sql tiliga kirish

PPTX 35 pages 428.4 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 428.4 KB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

name of presentation mavzu: sql tiliga kirish ma'lumotlar bazasi 1 sql tiliga kirish 1.relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari 2. sql va protsedurali dasturlash tillari o'rtasidagi farqlar 3. interaktiv va o'rnatilgan sql 4. sql asosiy tarkibiy qismlari 5. o'quv ma'lumotlar bazasi 6. sodda select so'rovlari 2 1. relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari ma'lumotlar bazasidan foydalanadigan zamonaviy tizimlarning asosini ma'lumotlar relyatsion modeli tashkil etadi. ushbu modelda predmet soha xaqidagi axborotlarni ifodalovchi ma'lumotlar munosabatlar deb nomlangan ikki o'lchovli jadvallar ko‘rinishidada tashkillashtiriladi. 3 1. relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari rasmda bunday munosabat-jadvalning namunasi keltirilgan va relyatsion modelining asosiy terminlari tushuntirilgan. 4 1. relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari munosabat - bu 1-rasmda ko'rsatilgandek jadval, satr va ustunlardan iborat. munosabat - jadvalning yuqori qatori munosabat sarlavhasi deyiladi. munosabat lar va jadval atamalari odatda bir-birining o'rnida ishlatiladi, lekin sql tilida jadval atamasi ishlatiladi. munosabat - jadval satrlari kartejlar yoki yozuvlar deb ataladi. ustunlar atributlar deb ataladi. atribut, …

2 / 35

umotlar bazasining asosiy tushunchalari munosabat domeni - bu muayan bir atributning qiymatlarini qabul qilishi mumkin bo’lgan qiymatlarning to'plami. ya'ni, istalgan vaqtda jadvalda mavjud bo'lgan atributlarning ma'lum bir to'plami, bu atribut aniqlanadigan domen qiymatlari to'plamining qismiy to ‘plami bo'lishi kerak. umuman olganda, har xil atributlarning qiymatlari bitta domenda aniqlanishi mumkin. domenlar har xil atributlarning qiymatlarini solishtirish operatsiyalariga cheklovlar qo'yishi muhim hisoblanadi. bu cheklovlar shundan iboratki, faqat aynan bitta domenda aniqlangan atributlar qiymatlari bir -biri bilan taqqoslanishi mumkin. 7 1. relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari munosabat domeni - bu muayan bir atributning qiymatlarini qabul qilishi mumkin bo’lgan qiymatlarning to'plami. ya'ni, istalgan vaqtda jadvalda mavjud bo'lgan atributlarning ma'lum bir to'plami, bu atribut aniqlanadigan domen qiymatlari to'plamining qismiy to ‘plami bo'lishi kerak. umuman olganda, har xil atributlarning qiymatlari bitta domenda aniqlanishi mumkin. domenlar har xil atributlarning qiymatlarini solishtirish operatsiyalariga cheklovlar qo'yishi muhim hisoblanadi. bu cheklovlar shundan iboratki, faqat aynan bitta domenda aniqlangan atributlar qiymatlari …

3 / 35

yo'li atribut nomidan foydalanishdir. 9 1. relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari relyatsion ma'lumotlar bazalaridagi ma'lumotlar, odatda, bitta munosabat-jadvallarida emas, balki bir nechta munosabat-jadvallarda saqlanadi. o'zaro bog'langan bir nechta jadvallar yaratilganda, ma'lumotlar bilan murakkabroq operatsiyalarni bajarish, ya'ni murakkab ishlov berish mumkin bo'ladi. bir nechta jadvaldagi tegishli ma'lumotlar bilan ishlash uchun tashqi kalitlar deb nomlanuvchi tushunchasi muhim hisoblanadi. 10 1. relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari jadvalning tashqi kaliti - bu jadvalning atributi (atributlar / atributlar to'plami), uning har bir qiymati jadvalning hozirgi holatida har doim boshqa jadvaldagi kalit atributlari qiymatiga mos keladi. tashqi kalitlar turli jadvallardagi atribut qiymatlarini bog'lash uchun ishlatiladi. tashqi kalitlar yordamida ma'lumotlar bazasining murojaat yaxlitligi deb ataladidigan, ya'ni aynan bir xil ob'ektlarni tavsiflovchi, lekin turli xil jadvallarda saqlanadigan ma'lumotlarning mosligi ta'minlanadi. 11 2. sql va protsedurali dasturlash tillari o'rtasidagi farqlar sql protsedurali bo'lmagan dasturlash tillari sinfiga kiradi. ma'lumotlar bazasi bilan ishlash uchun ham ishlatilishi mumkin bo'lgan universial protsedurali tillardan …

