меҳнат ресурслари сафарбарлигини ўрганиш услублари

DOC 171.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1474654027_65044.doc меҳнат ресурслари сафарбарлигини ўрганиш услублари режа: 1. меҳнат ресурслари сафарбарлигининг таснифланиши 2. меҳнат ресурслари сафарбарлиги баланси ва унинг турлари 3. меҳнат ресурслари сафарбарлиги балансининг 4. услубий хусусиятлари меҳнат ресурслари сафарбарлигининг таснифланиши меҳнат ресурслари сафарбарлиги ягона ижтимоий-иқтисодий жараён сифатида юзага чиқади. у аввал таъкидланганидек, турли намоён бўлиш шаклларига эга бўлганлиги боис сафарбарликнинг таснифланишини ишлаб чиқиш зарур. меҳнат ресурслари сафарбарлигининг таснифланиши уни муайян бир гуруҳлар бўйича ушбу ҳодисаларнинг ички объектив боғланиши ва уларга хос бўлган ривожланиш қонуниятлари асосида тақсимланишидан иборат бўлади. меҳнат ресурслари сафарбарлигининг таснифлари турли даражаларда ва турли мақсадлар учун амалга оширилади. ижтимоий-иқтисодий адабиётларда ушбу масалани ечишга бир қанча ҳаракатлар қилинган. албатта, бу асарларда, одатда, фақатгина ишчи ходимларнинг ҳаракатчанлигини таснифлаш масалалари тадқиқ этилган, холос. бизнинг фикримизча, муаммога бўлган бундай ёндашув услубий жиҳатдан асосланмаган. л.с.бляхман, а.г.здравомислов, о.и.шкаратанларнинг “саноат корхоналарида ишчи кучининг ҳаракатланиши” номли асарида, л.а.костиннинг “янги хўжалик юритиш шароитларида меҳнат самарадорлигини ошириш” номли китобида, “ишчи кадрларни ишлаб чиқаришда ҳаракатланиши” (л.м.даниловнинг умумий …
2
сида, қандай миқёс ва йўналишларда содир бўлаётганлиги билан белгиланади. ушбу ҳолатни инобатга олинмаслиги шунга олиб келдики л.с.бляхман ва бошқалар уни айрим шаклларини ўзига хос шакл (масалан, аҳолини уй ва шахсий томорқа қишлоқ хўжалигига қараб ва ундан ижтимоий ишлаб чиқаришнинг бошқа соҳаларига қараб ҳаракатланиши, ёшларнинг ҳарбий хизматга кетиши ва демобилизация қилингандан сўнг уларни ишлаб чиқаришга қайтиб келиши, шу жумладан, “демографик ҳаракатланиш”) сифатида кўриб чиққанликлари учун таснифлашнинг умумий тизимидан чиқариб ташлашга мажбур бўлдилар. “саноат корхоналарида ишчи кучининг ҳаракатланиши” асарининг муаллифлари томонидан таклиф этилган сафарбарлик шаклларининг таснифланишига айрим камчиликлар ҳам хосдир (ҳаракатланишнинг айрим шаклларининг кенгайтирилган ҳолда талқин этиш, улар ўртасида қатъий чегаралар ўтказилмаганлиги ва ҳоказолар). л.м.данилов таҳрири остида қилишган асардаги таснифланиш бизнинг фикримизча анчайин мувафаққиятли чиққан. у жараёнинг барча ўзига хос хусусиятлари ва хоссларини ҳисобга олувчи мантиқий шакллантирилган асар сифатида юзага чиқади. бироқ у ҳам бизнинг фикримизча айрим камчиликлардан ҳоли эмас. таснифлаш етарлича аниқликка эга эмас, уни баёнида айрим қарама-қаршиликларни ҳам таъкидлаш мумкин. …
3
аракатланишнинг иқтисодий (хўжалик) тури” деб номлайдиган шаклидан чиқариб ташлаганлар. бизнинг фикримизча, меҳнат ресурсларининг макондаги турмуши унинг тармоқ ва касбий мансублиги билан узвий боғлиқ. шу муносабат билан ҳудудий сафарбарлик ўз моҳиятига кўра муаллифлар иқтисодий сафарбарлик тури деб номлайдиган йиғиндига қўшишлари керак эди. бизни ушбу даъвойимиз ҳақлигига муаллифларнинг ўзлари ҳам ундамоқдалар. улар, ишчи ўринлари алмашинишидаги кадрлар ҳаракатланиш схемасини келтирар эканлар, миграцияни касбни, тармоқни ўзгартирилиши ёки касбни ва меҳнат қилиш тармоғини ўзгартирмасдан иш жойини ўзгартирилиши билан белгиланган ҳаракатланишларнинг таркибий бир қисми сифатида кўриб чиқадилар. ёки, бошқа сўз билан айтганда, уларнинг ўзлари миграцияни йирик гуруҳга киритадилар, бу эса бизнинг фикримизча мутлақо тўғридир. ишчи кадрларни фақатгина ишлаб чиқаришда ҳаракатланишини кўриб чиқиб ва уни шаклларини таснифлашга ҳаракат қилган ҳолда муаллифлар ушбу тушунчани бир қадар чеклаб қўйганлар. ўртасида ҳаракатланиш жараёни содир бўладиган аҳоли ва меҳнат ресурслари гуруҳларини ажратган ҳолда улар нафақат халқ хўжалигида банд бўлганлар ўртасида ҳаракатланиш, балки ўқишда банд бўлганлар ва уй ва шахсий томорқа қишлоқ …
