falsafa fanlari nomzodi a. raxmonov

PPT 24 стр. 28,9 МБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 28,9 МБ

Тип файла PPT

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

19 – mavzu jamiyatning falsafiy tahlili * o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi termiz davlat universiteti tarix fakul'teti falsafa kafedrasi falsafa fanlari nomzodi a. raxmonov mavzu rejasi: 1. jamiyat tushunchasining mohiyati va rivojlanish bosqichlari. ijtimoiy hayot sferalari: iqtisodiy, ma'naviy, ijtimoiy va siyosiy kichik tizimlar. tarixning mazmuni, yo'nalishlari va kontseptsiyalari. 2. tsivilizatsiya tushunchasi va uning tiplari. texnogen tsivilizatsiyaning ustuvor yo'nalishlari. madaniyat va tsivilizatsiya mutanosibligi. 3. inson borlig'ining o'ziga xos xususiyatlari. jamiyat rivojida til, ong va tafakkur imkoniyatlari. ongning tabiati, strukturasi va funktsiyalari. onglilik va ongsizlik dialektikasi. 4. falsafiy antropologiya va elitologiyaning uyg'unligi. hayotning ma'nosi va unda insonning vazifasi. hayotni tark etish bosqichlari. suitsid, parasuitsid, evtanaziya va uning shakllari, esxatalogiyaning mohiyati. jamiyat tushunchasi arab tilidan جمعي) ) olingan bo'lib, birlashma, uyushma degan ma'nolarni bildiradi. jamiyat taraqqiyotning ma'lum bosqichida paydo bo'lgan, o'zining ishlab chiqarish munosabatlariga asoslangan, tili, hududi, madaniyati bilan farqlanadigan, kishilar o'rtasida bevosita yoki bilvosita ijtimoiy munosabatlarga amal qiladigan uyushmadir …

2 / 24

munosabatlarning, tarixan tarkib topgan oila, din, davlat, axloq, siyosat, huquq va shu kabi ijtimoiy institutlarning majmuidir. (qarang: falsafa qomusiy lug'at. – t.: sharq, 2004, 124-bet). jamiyat tushunchasi. jamiyat- ning vujudga kelishiga doir qarashlar jamiyatning vujudga kelishi haqida ajdodlarimiz hayotining arxeologlar topgan va odamlarning ko'plab avlodlari bosib o'tgan murakkab va fojialarga to'la tarixiy yo'ldan dalolat beradigan izlarga qarab, antropologiya va etnografiya fanlari nuqtai-nazaridan odam bundan taxminan 5 mln. yillar muqaddam erimizning ona tabiati harakati natijasida tirik mavjudotlar ichida bir tur sifatida vujudga kelgan. odam miya tuzilishining o'ziga xosligi va ongli mehnat tufayli asta-sekin fiziologik va intellektual (aqliy) jihatdan takomillashib borib, bundan qariiyb 50-40 ming yillar burun kromanon va neandertal tipidagi (homo sapiens – aqlli odam) jamiyat bo'lib yashashga o'tgan. shunga qaramay inson va jamiyat kelib chiqishining to'liq manzarasi fanda hanuzgacha yaratilmagan. jamiyat kelib chiqishining diniy talqini ham, idealistik kontseptsiya va materializm (ilmiy dalillar etarli emasligi bois) ham asosli e'tirozlar uyg'otadi. ammo, …

3 / 24

rni qondirishga qaratilgan ta'lim va tarbiya, adabiyot va san'at, fan, axborot va kommunikatsiya kabilar kiradi. ijtimoiy ong ma'naviy kichik tizimning bosh bo'g'inidir. ijtimoiy kichik tizim katta va kichik ijtimoiy birliklar va guruhlar ijtimoiy tuzilmaning muhim elementlaridir. sinfiy, etnik, milliy, hududiy, ijtimoiy-siyosiy va boshqa guruhlar. (oila, jamoa, sinf, urug', qabila, elat, millat, hududiy birliklar, yosh guruhlari va boshqalar.) iqtisodiy kichik tizim iqtisodiy kichik tizim ishlab chiqarish faoliyati va kishilarning bu jarayondagi munosabatlari shakllarining majmuidir. moddiy ishlab chiqarish iqtisodiy kichik tizim ishlab chiqarish faoliyati va kishilarning bu jarayondagi munosabat- lari shakllarining majmuidir. har bir jamiyat o'z mavjudligi va rivojlanishi uchun zarur tabiiy boyliklarga ega. ammo ijtimoiy boylik inson mehnati bilan yaratiladi. ajdodlar yaratib qoldirgan boyliklarni saqlash va ulardan foydalanish hamda jamiyatning ishlab chiqarish kuchlarini rivojlantirish ijtimoiy boylikning o'sishiga olib keladi. buning natijasida mulk instituti ijtimoiy ishlab chiqarishning muhim vositasi va rag'batlantiruvchi omili sifatida vujudga keladi. dastavval kuch huquqi, obro' va odatga tayangan …

