vaqto‘lchov birliklarini o‘rgatish metodi

PPTX 23 pages 1.6 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint boshlang‘ich sinflarda vaqt o‘lchov birliklarini o‘rgatish metodikasi. miqdorlarni o‘lchash, o‘lchov birliklarining turlari orasidagi bog‘liqliklar va ular ustida amallar bajarishga o‘rgatish metodikasi. 3- reja: vaqt tushunchasi. vaqt o‘lchov birliklari bilan tanishtirish. vaqt birliklari orasidagi bog’kanishlar. soat — 1) xalqaro birliklar tizimiga kirmaydigan vaqt oʻlchov birligi, qiymati 60 minut yoki 3600 sekundga teng vaqt oraligʻi 2) vaqtni oʻlchash uchun ishlatiladigan asbob. odamlar vaqtni oʻlchash bilan qadimdan shugʻullanib kelishgan. ular quyosh, oy harakati va boshqa hodisalarning muayyan vaqtlarda takrorlanib turishini sezganlar va ulardan vaqtni oʻlchashda foydalanganlar. yerning oʻz oʻqi atrofida aylanishi — sutka, yerning quyosh atrofida aylanishi — yil vaqtni oʻlchashda asosiy mezon boʻladi. yunon astronomi k. ptolemey (mil. av. 2-asr) sutkani soat, minut va sekundlarga boʻlgan. shu tarzda oʻlchangan vaqt oraligʻi astronomik yoki yulduzli sutka deb ataladi va 23 soat 56 daqiqa 4,09 soniyaga teng. 366 astronomik sutka bir yilni tashkil etadi. yil yerning quyosh atrofida toʻliq aylanish vaqtiga teng. …

2 / 23

n birinchi odamlar ham oʻsha qadimgi rimliklar boʻlgan. bugungi kunda dunyoning deyarli hamma joyida vaqt shu tarzda oʻlchanadi. sutka — yerning oʻz oʻqi atrofida 1 marta aylanish davriga teng boʻlgan vaqt oʻlchov birligi. sutka quyosh sutkasi (24 soat) va yulduz sutkasi (23 soat 56 minut 4 sekund) kabi turlarga ajratiladi. hayotda koʻpincha sutka kun deb ham yuritiladi. bir sutka 24 soat(1440 minut, 86400 sekund)dan iborat. sutka kunduz va tun, ertalab va kechqurundan tashkil topgan. yerdagi bir kun 24 soat yoki 86400 soniyani tashkil qiladi va kunning aniq uzunligi kichik, ammo o‘zgaruvchan tebranishlarga bog‘liq. ushbu nozik farqlarni tushunish kundalik hayotga bevosita ta’sir qilmasligi mumkin. ammo bu yuqori aniqlikdagi iqlim modellarini yaratuvchi olimlar uchun muhim. zilzilalar, vulqon otilishi va hatto yer yadrosidagi suyuq metalning harakati natijasida yuzaga keladigan nozik siljishlar kabi hodisalarning ta’siri bu davrda kichik o‘zgarishlarga olib keladi. myunxen texnika universiteti mutaxassislari yer sayyorasining aylanishi sekinlashishga moyilligini aniqlashdi. shu sababli, hozirda …

3 / 23

asbobining turli xillaridan foydalanishni o'rgatish: vaqt birliklari orasidagi bog'lanishni va ularni amalda qgo'llashni o'rgatish. hozir soat 13.30. ikki yarim soat oldin soat nechchini ko'rsatgan? agy 3 9 ny oy df ey pes) a xa shakllantirish uchun go'llaniladigan vositalar >ko'rgazmali, tasvirli plakatlar( masalan, sutka qismlarini tasvirlovchi tasvirlar) yoki (bolaning kunlik rejasiga oid rasmlar to'plami) >tabel, kalendar >soat modellari: qum soat, quyosh soati.... >sekundomer >yil, oy, fasl kunlari sonini ifodalovchi ko'rgazma >vaqt kesmasi vaqt o'lchov birlklari jadvali 1 asr=100 yil 1 yil=12 oy=365 yoki 366 kun 1 oy=30 yoki 31, yoki 28 kun 1 hafta=7 sutka 1 sutka = 24 soat 1 soat = 60 minut 1 minut = 60 sekund 1. so’z turkumi 2. shoh va shoir 3. og'irlik olchovi 4. bilim manbayi 5. vaqt o’'lchov birligi soniyalar, ,dagiqalar; soatlar, kunlar, oylar, yillar, asrlar..« yvaqtning) bunday beto-xtov oqimi hammaga tanish. ko*pgina boshga hayotiy-falsafiy masalalar qatorida vaqt muammosi ham inson aqlini ming-ming …