4
ҳасиз эмас. ҳаракатчанликнинг таснифига бағишланган бизга маълум бўлган ишларнинг таҳлили ва танқидий кўриб чиқилиши таснифлашнинг услубий асосларини аниқ таърифлаш зарурати борлигига ишонтирмоқда. ҳаракатчанлик таснифи тадқиқот мақсадларига бўйсуниши ва унинг барча аҳамиятга молик шаклларини ҳисобгалар механизмлари очиб берилишини таъминлаши шарт. таснифлашни ишлаб чиқишнинг мақсади бўлиб ҳаракатчанликнинг аниқ шаклларини аниқлаш ва ўрталарида ҳаракатланиш жараёнлари содир бўладиган аҳоли ва меҳнат ресурслари гуруҳларини аниқлаш ҳисобланиши керак. ҳаракатчанликнинг моҳияти ва вазифасидан – ишлаб чиқаришнинг иккита унсурларини (моддий ва шахсий) миқдор ва сифат жиҳатдан мувофиқлигини таъминловчи жараёндан келиб чиққан ҳолда, шунингдек у аҳоли ва меҳнат ресурсларини такрор барпо бўлишининг ва мос равишда умуман ижтимоий ишлаб чиқариш жараёнини таркибий қисми сифатида юзага келишини инобатга олган ҳолда аҳоли ва меҳнат ресурслари ҳаракатчанлиги таснифини ишлаб чиқаётганда ишлаб чиқариш омили ва истеъмол омилларини ҳисобга олиш лозим бўлади. меҳнат ресурслари сафарбарлиги ишлаб чиқариш билан узвий боғланганли шундан иборатки, бунда авваламбор бошқа барча тенг шароитларда банд аҳоли миқдори ва ишлаб чиқариш миқёслари …
5
вваламбор ҳаракатчанлик янги иш турларини вужудга келиши билан узвий тарзда боғлангандир. фан-техника тараққиётининг ривожланган шароитларда илғор тармоқлар асосан истиқболли ривожланишга эга бўлади ва борган сари кучайиб боради. ишлаб чиқаришни тармоқ тузилмасининг ўзгариши ишчи кучининг кўчиб юриши заруратини келтириб чиқаради. шу билан бирга, сафарбарлик ишлаб чиқариш жараёнини амалга оширишнинг шарти сифатида юзага чиқади. бу ҳолат авваламбор ҳаракатчанлик жараёнида вакант ўринларни эгалланиши амалга ошиши билан белгиланади, бунингсиз эса маълумки уни ташкиллаштириши ҳам амалга ошмай қолади. ишлаб чиқаришни ташкиллаштиришдаги ҳаракатчанликнинг роли яна шу билан ҳам белгиланадики, у бандликнинг оқилона тузилмасини ўрнатилишига кўмаклашади. охиргиси ишлаб чиқариш соҳалари ўртасидаги меҳнатни шундай тақсимланишини ўзида намоён этадики, бунда уларнинг хар бири фақатгина ижтимоий зарурий вақтнигина сарф қилади, “...агар маълум бир товарнинг истеъмол қиймати ўз-ўзича қандайдир эҳтиёжни қондиришига боғлиқ бўлса, унда ижтимоий маҳсулотларнинг маълум бир миқдорининг истеъмол қиймати хар бир ўзига хос маҳсулотга бўлган муайян бир ижтимоий эҳтиёжни миқдорига мос келишига ва ишлаб чиқаришнинг турли соҳалари ўртасида меҳнат …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "меҳнат ресурслари сафарбарлигини ўрганиш услублари"

1474654027_65044.doc меҳнат ресурслари сафарбарлигини ўрганиш услублари режа: 1. меҳнат ресурслари сафарбарлигининг таснифланиши 2. меҳнат ресурслари сафарбарлиги баланси ва унинг турлари 3. меҳнат ресурслари сафарбарлиги балансининг 4. услубий хусусиятлари меҳнат ресурслари сафарбарлигининг таснифланиши меҳнат ресурслари сафарбарлиги ягона ижтимоий-иқтисодий жараён сифатида юзага чиқади. у аввал таъкидланганидек, турли намоён бўлиш шаклларига эга бўлганлиги боис сафарбарликнинг таснифланишини ишлаб чиқиш зарур. меҳнат ресурслари сафарбарлигининг таснифланиши уни муайян бир гуруҳлар бўйича ушбу ҳодисаларнинг ички объектив боғланиши ва уларга хос бўлган ривожланиш қонуниятлари асосида тақсимланишидан иборат бўлади. меҳнат ресурслари сафарбарлигининг таснифлари турли даражаларда ва турли мақ...

DOC format, 171.0 KB. To download "меҳнат ресурслари сафарбарлигини ўрганиш услублари", click the Telegram button on the left.