4 / 35

'yicha shaklantirladigan natijaviy munosabat kortejlari bajarilishi kerak bo'lgan shartlarni belgilaydi. 13 3. interaktiv va o'rnatilgan sql sqlning ikkita shakli mavjud va ishlatiladi: interaktiv sql va o'rnatilgan sql. interaktiv sql foydalanuvchi tomonidan sql so'rovlarini o'rnatish va natijani interaktiv tarzda olish uchun ishlatiladi. o'rnatilgan sql odatda boshqa tilda yozilgan dasturlar ichiga o'rnatilgan sql buyruqlaridan iborat (paskal, c, c ++ va boshqalar). bu shunday tillardan foydalanadigan dasturlarni yanada kuchliroq, moslashuvchan va samaraliroq qilib, ularni relyatsion ma'lumotlar bazalarida saqlanadigan ma'lumotlar bilan ishlashini ta’minlaydi. biroq, bu sql interfeysi o'rnatilgan til bilan qo'shimcha vositalarni talab qiladi. 14 4. sql asosiy tarkibiy qismlari interaktiv hamda o'rnatilgan sql ham quyidagicha takibiy qismlarga ajratiladi. ma'lumotlarni aniqlash tili - ddl (data definition language) - ma'lumotlar bazasining turli ob'ektlarini (jadvallar, indekslar, foydalanuvchilar, imtiyozlar va boshqalar) yaratish, o'zgartirish va o'chirish imkonini beradi. ddl ning qo'shimcha funksiyalari ma'lumotlar yaxlitligini cheklash, ularni saqlash tuzilmalari tartibini aniqlash va ma'lumotlarni saqlashning fizik daraja elementlarini tavsiflash vositalarini …

5 / 35

nli kod. 18 5. o'quv ma'lumotlar bazasi lecturer_id - o'qituvchini aniqlaydigan sonli kod, surname - o'qituvchining familiyasi, name - o'qituvchining ismi, city- o'qituvchi yashaydigan shahar, univ_id - o'qituvchi ishlaydigan universitet identifikatori. 19 5. o'quv ma'lumotlar bazasi subj_id - o'rganiladigan fan identifikatori, subj_name - o'rganiladigan fan nomi, hour - fanni o'rganishga ajratilgan soatlar miqdori, semester - ushbu fan o'rganiladigan semestr. 20 5. o'quv ma'lumotlar bazasi univ_id - universitet identifikatori, univ_name - universitet nomi, rating - universitetlar reytingi, city - universitet joylashgan shahar. 21 5. o'quv ma'lumotlar bazasi exam_id - imtihon identifikatori, student_id - talaba identifikatori, subj_id - o'rganadigan fan identifikatori, mark - imtihon bahosi, exam_date - imtihon sanasi. 22 5. o'quv ma'lumotlar bazasi lecturer_id - o'qituvchining identifikatori, subj_id - o'rganadigan fan identifikatori. 23 6. sodda select so'rovlari sql tilining select (tanlash) operatori eng muhim va ko‘p ishlatiladigan operatori hisoblanadi. ma'lumotlar bazasi jadvallaridan ma'lumotlarni olish uchun mo'ljallangan. select operatorining soddalashtirilgan sintaksisi quyidagicha. …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sql tiliga kirish"

name of presentation mavzu: sql tiliga kirish ma'lumotlar bazasi 1 sql tiliga kirish 1.relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari 2. sql va protsedurali dasturlash tillari o'rtasidagi farqlar 3. interaktiv va o'rnatilgan sql 4. sql asosiy tarkibiy qismlari 5. o'quv ma'lumotlar bazasi 6. sodda select so'rovlari 2 1. relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari ma'lumotlar bazasidan foydalanadigan zamonaviy tizimlarning asosini ma'lumotlar relyatsion modeli tashkil etadi. ushbu modelda predmet soha xaqidagi axborotlarni ifodalovchi ma'lumotlar munosabatlar deb nomlangan ikki o'lchovli jadvallar ko‘rinishidada tashkillashtiriladi. 3 1. relyatsion ma'lumotlar bazasining asosiy tushunchalari rasmda bunday munosabat-jadvalning namunasi keltirilgan va relyatsion modelining a...

This file contains 35 pages in PPTX format (428.4 KB). To download "sql tiliga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: sql tiliga kirish PPTX 35 pages Free download Telegram