til va nutq. nutq odobi. nutqiy etiket

DOCX 4 pages 45.4 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.4 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

3-mavzu: til va nutq. nutq odobi. nutqiy etiket · til va nutq tushunchalari. · til va nutqning dialektik munosabati. · til madanyati. · nutq madanyati. · nutq odobi va nutqiy etiket. til – aloqa quroli, til - hayot ko‘zgusi, til – ma’naviyat belgisi. insonni hayvonot olamidan ajratib, uni koinot sarvariga va gultojiga aylantirgan omil ham tildir. inson aqliy faoliyatining eng oliy mahsullari, tafakkur «mevalari» til va nutq orqali yuzaga chiqadi. qadimgi islomiy manbalarda aytilishicha, bani basharning yaratuvchisi tangri taoloning bir og‘iz «bo‘l» degan so‘zi bilan olam yaralgan ekan. shuning uchun so‘zga e’tiqod, so‘zga berilgan ta’rifu tavsiflar, so‘zning tarixiy xizmatiga aytilgan sharaflar cheksizdir. ulug‘ alisher navoiy so‘zga shunday baho beradi: so‘zdurki, nishon berur o‘likka jondin, so‘zdurki, berur jong‘a xabar jonondin. insonni so‘z ayladi judo hayvondin. bilkim, guhari sharifroq yo‘q ondin. so‘zning tarixiy - madaniy, ma’naviy xizmati cheksiz, albatta. lekin tilning imkoniyatlari nutq orqali, nutq jarayonida ochiladi. nutq bo‘lmas ekan, tilning cheksiz …

2 / 4

lashkar bilan zabt etib bo‘lmaydigan davlatlar va sarhadlarni so‘z san’ati bilan bo‘ysundirish mumkin. alisher navoiy: olibmen taxti farmonimg‘a oson cherik chekmay xitoydin to xuroson, deydi. cherik-bu lashkar. shoir lashkar tortmasdan xitoydan xurosongacha bo‘lgan sarhadni zabt etganligi haqida faxrlanib so‘zlamoqda. ma’lumki, alisher navoiyning ta’sir doirasi va darajasi har qanday harbiy sarkardadan ham ustun bo‘lgan. sulton husayn boyqaroning o‘zi ulug‘ shoirni maxsus risolasida ta’riflab «so‘z sohibqironi» deb atagan edi. 1. so‘zning sehriga, qudratiga, sarkarda bajara olmaydigan vazifani so‘z sohibqironi uddalaganligiga yana bir hikoyatni misol qilib keltirish mumkin. hikoyat mazmuniga ko‘ra husayn boyqaro uzoqda shikor bilan mashg‘ul ekan. saroyda malika og‘ir, betob yotgan ekan. kunlardan bir kuni malika hayotdan ko‘z yumibdi. ammo podshohga o‘lim xabarini etkazishga hech kim jur’at etmabdi. shunda saroy a’yonlari so‘z sarkardasi navoiyga murojaat qilishibdi. «shohga shum xabarni etkazgan kishi, shubhasiz, jazoga mahkum bo‘ladi. mushkulni faqat sizning tadbirkorligingiz, suxandonligingiz oson qilishi mumkin», -- deyishibdi. shunda navoiy bir satr she’r yozib …

