milliy dinlarning ijtimoiy taraqqiyot va shaxs e’tiqodini ta’minlashdagi roli

DOCX 40 pages 159.2 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 159.2 KB

File type DOCX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

4-seminar. milliy dinlarning ijtimoiy taraqqiyot va shaxs e’tiqodini ta’minlashdagi roli reja: 1. yahudiylikning yuzaga kelishi, ta’limoti, marosimlari va muqaddas manbalari. 2. konfutsiychilik, daosizm, sintoizm dinlari 3. zardushtiylik dini. 4. hind diniy-falsafiy ta’limotlari: vedizm, braxmanizm va hinduiylik dinlari. tayanch iboralar: yahudiylikning vujudga kelishi va ta’limoti. abara-yevrey-yahudiy tushunchalari. yahudiylik manbalari: tavrot (tora) va talmud. yahudiy marosimlari va bayramlari. yahudiylikdagi oqimlar – saduqiylar, farziylar, yesseylar. massonizm va sionizm. yahudiylar o‘rta osiyoda. iso masih (iisus xristos) shaxsi va hayotiga doir ilmiy bahslar. yahudiylik (iudaizm) doirasida ilk xristian jamoasi. konfutsiylik. qadimgi xitoyda kun-szi falsafiy ta’limotining paydo bo‘lishi. konfutsiy – qadimgi xitoy faylasufi va pedagogi, konfutsiylikning asoschisi. konfutsiyning falsafiy va axloqiy g‘oyalari. konfutsiy ish- lab chiqqan ideal, oliy inson, asl, mard kishi konsepsiyasi. konfutsiylikda ijtimoiy-axloqiy masalalar. konfutsiylikda diniy marosimlar: nikoh marosimi; dafn etish va qurbonlik qilish marosimi. konfutsiyning ilohiylashtirilishi, daosizmning vujudga kelishi. daosizm - falsafiy ta’limot. xitoy donishmandi lao-szining tarixiyligi masalasi. «dao» diniy mazmun kasb etgan …

2 / 40

itra, dyaus, adita, agnyu, vishnu, krishna. braxmanlik. braxmanlik ta’limoti. braxmanlik ta’limotida kastalar. hinduiylik. hindistondagi kasta tuzumini saqlab qolish uchun bo‘lgan harakat. braxmanlik bilan buddizm o‘rtasidagi kurash. braxmanlikda tan olingan asosiy uch xudo: 1) braxma; 2) vishnu; 3) shiva. hinduiylik ta’limoti. hinduiylikdagi jannat va do‘zax xaqidagi tushunchalar. 1. yahudiylikning yuzaga kelishi, ta’limoti, marosimlari va muqaddas manbalari. iudaizm eng qadimgi dinlardan bo‘lib, eramizdan oldingi xiii asrda falastinda yahudiylarning milliy dini sifatida vujudga kelgan dindir. yahudiylik dunyoda keng tarqalgan dinlardan biridir. shu kunlarda yahudiylar isroilda 4,7 mln (aholining 80 foizini) aqshda 6 mln (40 foizi nyu yorkda), rossiyada 1.5 mln, g‘arbiy yevropa davlatlaridan fransiyada 0,6 mln, buyuk britaniyada 0,4 mln.ni tashkil qilib, boshqa ko‘pgina mamlakatlarda ham yashaydilar. yaxudiylik millat dini bo‘lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. yahudiy so‘zining kelib chiqishi haqida turli fikrlar mavjud. abu ryhon beruniy o‘zining “qadimgi halqlardan qolgan yodgorliklar” kitobida yozishicha, yahudiylar bu so‘zni somiy tillaridagi hoda-“tavba qilmoq, tavba qilganlar” so‘zidan …

3 / 40

lar. shuning uchun ularga ibriylar yoki ibroniylar (“kechib o‘tuvchilar”) nomi berilgan. bu din o‘zining asosiy aqidalarini bevosita o‘sha davrda mavjud bo‘lgan politeistik dinlardan olgan. uning paydo bo‘lishi va mustaqil monoteistik din sifatida maydonga chiqishi markazlashgan yahudiy davlatining tashkil topishi bilan uzviy bog‘liqdir. hozirgi falastin xududida dehqonchilik va chorvachilik bilan shug‘ullangan ko‘chmanchi yahudiy qabilalari yashagan.bu qabilalarni din sifatida animizm, magiya, fetishizm, sehrgarlik va turli hayvonlarga sig‘inish xukmronlik qilgan yahudiy qabilalari o‘zlarini muayyan xayvonlarni ilohiylashtirganlar. iudaizmning muqaddas kitoblar to‘plamida xayvonlarni va o‘simliklarni, tabiat kuchlarini e’zozlash izlari bor. ruhoniylar yahudiylarni “mumtoz halq” , unga dinni xudoni o‘zi ato etgan deyishadi. iudaizm politeizmdan monoteizmga o‘tgunga qadar bir qancha tarixiy jarayonni boshidan kechirgan. ular ibtidoiy tuzum davridan quldorlik tuzumi davrigacha yaxudiy qabilalari ko‘p xudolarga e’tiqod qilganlar. har bir qabilaning, har bir urug‘, xatto shaharning o‘z xudosi bo‘lgan. iudaizmda mahalliy avliyolar iso (iisus), navin, ibrohim (avraam), is’hoq (isaak), yoqub (iakov), yusuf (iosif) va boshqalar. bular islomda …

