filosofiyaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati

PPT 48 pages 1.5 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPT

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

falsafaning predmeti, mazmun va mohiyati, jamiyatdagi roli o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi termiz davlat universiteti tarix fakul'teti falsafa kafedrasi * falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati * 1. falsafa dunyoni anglash usuli. falsafaning predmeti, tuzilishi, funktsiyalari, yangi sohalari va o'zgaruvchan xarakteri. falsafaning jamiyatdagi roli yoki amaliy falsafa. 2. «dunyoqarash» tushunchasi. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mif, din va falsafa. falsafiy dunyoqarashning yo'nalishlari. 3. fan tushunchasining tavsifi va fan taraqqiyotining asosiy bosqichlari. fan taraqqiyotiga oid yondashuvlar. falsafa va fanning o'zaro mutanosibligi va farqi. mavzu rejasi: * * falsafa dunyoni anglash usuli sifatida falsafa real hayot bilan uzviy bog'liq va doim inson borlig'ining eng muhim muammolarini anglab etishga qarab mo'ljal oladi. hozirgi davrning muhim muammosi – globallashuv va uni falsafadagi butunlay yangi mavzu sifatida falsafiy anglab etish zarur. falsafa insonni shaxs sifatida tarbiyalash va kamol toptirishda muhim ahamiyatga ega. falsafa faktlarni eslab qolishni o'rgatmasligi, balki mulohaza yuritish va savollarga javob berish …

2 / 48

ta'limot etika – axloq haqidagi ta'limot aksiologiya - qadriyatlar haqidagi ta'limot falsafiy antropologiya – inson haqidagi ta'limot va boshqalar * mustaqil falsafiy fanlar mantiq insonning bilishni amalga oshirish shakllari, qonunlari va usullarini o'rganadigan fan etika ma'naviyat va axloq haqidagi ta'limot estetika go'zallik qonunlariga muvofiq ijodning mohiyati va shakllari haqidagi fan * falsafaning yangi sohalari tabiat falsafasi, tanatologiya huquq, fan, tarix, siyosat, san'at, din, texnika falsafasi, gerontologiya * falsafaning asosiy masalalari ong, tafakkur ruh materiya borliq ideallik * falsafaning asosiy masalasi va yo'nalishlari falsafaning asosiy masalasi – odam va olam munosabati, ongning borliqqa munosabati, borliqning esa ongga munosabati. xususiyati ushbu masala mohiyati shundan iboratki, uning echimi atrof- muhit haqidagi bilim va insonning undagi o'rniga bog'liq. materiya va ong – borliqning bir- biridan ajralmas va shu bilan birga umuman har xil bo'lagidir. bunga muvofiq falsafa asosiy masalasining ikki – ontologik va gnoseologik jihati mavjud. gnoseologik va ontologik jihat- larga qarab falsafa quyidagi …

3 / 48

m (“demokrit yo'li”) – falsafaning yo'nalishi bo'lib, uning namoyondalari materiya va ong munosabatlarida materiya birinchi o'rinda degan g'oyani ilgari surgan. asosiy holatlari materiya real mavjuddir; materiya ongdan qat'iy nazar mavjud; materiya mustaqil substantsiya bo'lib, mavjud bo'lishda o'zidan boshqa hech narsaga muhtoj emas; materiya o'zining ichki qonunlariga asoslangan holda rivojlanadi; ong – bu yuksalgan materiyaning o'zini aks etish xususiyati; ong – mustaqil substantsiya emas, u materiya bilangina mavjud; ong materiya bilan belginadi. xususiyatlari: materialistik yo'nalishga ushbu faylasuflar tegishli: demokrit, bekon, lokk, spinoza, didro va boshqa frantsuz materialistlari, gertsen, chernishevskiy, marks, engels. materializmning qadr-qimmati fanga tayanchligida, ayniqsa, aniq fanlarga, fan natijalari materializmning mantiqiy isboti; materialimzning kamchiligi – ong haqida tushuchaning etarli emasligi, ya'ni materialistlar tushuntirib bera olmaydigan dunyo hodisalarining borligi; materializmda ajralib turadigan yo'nalish – qo'pol materi- alizm. uning vakillari materiyani ongdan ustun qo'yib, matematika, fizika hamda kimyo bilan keragidan ortiqcha shug'ullanishadi, ong materiyaga ta'sir etadi, degan fikrni qabul qilishmaydi; materializm falsafaning …

4 / 48

i insonning aqlida mavjud; insonning ongidan tashqarida na materiya va na ruh mavjud. haqiqatda faqat g'oya mavjud; g'oya birlamchidir; bizni o'rat turgan borliq “g'oyalar olami” va “narsalar olami”ga bo'linadi; “g'oyalar olami” - (eydoslarning) oldindan dunyo ongida (xudo niyatida) mavjud; “narsalar olami” – moddiy dunyo bo'lib, mustaqil mavjud bo'la olmaydi va “g'oyalar olamining” timsolidir; har bir narsa – ushbu narsa g'oya- sining timsoli; “sof g'oya”ning aniq narsaga o'zgarishida yaratuvchi – xudo katta rol o'ynaydi; alohida g'oyalar (“g'oyalar olami”) bizning ongimizga bog'liq bo'lmagan holda mavjud. xususiyatlari: idealizmning kamchiligi: - “sof g'oyalar” mavjudli- gining ishonchli (manti- qiy) tushuntirilishini yo'qligi va “sof g'yaolar”- ning aniq narsalarga (materiya va g'oyaning paydo bo'lish mexanizmiga) aylanishidir; idealizm falsafaning yo'nalishi sifatida platon davrida yunonis- tonda, hozirgi kunda aqsh, germaniya, g'arbiy evropaning qator mamlakatlarida mavjud. * idealistlar-dunyo zamirida materiyadan oldin paydo bo'lgan va uni yaratuvchi ideal narsalar va hodisalar yotadi, degan fikrni himoya qiluvchilar. materialistlar -dunyo azaldan moddiy, ong …

5 / 48

alsafaning asosiy masalasi (qay biri birlam- chi –ongmi, materiyami) aslida mavjud emas, chunki materiya va ong bir-birini to'ldiradi va doimo mavjud. deizm - falsafaning yo'nalishi bo'lib, uning tarafdorlari (18-asrning frantsuz ziyolilari) xudoning borigini tan olishgan, ularning fikricha, xudo bir marta dunyoni yaratib, olamning keyingi rivojlanishida ishtirok etmaydi va insonlarning hayoti va hatti- harakatlariga ta'sir ko'rsatmaydi (ya'ni, xudoni deyarli hech qanday “majburiyatlar”ga ega emas, faqatgina ramziy, deb tan olishgan). deistlar, shuningdek, materiyani ruhiy deb hisoblashgan va materiya bilan ruhni bir-biriga qarama-qarshi qo'yishmagan. * falsafa asosiy masalasining gnoseologik jihati empirizm – asoschisi f.bekon, empiristlar bilimning asosida faqat tajriba va hissiy tuyg'ular yotadi, ongda tajribadan oldin hech narsa mavjud emas, degan fikrni ilgari suradi. ratsonalizm – asoschisi r.dekart, ratsionalistlar haqiqiy (ishonchli) bilim faqatgina ongdan keltirib chiqarilgan bo'lishi kerak va bilim hissiy tajribaga bog'liq emas, degan fikrni ilgari suradi. irratsionalizm – asoschilari f.nitsshe, a.shopengauer, irratsionalistlarning fikricha, ratsionalist- larning fikrlari ichki mantiqqa ega emas, shuning …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "filosofiyaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati"

falsafaning predmeti, mazmun va mohiyati, jamiyatdagi roli o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi termiz davlat universiteti tarix fakul'teti falsafa kafedrasi * falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati * 1. falsafa dunyoni anglash usuli. falsafaning predmeti, tuzilishi, funktsiyalari, yangi sohalari va o'zgaruvchan xarakteri. falsafaning jamiyatdagi roli yoki amaliy falsafa. 2. «dunyoqarash» tushunchasi. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mif, din va falsafa. falsafiy dunyoqarashning yo'nalishlari. 3. fan tushunchasining tavsifi va fan taraqqiyotining asosiy bosqichlari. fan taraqqiyotiga oid yondashuvlar. falsafa va fanning o'zaro mutanosibligi va farqi. mavzu rejasi: * * falsafa dunyoni anglash usuli sifatida falsafa real hayot bilan uzviy bog'liq va doim i...

This file contains 48 pages in PPT format (1.5 MB). To download "filosofiyaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: filosofiyaning fan va dunyoqara… PPT 48 pages Free download Telegram