falsafa va fanning tarixi

DOC 285 pages 2.5 MB Free download

285 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type DOC

Pages 285

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 285

kirish o'quv uslubiy majmua o'zbekiston respublikasi prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi “o'zbekiston respublikasini yanada rivojlantirish bo'yicha harakatlar strategiyasi to'g'risida”gi pf-4947-sonli farmonlari, shuningdek 2017 yil 20 apreldagi “oliy ta'lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi pq–2909-sonli qarori hamda o'zbekiston respublikasi prezidenti sh.m.mirziyoevning oliy majlisga murojatnomasi (22.12.2017)da belgilangan ustivor vazifalar mazmunidan kelib chiqqan holda tuzilgan bo'lib, u zamonaviy talablar asosida talabalarning bilim va ko'nikmalarini shakllantirish jarayonlarining mazmunini takomillashtirish hamda kasbiy kompetentligini muntazam oshirib borishni maqsad qiladi. mustaqillikning taraqqiyot yo'li mamlakatimizda fan rivoji uchun keng imkoniyatlar yaratdi. fanning barcha sohalaridagi kabi falsafada tub o'zgarishlar sodir bo'ldi. zero, eng qadimiy rivojlanish tarixiga ega bo'lgan falsafa o'zida turli davrlarning ijtimoiy-siyosiy qarashlarini mujassamlashtirib, voqea va hodisalarning mohiyatini anglashni, nafaqat anglash, balki ularga munosabat bildirishni shakllantiradi. modomiki shunday ekan, bugungi kunda falsafani yanada rivojlantirish, yosh avlodni falsafiy dunyoqarash, zamonaviy fan yutuqlariga asoslangan falsafiy bilimlar bilan qurollantirish muhim ahamiyat kasb etadi. falsafiy tafakkurning ijtimoiy-siyosiy asoslari har qanday jamiyat xalqining …

2 / 285

misol uchun, tarixni tahlil qilish uchun har bir voqea va jarayonga falsafiy qarash, ularni umumlashtirgan holda zarur xulosalar chiqara olish kerak. shu bois tarixchi bo'lish uchun falsafiy tafakkur qobiliyatiga ega bo'lish darkor” . shundagina inson buyuk allomalar orzu qilgan fozil odamlarning komil fazilatlarini shakllantirish va takomillashtirishga munosib hissa qo'sha oladi. shunga qaramay, falsafa nimaligi, u nima bilan shug'ullanishi va qanday vazifalarni hal qilishi haqida mustaqil tarzda, maxsus bilimlarsiz aniq tasavvur hosil qilish oson ish emas. hatto falsafa sohasida professional ish olib boruvchilar orasida ham qo'yilgan savollarga javoblarda yakdillik mavjud emas. kimdir falsafani fan deb, kimdir – aql o'yini deb hisoblaydi, ayrimlar esa, bu fikrlarga qo'shilmay, odamlar dunyoqarashi, ruhiy holati, aqli, shaxsiy tajribasi va shu kabilarning turli shakllariga e'tiborni qaratib, boshqacha ta'riflar beradi. kimdir falsafada maqsadni, kimdir vositani, inson o'z-o'zini va o'zini qurshagan dunyoni oqilona, irratsional yoki intuitiv anglab etish usulini ko'radi. bunda har kim u har bir inson uchun olamshumul …

3 / 285

shuningdek uning predmeti, mohiyati, maqsad, vazifalarini tushunishga nisbatan yondashuvlar, nuqtai nazarlarning rang-barangligiga qaramay, u barcha zamonlarda va mamlakatlarda hamma universitetlar va boshqa oliy o'quv yurtlarida o'rganish uchun majburiy sanalgan fundamental fanlardan biri bo'lgan va shunday bo'lib qolmoqda. nima uchun? qani bu erda mantiq? yuqorida aytilganlarga yana shuni ham qo'shimcha qilish lozimki, falsafa umumiy qabul qilingan, yagona tilga, shak-shubhasiz belgilangan qonunlarga va har qanday falsafiy ta'limotlar uchun umumiy bo'lgan kategoriyalarning muayyan majmuiga ega emas. shuningdek, u bilimlar yagona tizimini tuzishga harakat qilmaydi va pirovard natijada, masalan, fan kabi aniq natijalar olishga umuman qaratilmagan. madomiki shunday ekan, nima uchun falsafa mavjudligining ko'p asrlik tarixi mobaynida unga bunday kuchli qiziqish saqlanib qolmoqda? bir qarashda, bu tushuntirib bo'lmaydigan jumboqdek bo'lib tuyulishi mumkin. ammo mazkur fan mohiyatini anglashimiz, uning o'ziga xos xususiyatlarini aniqlashimiz va falsafa inson o'z -o'zini va o'zini qurshagan dunyoni anglab etishida qanday rol o'ynashini tushuna boshlashimiz bilan yuqorida zikr etilgan ziddiyat yo'qolib …

