tutash qo’shbog’li uglevodorodlar

DOCX 10 pages 275.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 275.7 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

ma’ruza. alkadiyenlar. nomemklaturasi, izomeriyasi olinishi va xossalari ma’ruza rejasi: 1. sinflanishi 2. oddiy bog’ bilan ajratilgan ikki qo’shbog’li (konyugatsion) diyenlar 3. tabiiy va sintetik kauchuklar 4. ayrim vakillari diyen uglevodorodlarining tuzilishida qo’shbog’ ishtirok etadi. ularning umumiy formulalari cnh2n-2 bilan ifodalanib, n3 sharti qoniqtirilishi shart. qo’shbog’larning o’zaro joylashuviga qarab diyen uglevodorodlari 3 guruhga bo’linadilar va quyidagicha nomalandilar: 1. qo’shbog’lari ketma-ket keladigan (qo’shbog’lari yig’ilgan) diyenlar: ch2 = c = ch2 allen, propadiyen ch3 – ch = c = ch2 metilallen, 1,2-butadiyen 2. tutash qo’shbog’li diyenlar: ch2 = ch – ch = ch2 divinil, 1,3-butadiyen ch2 = c(ch3) – ch = ch2 izopren, 2-metilbutadiyen-1,3 3. ajratilgan qo’shbog’li diyenlar: ch2 = ch– ch2 – ch2 – ch = ch2 diallil, 1,5-geksadiyen diyen uglevodorodlari orasida tutash qo’shbog’li diyenlarning ahamiyati katta. ular sintetik kauchuk va boshqa qimmatli birikmalar olishda ishlatiladi. quyida biz tutash qo’shbog’li diyenlarning olinish usullari, xossalari va ishlatilishi bilan tanishib chiqamiz. olinish usullari. 1,3 …

2 / 10

no + sn3sno sn3 – sn = sn – sno + n2o kraton aldegid sn3 – sn = sn – sno + n2 sn2 – sn = sn – sn2on krotil spirt sn3 – sn = sn – sn2on sn2 = sn – sn = sn2 + n2o divinilni asetilendan ham olishi mumkin. buning uchun asetilenga avvalo simob tuzi katalizatorligida suv biriktiriladi. bu reaksiya kucherov reaksiyasi deyiladi: sn sn + n2o sn3 – sn = o asetilen sirka aldegid hosil bo`lgan sirka aldegid o`yuvchi ishqor ishtirokida aldol kondensatlanish reaksiyasiga uchratiladi: 2sn3 – sn = o sn3 – sn(on) – sn2 – sn = o aldol aldol qaytarilganda ikki atomli spirt – 1,3 – butandiol hosil bo`ladi, so`ngra bu modda fosfat kislota katalizatorligida degidratlanadi va divinal olinadi: sn3–sn(on)–sn2–sno + n2sn3–sn(on)–sn2–sn2on sn3–sn(on)–sn2–sn2on sn2=sn – sn=sn2 + 2n2o 1 , 3 – butandiol divinil keyinroq asetilendan divinil olishning boshqa usuli ham topildi. bu …

3 / 10

lgan mahsulot degitratlanadi. degidratlanish 200-2200 da fosfat kislota hosilalari katalizatorligida sodir bo`ladi: reaksiyada suv va formaldegid ajralib chiqqanligi sababli kondensatsiya quyidagicha sodir bo`lishi ham mumkin: izopren yuqorida ko`rsatilgan ikki xil yo`nalishdagi reaksiya ham birdaniga sodir bo`ladi degidrogenlash prosessi bir yoki ikki bosqichda sodir bo`lishi mumkin. hozirgi vaqtda izopren sintez qilishning yana bir usuli ishlab chiqildi. bu usul uch bosqichdan iboratdir. birinchi bosqichda propilenning ikki molekulasi tripropilalyuminiy katalizatorligida, 2000 temperatura va 200 atm basimda birikib dimer hosil qiladi: 2–metilpenten-1 (propilen dimeri) ikkinchi bosqichda 2–metilpenten–1 kislota katalizatorligida 2–metilpenten–2 ga aylanadi: 2,3–dimetilbutadien–1,3 sn2 =s(sn3)– s (sn3) = sn2 asosan asetondan olinadi. buning uchun asetondan pinakon (ikki atomli spirt) hosil qilinadi va unga bromid kislota ta`sir ettiriladi. hosil bo`lgan dibrom hosila degidrobromlanganda 2,3 – dimetilbutadien – 1,3 olinadi. 2,3–dimetilbutadien–1,3 fizikaviy hossalari. divinil oddiy sharoitda gaz, qaynash temperaturasi-450, suyuqlanish temperaturasi –108,90. izopren, dimetilbutadien, xloropren va boshqa dien uglevodorodlar normal sharoitda suyuqlik. dien uglevodorodlarda ham fizik …