4 / 40

a xudolarga e’tiqod qilishga barham berilgan. quddus (ierusalim) shahrida markaziy ibodatxona qurilgan va yahudiy milliy davlat dini vujudga kelgan.yahudiy ruhoniylari, kohinlar politeistik dinlardagi aqida, rivoyat, mifologik qarashlarni hamda urf odat, marosimlarni xukmron sinf manfaatlarini ko‘zlab yani monoteistik din talablariga moslab qayta ishlash orqali iudaizmning asosiy aqidaviy ta’limotlarini o‘zida kas ettiruvchi muqaddas kitoblarni yaratdilar. shunday qilib, iudaizmning rivojlanishi va bu din ta’limotining vujudga kelishi uzoq davrlarni o‘z ichiga olgan. ta’limoti. yahudiylik ta’limoti to‘rt asosga tayanadi: 1. olamlarni yaratuvchi yagona xudo yahvega imon keltirish. yahve so‘zi “rabb, parvardigor” ma’nosini beradi. yahudiylik ta’limotiga ko‘ra, yahve olamlarni yaratishni yakshanbadan boshlab juma kuni tugatdi, shanba kuni esa dam olishni buyurdi. shu sabab yahudiylik dinida shanba kuni ulug‘ kun hisoblanadi, hech bir ishga qo‘l urilmaydi. 2. yahudiylar yer yuzidagi xalqlarning “eng mumtozi№ va u dunyoda berilajak in’omlarning eng haqlisi ekanligi. ular o‘zlarini xudo tomonidan saylangan muqaddas xalq ekanini, yaxudiyning ruhi xudoning bir qismi hisoblanishini da’vo qiladilar. …

5 / 40

a qat’iy rioya qilishlari shart. ular qyidagilar: 1. yahvedan boshqani tan olmaslik. 2. but,sanam va rasmlarga siinmaslik. 3. bekordan bekorga xudo nomi bilan qasam ichmaslik. 4. shanba kunini hurmat qilish va uni xudo uchun bag‘ishlash. 5. ota-onani xurmat qilish. 6. nohaq odam o‘ldirmaslik. 7. zino qilmaslik. 8. o‘g‘rilik qilmaslik. 9. yolg‘on guvohlik bermaslik. 10. yaqinlarining narsalariga ko‘z olaytirmaslik. quldorlik tuzumi davrida iudaistlar davlati assiriya, vaviloniya va yunonlar tomonidan bir necha bor bosib olinishi tufayli yahudiylar falastinni tashlab ketishga majbur bo‘ldilar. eramizning 70-yillarida rimliklarning diniy markazi quddus sharif ibodatxonasini buzib tashladilar. o‘z ibodatxonasidan mahrum bo‘lgan yahudiylar turli joylarda mahalliy yig‘ilishlar-sinagoglar tashkil etdilar.(sinagoga-grekcha yig‘ilish, yahudiylar ibodatxonasi rolini o‘ynovchi diniy tashkilot va ibodat uyi.) yahudiy dinidagi asosiy e’tiqod xudo yahvega e’tiqod qilishdir. unda yaxve o‘z elchisi maxdiy (messiya)ni yuborib, “mumtoz halq”ni dunyoga xukmron qilarmish. hozirgi vaqtda iudaizmda isloh qilingan iudaizm va ortodoksal(sof) fundamental iudaizm mavjud. ortodoksal iudaizm isroilda alohida mavqega ega bo‘lib, rasmiy …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy dinlarning ijtimoiy taraqqiyot va shaxs e’tiqodini ta’minlashdagi roli"

4-seminar. milliy dinlarning ijtimoiy taraqqiyot va shaxs e’tiqodini ta’minlashdagi roli reja: 1. yahudiylikning yuzaga kelishi, ta’limoti, marosimlari va muqaddas manbalari. 2. konfutsiychilik, daosizm, sintoizm dinlari 3. zardushtiylik dini. 4. hind diniy-falsafiy ta’limotlari: vedizm, braxmanizm va hinduiylik dinlari. tayanch iboralar: yahudiylikning vujudga kelishi va ta’limoti. abara-yevrey-yahudiy tushunchalari. yahudiylik manbalari: tavrot (tora) va talmud. yahudiy marosimlari va bayramlari. yahudiylikdagi oqimlar – saduqiylar, farziylar, yesseylar. massonizm va sionizm. yahudiylar o‘rta osiyoda. iso masih (iisus xristos) shaxsi va hayotiga doir ilmiy bahslar. yahudiylik (iudaizm) doirasida ilk xristian jamoasi. konfutsiylik. qadimgi xitoyda kun-szi falsafiy ta’limotining paydo bo‘l...

This file contains 40 pages in DOCX format (159.2 KB). To download "milliy dinlarning ijtimoiy taraqqiyot va shaxs e’tiqodini ta’minlashdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy dinlarning ijtimoiy tara… DOCX 40 pages Free download Telegram