4 / 285

asining kelib chiqishi. 2. dunyoqarashning mohiyati va tuzilishi. dunyoqarashning tarixiy shakllari. 3 falsafaning predmeti va asosiy mazmuni. falsafa va fanning mutanosibligi va farqi «falsafa» tushunchasining kelib chiqishi. har qanday noma'lum so'z mazmunini uning etimologiyasidan, ya'ni u qachon, qanday va nima uchun yuzaga kelganini aniqlashdan boshlash o'rinli bo'ladi. «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so'zlaridan kelib chiqqan bo'lib, mazkur atamaning dastlabki ma'nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. falsafa so'zini ilk bor qadimgi yunon mutafakkiri pifagor miloddan avvalgi vi asrda tayyor holda (afsonalar, rivoyatlar, an'analar orqali) avloddan avlodga o'tuvchi bilim bilan inson o'z aqliga tayanib, mushohada yuritish va tanqidiy fikrlash yo'li orqali olishi mumkin bo'lgan bilimni farqlash maqsadida ishlatgan. shuni ta'kidlash lozimki, pifagor ham, qadimgi davrning boshqa faylasuflari ham dastlab «falsafa» tushunchasiga uning keyinchalik paydo bo'lgan va mohiyat e'tibori bilan, falsafani «barcha fanlar podshosi» darajasiga ko'targan ma'nosidan boshqacharoq ma'no yuklaganlar. ammo ilk faylasuflar o'zlarini donishmand deb hisoblamaganlar …

5 / 285

lgani yo'q. insonning tabiatga qarshilik ko'rsatish, ishlab chiqarish vositalarini yaratish va ko'paytirish qobiliyatlari rivojlangunga va o'sgunga, buning natijasida etarli tajriba va bilimlar to'plangunga, odamlar aqli ko'p sonli savollarga javob izlash uchun etarli darajada yuksalgunga qadar insoniyat uzoq va mashaqqatli yo'lni bosib o'tgan. shu bois falsafaning mohiyatini, shuningdek uning paydo bo'lish sabablari va sharoitlarini tushunish uchun gapni inson dunyoqarashidan boshlash lozim. nima uchun? shuning uchunki, falsafa dunyoqarashning asosiy tarixiy shakllaridan biri hisoblanadi. falsafa haqida gapirish – inson dunyoqarashi, uning oqilona fikrlash qobiliyati haqida, binobarin, uning mohiyati va erda hayot paydo bo'lish tarixi haqida gapirish demakdir. bu erda biz hali kam o'rganilgan murakkab muammolarga duch kelamiz, zero insonning kelib chiqishi odamlar doim javobini topishga harakat qilgan buyuk jumboqlardan biri hisoblanadi. ammo bilimning bu sohasida echilmagan muammolar bugungi kunda ham bisyor. xususan, inson nima uchun, qaerdan, qaysi sabablarga ko'ra paydo bo'lgan, degan savolga aniq, umumiy e'tirof etilgan javob hanuzgacha mavjud emas. shuningdek, aql …

Want to read more?

Download all 285 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa va fanning tarixi"

kirish o'quv uslubiy majmua o'zbekiston respublikasi prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi “o'zbekiston respublikasini yanada rivojlantirish bo'yicha harakatlar strategiyasi to'g'risida”gi pf-4947-sonli farmonlari, shuningdek 2017 yil 20 apreldagi “oliy ta'lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi pq–2909-sonli qarori hamda o'zbekiston respublikasi prezidenti sh.m.mirziyoevning oliy majlisga murojatnomasi (22.12.2017)da belgilangan ustivor vazifalar mazmunidan kelib chiqqan holda tuzilgan bo'lib, u zamonaviy talablar asosida talabalarning bilim va ko'nikmalarini shakllantirish jarayonlarining mazmunini takomillashtirish hamda kasbiy kompetentligini muntazam oshirib borishni maqsad qiladi. mustaqillikning taraqqiyot yo'li mamlakatimizda fan rivoji uchun keng imkoniya...

This file contains 285 pages in DOC format (2.5 MB). To download "falsafa va fanning tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa va fanning tarixi DOC 285 pages Free download Telegram