3 / 4

i ruhiy «material» hisoblanadi. nutq yaratish jarayonida ma’lum tovush tizimda namoyon bo‘ladigan so‘z va morfemalar moddiy materialdir. tilning ruhiy hodisaligi uning xotirada saqlanishi bilan bog‘liqdir.tilning moddiyligini nutq jarayonida yuzaga keluvchi tovushlar belgilaydi. biz xotiramizda saqlanadigan qoidalardan tezkorlik bilan foydalanib, biror fikrni yuzaga chiqarish uchun so‘zlar grammatik ma’no tashuvchi morfemalar va so‘z shakllari, asosan, gaplarni hosil qilamiz. masalan, bizda kitobning qaerdan olinganligini bilish haqidagi fikr tug‘ildi, deylik. uni quyidagi savol shaklida yuzaga chiqaramiz: sen kitobni qaerdan olding? bunda biz sen, kitob, qayer, ol leksemalaridan; -ni, -dan, -ding morfemalaridan va so‘roq gap modelidan - qoidasidan foydalandik. mazkur gapni aytish jarayonida xotiramizdagi leksemalar alohida affiks morfemalarni olib, so‘z shakllariga aylandi va yuqoridagi tartibni egalladi. til ruhiy hodisadan moddiy hodisaga aylandi. nutq tildagi ifoda vositalaridan foydalangan holda voqelikka aylangan fikrdir. nutq nutq a’zolarining harakatiga ko‘ra yuzaga kelib, ikki xil bo‘ladi: ichki nutq va tashqi nutq. kishilarning tovushlarni - so‘zlarni talaffuz qilmasdan fikrlashi, mulohaza yuritishi, …

4 / 4

rak. muloyim, yoqimli, odobli so‘zlash ham o‘z-o‘zidan paydo bo‘lmaydi. unga yoshlikdan ibratli kishilarga taqlid qilish, ulardan o‘rganish orqali erishiladi. o‘quvchi uchun esa eng yaxshi namuna o‘qituvchidir. buni o‘qituvchi har doim his qilib turishi kerak. nutq odobi salomlashishdan boshlanadi. salomlashishdagi xushmuomalalik undan keyingi yaxshi suhbatga debocha bo‘ladi, tinglovchida yaxshi kayfiyat paydo qiladi. salomlashishning ahamiyati haqida hindlarda shunday naql bor: «bitta salom bilan beshta narsaga - o‘zini engil sezish, shon-shuhrat topish, qut-barakali, ilmli bo‘lish va nihoyat uzoq umr ko‘rishga erishiladi». ha, salomda gap ko‘p, salomlashish, salom berishning ham o‘ziga yarasha qonun-qoidalari bor. afsuski, o‘zimizning sharqona salomlashish odobimizga etarli darajada e’tibor bermayapmiz. avvalo, har bir muslim va muslima salomlashish ham farz, ham qarz ekanligini yaxshi anglab etmog‘i lozim. chunki «so‘z boshi -- salom», deganlaridek, suhbatdoshlar muloqoti «assalomu alaykum», «vaalaykum assalom» jumlalari bilan boshlanadi. bu suhbatdoshlarning tanish yoki notanishligidan qat’i nazar o‘zaro hurmat va ehtirom belgisi hisoblanadi. ammo keyingi paytlarda biror joyga kirib borayotgan, …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "til va nutq. nutq odobi. nutqiy etiket"

3-mavzu: til va nutq. nutq odobi. nutqiy etiket · til va nutq tushunchalari. · til va nutqning dialektik munosabati. · til madanyati. · nutq madanyati. · nutq odobi va nutqiy etiket. til – aloqa quroli, til - hayot ko‘zgusi, til – ma’naviyat belgisi. insonni hayvonot olamidan ajratib, uni koinot sarvariga va gultojiga aylantirgan omil ham tildir. inson aqliy faoliyatining eng oliy mahsullari, tafakkur «mevalari» til va nutq orqali yuzaga chiqadi. qadimgi islomiy manbalarda aytilishicha, bani basharning yaratuvchisi tangri taoloning bir og‘iz «bo‘l» degan so‘zi bilan olam yaralgan ekan. shuning uchun so‘zga e’tiqod, so‘zga berilgan ta’rifu tavsiflar, so‘zning tarixiy xizmatiga aytilgan sharaflar cheksizdir. ulug‘ alisher navoiy so‘zga shunday baho beradi: so‘zdurki, nishon berur o‘likka jon...

This file contains 4 pages in DOCX format (45.4 KB). To download "til va nutq. nutq odobi. nutqiy etiket", click the Telegram button on the left.

Tags: til va nutq. nutq odobi. nutqiy… DOCX 4 pages Free download Telegram