4 / 24

r o'rtasida turli-tuman munosabatlar yuzaga keladi. ularning orasida tashkiliy-iqtisodiy, ishlab chiqarish-texnologik va ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar ayniqsa muhim ahamiyat kasb etadi. ishlab chiqarish-texnologik munosabatlar texnika va ishlab chiqarish texnologiyasining xususiyati rivojlanish darajasiga ko'p jihatdan bog'liq bo'lsa, tashkiliy-iqtisodiy va ayniqsa ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar asosan ishlab chiqarish vositalariga bo'lgan mulk shakllari bilan belgilanadi. ijtimoiy ishlab chiqarish va ijtimoiy iqtisodiy munosabtalar ma'naviy kichik tizim odamlarning ma'naviy faoliyati jamiyat mavjudligining zaruriy shartidir. odamlar ongli mavjudotlar bo'lib, ular o'z tafakkuri bilan ijtimoiylikning barcha ko'rinishlarini anglab etadi. bu jarayonda olimlar, rassomlar, jurnalistlar, turli partiyalar va harakatlarning mafkurachilari va shu kabilarning ixtisoslashgan kasbiy ma'naviy faoliyati muhim rol o'ynaydi. ularning nisbatan mustaqil kasbiy faoliyati ijtimoiy hayotning turli jabhalariga xizmat ko'rsatadi. ma'naviy ishlab chiqarishda iqtisodiy kichik tizim qonuniyatlari, ya'ni jamiyatning xo'jalik jarayonlari o'rtasidagi takrorlanuvchi muhim-zaruriy bog'lanishlar o'ziga xos tarzda namoyon bo'ladi. ularning qatoriga ehtiyojlarning yuksalish qonuni, ijtimoiy takror ishlab chiqarish qonunlari, qiymat qonunini kiritish mumkin. madaniy-tarixiy tiplar g'oyasi (tsivilizatsion yondashuv) xix asrda …

5 / 24

igi va rivojlanish jarayoni- ning birligi (ular o'sish, qisqa muddat ravnaq topish va tanazzul bosqichlarini boshdan kechiradi) kabi qonunlar bilan belgilanadi. danilevskiyning g'oyalari keyinchalik shpengler va toynbi kontseptsiyalarida rivojlantirildi, lekin ularning ilmiy asoslarini p.a.sorokin taklif qildi. p.a. sorokin taniqli faylasuf p.a.sorokin (1889-1968) tarix falsafasining rivojlanishiga kuchli ta'sir ko'rsatdi. u jamiyatga individlar va ijtimoiy guruhlarning o'z ehtiyoj- larini qondirishga qaratilgan faoliyati bilan belgilana- digan bir-biri va jamiyat bilan o'zaro munosabatlari natija- sida vujudga keladigan integral yaxlitlik sifatida qaragan. p.a.sorokin jamiyatni gorizontal, vertikal yo'nalishlarda va fluktuatsiya (tebranish) tarzida murakkab harakatda bo'lgan ijtimoiy-madaniy tizimlarning rang-barangligini tan olish nuqtai nazaridan tavsiflagan. p.a.sorokin sotsiologiyasida o'tmish va hozirgi sotsiologiya fanining muhim g'oyalari uyg'un birlikda jamlangan va ifodalangan. madaniyat va tsivilizatsiya madaniyat inson faoliyati bilan uzviydir. uning taraqqiyoti madaniy-tarixiy ijodda individlar va ijtimoiy guruhlar ishtiroki bilan belgilanadi. tsivilizatsiya – o'z-o'zini quvvatlovchi o'zgarmas jamiyat, ijtimoiy statika manbai. madaniyat – ijtimoiy dinamika manbai, u tarix talabiga javob berish va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafa fanlari nomzodi a. raxmonov"

19 – mavzu jamiyatning falsafiy tahlili * o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi termiz davlat universiteti tarix fakul'teti falsafa kafedrasi falsafa fanlari nomzodi a. raxmonov mavzu rejasi: 1. jamiyat tushunchasining mohiyati va rivojlanish bosqichlari. ijtimoiy hayot sferalari: iqtisodiy, ma'naviy, ijtimoiy va siyosiy kichik tizimlar. tarixning mazmuni, yo'nalishlari va kontseptsiyalari. 2. tsivilizatsiya tushunchasi va uning tiplari. texnogen tsivilizatsiyaning ustuvor yo'nalishlari. madaniyat va tsivilizatsiya mutanosibligi. 3. inson borlig'ining o'ziga xos xususiyatlari. jamiyat rivojida til, ong va tafakkur imkoniyatlari. ongning tabiati, strukturasi va funktsiyalari. onglilik va ongsizlik dialektikasi. 4. falsafiy antropologiya va elitologiyaning uyg'unligi...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPT (28,9 МБ). Чтобы скачать "falsafa fanlari nomzodi a. raxmonov", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafa fanlari nomzodi a. raxm… PPT 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram