budjet chizig`i

DOCX 18 pages 326.1 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 326.1 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

6-mavzu. iste`molchi tanlovi va muvozanati reja 1. budjet chizig`i: iste’molchining qanday imkoniyatlari mavjud? 2. tanlov: iste’molchi nimani xohlaydi? 3. optimallashtirish: iste’molchi nimani tanlaydi? 4. uch qo‘llanma. tayanch so‘z va iboralar: asosiy tushunchalar, byudjet sig`imi, befarqlik egri chiziqlar, chekli almashtirish darajasi mukammal o‘rnini bosuvchilar, mukammal to‘ldiruvchilar, normal tovar, arzon tovarlar daromad ta'siri, almashtirish ta'siri, giffen tovari. 1. byudjet chizig`i: iste’molchining qanday imkoniyatlari mavjud? ko‘p odamlar o‘z ehtiyojlari soni va sifatini yaxshilashnga urinishadi – ko‘proq ta’tillar, qimmatroq mashina haydash yoki yaxshiroq restoranlarda ovqatlanish va hokazo. kishilar o‘z xohishlaridan ko‘ra kamroq sarflashni istashadi, chunki ularda kirim ta’siri borligi sababli xarjlari ham chegaralangan bo‘ladi. biz iste’molchining tanlov nazariyasini kirim va chiqim orasidagi mutanosiblikni tekshirish orqali boshlaymiz. obyektlarning oddiy va sodda bo‘lishini ko‘zlab, biz iste’molchi xarid qilishi mumkin bo‘lgan faqat ikkita narsani olamiz: pitsa va pepsi. albatta, hayotda kishilar minglab turdagi tovarlarni xarid qilishlari mumkin. taxminimizcha, iste’molchi tanlovi tushunchasining asosiy mazmunini o‘zgartirmay turib sodda tushuntirish …

2 / 18

valdagi har bir iste'mol to‘plami aniq $ 1000 turadi. rasm 1dagi grafik iste'molchi tanlashi mumkin bo‘lgan iste'mol to‘plamlarni ko‘rsatadi. vertikal o‘q pepsi pintlari sonini va gorizontal o‘q pizza sonini o‘lchaydi. bu rasmda uchta nuqta belgilangan. a nuqtada iste'molchi hech qancha pepsi sotib olmaydi va 100 pizza iste’mol qiladi. b nuqtada iste'molchi hech qancha pizza sotib olmaydi va 500 pint pepsi iste'mol qiladi. c nuqtada iste'molchi 50 pizza va 250 pint pepsi sotib oladi. aynan c nuqtada ab chizig`i o‘rtasida iste'molchi teng sarflaydigan nuqtadir, unda pizza va pepsi miqdori ($ 500). bu iste'molchi tanlashi mumkin bo‘lgan pizza va pepsi ko‘plab kombinatsiyalarning faqat uchtasidir. ab chizig`i bo‘yicha barcha nuqtalarni tanlash mumkin. byudjet sig`imi deb nomlangan bu chiziq iste'molchi qurbi yetadigan iste'mol to‘plamlarini ko‘rsatadi. bu holda, u iste’molchi to‘qnashadigan pizza va pepsi o‘rtasidagi tanlovni ko‘rsatadi. byudjet sig`imi qiyaligi iste'molchi duch keladigan tanlov darajasini o‘lchaydi. eslatib o‘tamiz, bu ikki nuqta orasidagi chiziq vertikal masofa …

3 / 18

ilgan. a nuqtada, iste’molchi faqat 100 ta pitsa oladi, ammo pepsi olmaydi, b nuqtada u pitsa xarid qilmaydi, lekin, 500 ta pepsi sotib oladi, a va b nuqtalarining o‘rtasi bo‘lmish c nuqtada iste’molchi har ikkalasigayam teng ravishda 500 $ dan pul sarflashi tasvirlangan. bunda u 50 ta pitsa va 250 ta pepsi iste’mol qila oladi. yuqorida aytib o‘tilganlar ko‘plab kombinatsiyalardan uchtasi edi, xolos. a nuqtadan b nuqtagacha bo‘lgan har bir variant bizga to‘g‘ri kela oladi. xarajatlar sig`imii deb ataluvchi ushbu chiziq bizga iste’molchining qurbi yetadigan iste’mol “guruh”larini ko‘rsatib beradi. shu bilan iste’molchi xarid qilishi mumkin bo‘lgan pepsi va pitsa miqdorlarini jadvallar yordamida o‘rganib chiqdik. budjet sig`imi egri chizig‘i iste’molchining bir tovarning boshqasiga nisbatan xarid qila olish imkoniyatini narxlar mutanosibligi orqali o‘lchashda ishlatiladi. a nuqtadan b nuqtagacha vertikal oraliq 500 ichimlik va gorizontal masofa 100 ta pitsaga teng. demak, beshta pepsi bitta pitsaga to‘g‘ri kelmoqda. (aslida, budjet sig`imii egri chizig‘i pasayganda, …

