvozanatini avtomatik tiklaydi deb hisoblashdilar. shu sababli ular, davlatning iqtisodiyotga aralashuviga barqarorlikni buzuvchi omil sifatida qarab, inflyatsion davlat xarajatlariga qarshi chiqdilar. neoklassik modellar barcha iqtisodiy jarayonlarning aniq holatini qamrash xususiyatiga egadir. birinchi neoklassik model r. solou tomonidan 1956 yilda”iqtisodiy o’sish nazariyasiga hissa” asarida tasvirlab berildi va so’ngra 1957 yilda “texnik taraqqiyot va agregativ ishlab chiqarish funksiyasi” nomli asarida rivojlantirildi. r.solou modeli mutanosib iqtisodiy o’sishning zarur sharti yalpi talab va yalpi taklifning tengligi hisoblanadi. modelda yalpi taklif kobb-duglasning ishlab chiqarish funksiya bilan ifodalangan. bu funksiya bir tomondan ishlab chiqarish hajmi va ikiinchi tomondan foydalanilayotgan omillar hamda ularning o’zaro kombinatsiyalari o’rtasidagi funksional bog’liqlikni aks ettiradi, ya’ni: y= f( l,k,n), modelda yuqori texnik rivojlanish bosqichida yerning kichik ahamiyatga egaligi tufayli ishlab chiqarish faqat mehnat resurslari va kapitalga bog’liq …

4 / 10

yalpi talab investitsion va iste’mol xarajatlari bilan belgilanadi deb olinadi. y = c + i davlat xarajatlari va sof eksport ko’rsatkichlari ham iste’mol va investitsiyalar tarkibiga kiritib yuboriladi. daromad, shakllangan jamg’arish normasiga ko’ra, iste’mol va jamg’arishga bo’linishini hisobga olib iste’mol funksiyasini quyidagi ko’rinishda yozishimiz mumkin: s=(1-s)y bu yerda s-jamg’arish normasi. bundan y= c + i=(1-s)y+ i, o’z navbatida i= sy kelib chiqadi. boshqacha aytganda muvozanat holatida investitsiyalar jamg’armalarga teng va daromadga proporsionaldir. talab va taklifning tengligi shartini quyidagicha yozish mumkin: f(k)=c+i f(k)= i/s ishlab chiqarish funksiyasi tovarlar bozorida taklifni, kapital jamg’arish esa ishlab chiqarilgan mahsulotga talabni belgilaydi. ishlab chiqarish hajmi dinamikasi kapital ( kapital bilan qurollanganlik) hajmiga bog’liq. kapital hajmi esa uning chiqib ketishi va investitsiyalar ta’sirida o’zgaradi. investitsiyalar kapital zahirasini orttiradi, chiqib ketish (amortizatsiya) esa uni kamaytiradi. investitsiyalar fond bilan qurollanganlik va jamg’arish normasiga bog’liq.. bu iqtisodiyotda talab va taklif tengligi shartidan kelibchiqadi: i= sf(k). jamg’arish normasi (s) k …

5 / 10

ng kapital zahirasi dinamikasiga ta’sirini δk=i-d, yoki investitsiyalar va jamg’armalar tengligidan foydalanib δk=s·f(k)-dk kshrinishida yozish mumkin. kapital zahirasi(k) investitsiyalar hajmi kapitalning chiqib ketishi hajmiga teng bo’lguniga qadar, ya’ni s·f(k)=dk shart bajarilguniga qadar oshib boraveradi. shundan so’ng bitta ish bilan band xodimga to’g’ri keladigan kapital zahirasi ( fond bilan qurollanganlik) o’zgarmaydi (δk=0). investitsiyalar hajmi kapitalning chiqib ketishi hajmiga teng bo’lgan sharoitdagi kapital zahirasi darajasi fond bilan qurollanganlikning muvozanatli (barqaror) darajasi deyiladi va k* deb belgilanadi. k* ga erishilganda iqtisodiyot uzoq muddatli muvozanat holatida bo’ladi. muvozanat barqaror bo’lishiga sabab k ning dastlabkit miqdori qandayligidan qat’iy nazar iqtisodiyot muvozanat holatiga, ya’ni k* ga intiladi. agar k ning boshlang’ich miqdori k* dan kam bo’lsa, yalpi investitsiyalar (sf(k)) chiqib ketish miqdori ( dk) dan ko’p bo’ladi va kapital zahirasi sof investitsiyalar miqdoriga ko’payib boradi. aksincha k2 > k bo’lsa, investitsiyalar amortizatsiyadan kamligini anglatadi. bu holda kapital zahirasi muvozanatli darajaga qadar kamayib boradi ( 15.2.-chizma). jamg’arish …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari"

14-mavzu. iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari reja 14.1. r.solouning neoklassik modeli asoslari. 14.2. r.solou modelida kapitalning chiqib ketishi aholi soni o’sishing barqaror muvozanat va iqtisodiy o’sishga ta’siri. 14.3. texnologik taraqqiyotning iqtisodiy o’sishga ta’siri.. felpsning «oltin qoidasi». 14.4. iqtisodiy o’sishning j.mid va a. l’yuis modellari. 14.1. r.solouning neoklassik modeli asoslari. iqtisodiy o’sishning dastlabki neoklassik modellari 1950-1960 yillarda, ya’ni dinamik muvozanat muammosiga e’tibor susaygan va birinchi planga nafaqat foydalanilmagan quvvatlar hisobiga, balki shu bilan birga yangi texnikani joriy qilish, unumdorlikni oshirish va ishlab chiqarishni tashkil qilishni yaxshilash hisobiga potensial mumkin bo’lgan o’sish sur’atlariga erishish muammosi ch...

This file contains 10 pages in DOC format (172.5 KB). To download "iqtisodiy o’sishning neoklassik modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy o’sishning neoklassik… DOC 10 pages Free download Telegram