4 / 23

$ar xolatining kunlik o*zgarishi va boshqa shunga o*xshash tabiiy xodisalarni kuzatgan inson tabiat qonuniyatlari to’grisida asta- sekin tushunchalar to “play boshlaydi. ibtidoiy jamoa tuzumi davridayoq kishilar kun bilan tunning o*zaro almashuvini, suvning muzlashi va erish-davrlarini, yomg ir yog ishi va daryolarning toshish paytlarini, o“t-o lanlarning ko*karishi va meyalarning\pishish vaqtlarini kuzatish natijasida vaqtning ogiminifaxmlab, uni aniqlashni hamda-o*lchashni o’rganganlar. hozirgi kalendar paydo bolgunga qadar odamlar yogoch va boshqa narsalarga o*yib kun, oy sanoqlarini sanash, kanop, arkon qabilarga tugun ko‘yish, xurofiy alomatlar, rivoyatlar, qissalar orqali avlodlarga xabarlar yetkazganlar. bu odamlarga ov, ekin-tekin, yig'im-terim mavsumini aniqlash, asosanturmush zaruriyatidan kelib chiqib hisob olib borilgan. avvaliga \bu\olchov’ anchagina qo‘pol, haqiqatdan birmuncha uzoq. bolgan, .albatta keyinchalik asrlar 0*tishi bilan haqiqatga tobora yaqinlashib, aniqlashib borgan. inson madaniyat taraqqiyotining tobora vugori bosqichlariga ko*tarilgani sari, uning umuman o“zini kurshab turgan olam to‘grisidagi va vaqt to grisidagi bilimlari ham tobora chuqurlashib, kengayib borgan. demak, ijtimoiy taraqqiyotning dastlabki bosqichlaridayoq kishilar ma‘lum tabiiy …$

5 / 23

$ika taraqqiyotining hozirgi bekiyos yuksak »bosqichi ham \ ibtidoiy davrda kishilar vaqtni o‘lchash va hisoblashda tabiat xodisalariga asoslanib juda to‘gri ish qilganliklarini yana bir bor isbot etayotir. demak, tabiat vaqt o'ichovining birdan-bir to’gri va ishonchli birliklarini beruvchi manba hisoblanadi. vaqt o-lchovining, ana shunday tabiiy manbalaridan biri -/aylanuychi yerdir. kishilar ozlari oyoqqa turgan o’sha qadimgi, ibtidoiy davrlardan boshlabog kundalik hayotlarida kechagiga o*xshash bugun ham tun kun bilan, kun esa tun bilan albatta almashuviga, ertaga ham, indinga ham va doim shunday bo’ lishiga ishonch xosil qilganlar. vaqt 0 ‘ichovining birinchi va asosiy birligi - kun’shu tariqa odamlar ongida tabiiy holda paydo bo‘lgan. bu tabiiy o lchov birligi quyoshning chiqishhidan botishigacha bo’lgan vaqtni o°z ichiga olmay, balki u kun va tundan iborat bo‘ladi. yer o°z ogi atrofida g arbdan sharqqa qarab tinimsiz aylanib turadi. bu aylanish davomida quyosh nuri shar shaklidagi yerning yarminigina yorita oladi, ya*ni -yerning. qaragan tomonigagina nur tushadi. demak, “yer …$

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vaqto‘lchov birliklarini o‘rgatish metodi"

prezentatsiya powerpoint boshlang‘ich sinflarda vaqt o‘lchov birliklarini o‘rgatish metodikasi. miqdorlarni o‘lchash, o‘lchov birliklarining turlari orasidagi bog‘liqliklar va ular ustida amallar bajarishga o‘rgatish metodikasi. 3- reja: vaqt tushunchasi. vaqt o‘lchov birliklari bilan tanishtirish. vaqt birliklari orasidagi bog’kanishlar. soat — 1) xalqaro birliklar tizimiga kirmaydigan vaqt oʻlchov birligi, qiymati 60 minut yoki 3600 sekundga teng vaqt oraligʻi 2) vaqtni oʻlchash uchun ishlatiladigan asbob. odamlar vaqtni oʻlchash bilan qadimdan shugʻullanib kelishgan. ular quyosh, oy harakati va boshqa hodisalarning muayyan vaqtlarda takrorlanib turishini sezganlar va ulardan vaqtni oʻlchashda foydalanganlar. yerning oʻz oʻqi atrofida aylanishi — sutka, yerning quyosh atrofida aylanishi ...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "vaqto‘lchov birliklarini o‘rgatish metodi", click the Telegram button on the left.

Tags: vaqto‘lchov birliklarini o‘rgat… PPTX 23 pages Free download Telegram