4 / 18

’molchining tanlovi unga pepsi va pitsa kombinatsiyalaridan birini tanlash imkonini beradi. agar biz unga ikki turdagi variantni ko‘rsatsak, u o‘ziga mosrog‘ini tanlaydi. agar ko‘rsatilgan ikki variant unga teng ma’qul bo‘lsa, iste’molchi ikkkalasini ham birdek qabul qiladi. biz hozir iste’molchining budjet sig`imini grafik ko‘rinishida tasvirlaymiz, shuningdek, uning tanlovini ham grafikda ifodalashimiz mumkin. buni befarqlik egri chiziqlaridan foydalanib amalga oshiramiz. befarqlik egri chizig`i iste’molchini birdek xursand qila oladigan variantlarni taqdim etadi. shu tufayli befarqlik egri chizig`i doim iste’molchini qoniqtira oladigan takliflar kiritadi. ikkinchi chizma iste’molchining befarqlik egri chiziqlaridan ikkitasini o‘zida aks ettirgan. iste’molchiga a, b va c kombinatsiyalar birdek maqbul yechim chunki ularning hammasi deyarli bir xil. shunisi aniqki, agar iste’molchining pitsaga xohishi kamaysa, a nuqtadan b nuqtagacha bo‘lgan variantlar uni birdek xursand qilishga qodir. agar pitsaga bo‘lgan ehtiyoj yana kamaysa, b nuqtadan c nuqtagacha pepsi iste’moli yana ortadi va hokazo. iste’molchi tanlovi iste’molchi tanlovi iste’molchining ehtiyojini qondirishi uchun zarur bo’lgan pepsi …

5 / 18

oshqasidan ortiq ko‘rishi uning xohishidagi tovarlar miqdoriga va iste’molchining ahvoliga ham bog‘liq. masalan, iste’molchining pitsa yoki pepsi xarid qilishida uning och yoki chanqaganligiga, shuningdek, qancha iste’mol qila olishiga qaraladi. iste’molchi barcha befarqlik egri chiziqlaridan birdek qoniqish hosil qiladi. ammo u ba’zilarini afzalroq ko‘rishi ham mumkin. chunki u kamroq chiqimni, pastroq xarajatni afzal ko‘rishi mumkin. 2-chizmada i2 chiziqning istalgan nuqtasidan i1 chiziq yaxshiroqdir. iste’molchining befarqlik egri chizig`i uning nimani boshqalaridan afzal ko‘rishini ko‘rsatib beradi. shu tufayli biz biz befarqlik egri chizig`ini ikki turdagi mahsulotlar variantini solishtirish uchun ishlatamiz. masalan, d nuqta a ga qaraganda ko‘proq foydaliroqligi tufayli yaxshiroq deb qaralsin (aniqroq qilib aytganda, d variat a ga qaraganda ikki hissa ko‘p pitsa va pepsi taklif qilsin). befarqlik egri chizig`i nazariyasiga ko‘ra, d nuqta c nuqtadan ham yaxshiroq chunki u c ga qaraganda foydaliroq variantni taklif etmoqda. d nuqtada c ga qaraganda pepsi taklifi kamroq bo‘lishiga qaramay, unda iste’molchini afzal ko‘rishga undovchi …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "budjet chizig`i"

6-mavzu. iste`molchi tanlovi va muvozanati reja 1. budjet chizig`i: iste’molchining qanday imkoniyatlari mavjud? 2. tanlov: iste’molchi nimani xohlaydi? 3. optimallashtirish: iste’molchi nimani tanlaydi? 4. uch qo‘llanma. tayanch so‘z va iboralar: asosiy tushunchalar, byudjet sig`imi, befarqlik egri chiziqlar, chekli almashtirish darajasi mukammal o‘rnini bosuvchilar, mukammal to‘ldiruvchilar, normal tovar, arzon tovarlar daromad ta'siri, almashtirish ta'siri, giffen tovari. 1. byudjet chizig`i: iste’molchining qanday imkoniyatlari mavjud? ko‘p odamlar o‘z ehtiyojlari soni va sifatini yaxshilashnga urinishadi – ko‘proq ta’tillar, qimmatroq mashina haydash yoki yaxshiroq restoranlarda ovqatlanish va hokazo. kishilar o‘z xohishlaridan ko‘ra kamroq sarflashni istashadi, chunki ularda kirim ta...

This file contains 18 pages in DOCX format (326.1 KB). To download "budjet chizig`i", click the Telegram button on the left.

Tags: budjet chizig`i DOCX 18 pages Free download Telegram