4 / 10

reaksiyasiga o’xshash bunda ham reaksiya ionli yoki radikal zanjirli mexanizm bilan borishi mumkin. ionli mexanizm bilan borganda birinchi bosqich -kompleksni hosil bo’lishi hisoblanadi: bu kompleks tezda karbokationni hosil qiladi. karbokation quyidagi tuzilishlarga ega bo’lishi mumkin: a b (a) va (b) karbokationlar quyidagi oraliq holatlarda bo’lishi mumkin. xlor anioni bu oraliq holatdagi karbokationga birikkanda quyidagi mahsulotlar hosil bo’ladi: gipogalogenid kislotalar va ularning efirlari, asosan, 1,2 holatdagi uglerod atomlariga birikadi. konyugirlangan qo`sh bog`li uglevodorodlarga boshqa o`rinbosarlarning birikishi hozirgi vaqtda elektron nazariya asosida tushuntiriladi. ma`lumki, konyugirlangan qo`sh bog`lar (ss ) va (s=s) bog’lar bilan bog`langan bo`lib, ular atrofida s hamda p elektronlar aylanib yuradi. ammo, s elektron bulutlar qo`sh bog` atrofida ko`proq va oddiy bog` atrofida kamroq to`planadi. - cn2 = sn – sn = sn2 bu hol esa, birikish reaksiyalari, asosan, 1 va 4- uglerod atomlarida sodir bo`lishini ko`rsatadi, chunki, 1 va 4- uglerodlar reaksiyaga qobiliyatli bo`lib qoladi. gidrogalogenlash. diyen uglevodorodlariga gidrogalogenlarning …

5 / 10

kauchuk hosil qiladilar. polimerlanish ham 1,2-1,4 va 1,4-1,4-ko’rinishlarda borishi mumkin: k a u ch u k. diyen uglevodorodlarining polimerlanishi natijasida hosil bo’ladigan birikmalar kauchuk deyiladi. kauchuklar 2 turga – tabiiy va sintetik kauchuklarga bo’linadilar. kauchuk xalq xo’jaligining turli-tuman sohalarida ishlatiladi, u rezinaning asosiy tarkibiy qismini tashkil qiladi. kauchukdan rezina tayyorlash uchun unga ma`lum miqdorda oltingugurt qo`shib ishlanadi. bundan tashqari to`ldirgichlar, stabilizatorlar, aktivatorlar, qotiruvchilar, ba`zan bo`yoqlar ham qo`shiladi. kauchukka 32 prosentga qadar oltingugurt qo`shilganda qattiq modda hosil bo`ladi va u ebonit deb ataladi. ebonit elektrotehnikada izolyator sifatida ishlatiladi. kauchuk benzinda, benzolda, uglerod sulfidda yaxshi eriydi, past temperaturada mo`rt bo`lib qoladi, qizdirilganda esa yopishqoq holga keladi. uning organik erituvchilarda eruvchanligi chiziqsimon tuzilgan yuqori molekulyar birikma ekanligidan dalolat beradi. kauchukka qotiruvchi (oltingugurt) qo`shilganda qattiq holga o`tishi, ya`ni vulkanizasiyalanishi chizmqsimon tuzilishdagi polimerning to`rsimon tuzilishiga aylanganligini ko`rsatadi. to`rsimon tuzilishili polimerlar erituvchilarda erimaydi, qizdirilganda suyuqlanmaydi. tabiiy kauchuk. tabiiy kauchuk tropik mamlakatlarda o`sadigan ba`zi darahtlarning sutsimon shirasidan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tutash qo’shbog’li uglevodorodlar"

ma’ruza. alkadiyenlar. nomemklaturasi, izomeriyasi olinishi va xossalari ma’ruza rejasi: 1. sinflanishi 2. oddiy bog’ bilan ajratilgan ikki qo’shbog’li (konyugatsion) diyenlar 3. tabiiy va sintetik kauchuklar 4. ayrim vakillari diyen uglevodorodlarining tuzilishida qo’shbog’ ishtirok etadi. ularning umumiy formulalari cnh2n-2 bilan ifodalanib, n3 sharti qoniqtirilishi shart. qo’shbog’larning o’zaro joylashuviga qarab diyen uglevodorodlari 3 guruhga bo’linadilar va quyidagicha nomalandilar: 1. qo’shbog’lari ketma-ket keladigan (qo’shbog’lari yig’ilgan) diyenlar: ch2 = c = ch2 allen, propadiyen ch3 – ch = c = ch2 metilallen, 1,2-butadiyen 2. tutash qo’shbog’li diyenlar: ch2 = ch – ch = ch2 divinil, 1,3-butadiyen ch2 = c(ch3) – ch = ch2 izopren, 2-metilbutadiyen-1,3 3. ajratilgan qo’shbog’li ...

This file contains 10 pages in DOCX format (275.7 KB). To download "tutash qo’shbog’li uglevodorodlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tutash qo’shbog’li uglevodorodl… DOCX 10 pages Free download Telegram