havo-tomchi infeksiyalar

PPTX 17 pages 3.9 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: havo-tomchi infeksiyalari: sil, mohov, aktinomikoz qo’zg’atuvchilari tavsifi va ular keltirib chiqargan kasalliklar tashhisi mavzu: havo-tomchi infeksiyalari: sil, moxov qo’zg’atuvchilari tavsifi va ular keltirib chiqargan kasalliklar tashhisi yo’ldosheva maftuna mengbo’tayevna toshkent – 2025 mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya 1. patogen mikobakteriyalar taksonomik tavsifi va umumiy xarakteristikasi. 2. sil va moxov kasallik qo‘zg‘atuvchilarining mikrobiologik xususiyatlari. 3. sil va moxov kasalliklarini mikrobiologik diagnostikasi va profilaktikasi, davosi. reja: patogen mikroorganizmlarning havo-tomchi yo’li bilan yuqib keltirib chiqadigan kasalliklari: suvchechak (varicella, chicken pox); qizamiq (morbilli, measels); qizilcha (rubeola, rubella); tepki (epidemik parotit, svinka (parototis ep., mumps) difteriya (corynebacterium diphtheriae) ko’kyo’tal (bordotella pertussis) skarlatina (scarlatina, scarlat fever); sil (mycobacterium tuberculosis) moxov (micobacterium leprae) aktinomikoz (actinomyces israelii) taksonomiyasi sinf: bacteria qator (tartib): actinomycetales oila: mycobacteriaceae avlod (urug’): mycobacterium tur: mycobacterium tuberculosis mycobacterium bovis mycobacterium africanum mycobacterium leprae m.lepraemurium m.paratuberculosis m.microti mycobacterium avlodining 40 ta turi mavjud. mycobacterium avlodi 3 ta guruhga bo’linadi: patogen; shartli patogenlar; saprofitlar. mikobakteriyalar oilasi …

2 / 17

orf bo‘ladi: tayoqchasimon, donador, ipsimon, kokksimon formalari uchraydi. ularda mikrokapsula bor, spora hosil qilmaydi, harakatsiz. sil mikobakteriyalarida moy, mikol kislotalari, fosfatidlar ko’p bo’lganligi uchun kislota va ishqorlarga uchun bo’lib, sil-nilsen usulida qizil rangga bo’yaladi. glitserin qo‘shilgan kartoshkali va tuxumli muhitlarda (pavlovskiy, petrov, petranyani va dorse muhitlarida aerob o’sadi. qurigan balg‘amda ular 10 oygacha yashaydi. 70ºc temperaturaga 20 daqiqa davomida, qaynatishga esa 5 daqiqa bardosh beradi. sil tayoqchalari oqar suvlarda 1 yilgacha, sariyog‘da 8 oy, tuproqda 6 oygacha, kitob varaqlarida 3 oydan ortiq saqlanadi. moxov (xansenioz, lepra) butun organizmni, xususan teri, nerv sistemasi hamda ichki a’zolarni zararlaydigan surunkali infeksion kasallik. moxov mikobakteriyalari to‘g‘ri yoki bir oz egilgan tayoqcha shaklida bo‘lib, uzunligi 1–8 mkm, eni 0,2–0,5 mkm, bir uchi ikkinchisiga nisbatan yo‘g‘onroq bo‘lishi bilan xarakterli. mikobakteriyalar tarkibida 9,7–18,7% lipid va 2,25 % gacha fosfatidlar bor, shuning uchun maxsus sil-nilsen usuli bilan qizil rangga bo‘yaladi. moxov tayoqchalari sil qo‘zg‘atuvchilari o‘sadigan oziq muhitlarda o‘smaydi. …

3 / 17

ashganda qo’zg’atuvchilar butun organizmga tarqalib, generilizatsiyalanadi limfa yo’llari shikastalanib, limfangit va regionar limfadenitlarni rivojlanishi kuzatiladi birlamchi sil kompleksi yuzaga keladi shikastlangan joy qobiq bilan o‘ralib kalsiy tuziga aylanadi va chandiq hosil bo‘ladi kasallik surunkali davom etsa ikkilamchi sil yuzaga keladi. birlamchi sil kasalligi bilan og‘riganlarda endogen yo‘l bilan yoki kasallik qayta yuqishi oqibatida iikilamchi sil yuzaga keladi. sil kasalligining mikrobiologik diagnostikasi bakterioskopik bakteriologik serologik biologik allergik olingan materialdan bir xil qalinlikda bir necha surtmalar tayyorlanadi. havoda quritiladi va alangada fiksatsiya qilinadi. sil-nilsen usulida bo‘yaladi. ekishdan oldin materialni begona floradan xalos qilish maqsadida na3po4 ning ma�’lum miqdori bilan ishlov beriladi. bu reaktiv begona florani yo�qotadi, ammo sil tayoqchalariga ziyon yetkazmaydi. tekshirilayotgan materialga unga teng hajmda uch marta 10 % li natriy fosfat qo’�shish bilan ishlov beriladi. so�’ngra material sentrifugalanadi, cho�’kma ajratib olinib 1 ml natriy xlorid qo�shiladi va 3 ta probirkaga (tuxumli muhit) 0,5 mldan ekiladi. mikobakteriyalarning qayta ekilish xususiyatini oshirish …

4 / 17

lan emlashning samaradorligini, emlash kerak bo'lgan shaxslarni ajratishga ko'maklashadi. 8 sil bilan og‘rigan bemorlarni o‘z vaqtida aniqlab, dispanser hisobiga olinadi. kasallikni profilaktika qilishda odamlarni aktiv ravishda immunlash ham katta ahamiyatga egadir. fransuz olimlari kalmett va geren tomonidan qoramolga xos tipdagi sil mikobakteriyalarini 13 yil davomida glitserinli kartoshkali ozuqa muhitida o‘stirib, olingan tirik vaksina bsj da foydalaniladi (lotincha bcg-bacilla calmette-guerin). bu vaksina chaqaloq chap yelkasining tashqi yuzasidagi teri orasiga yuboriladi. 7 va 15-16 yoshda revaksinatsiya qilinadi. sil kasalligining profilaktikasi moxov (lepra) xususiyatlari: bu kasallik juda qadimdan ma’lum. ayrim tarixiy qo'lyozmalarda ta’kidlanishicha miloddan 3500-3000-yil avval ham moxov misrda uchragan. «moxov» arabcha -yo'q qilish yoki «chetlatish», «izini yo‘qotish» kabi ma’nolarni anglatadi. qadimgi arab xalifaligida bu kasallikni yana «juzom» deb ham atashgan. bu ushbu xastalik oqibatida bemor a’zolari irib tushib ketadi degan ma’noni bildiradi. moxov kasalligi yevropa davlatlarida ≪lepra≫ deb yuritiladi va bu nom dunyo tibbiyot tiliga (lepra) umumnomenkulaturaga kiritilgan. qo’zg’atuvchi 1874-yilda xansen tomonidan …

5 / 17

shu sohadagi soch va tuklar tushib ketadi, ayniqsa qosh va kipriklar to‘kiladi. moxovning bu xilida burun, og‘iz, ko‘z shilliq qavatlari ham zararlanadi. qo‘l-oyoq barmoqlari mutilyastiyaga uchrab tushib ketadi, ko‘z muguz pardasining infiltratlanib yaralanishi ba’zan bemorlarni butunlay ko‘r qilib qo‘yadi. moxovning bu xili bilan og‘rigan bemorlarda lepromin allergik reaksiyasi (bemor bilagining terisi orasiga 0,1 ml lepromin yuborilganda, 48–72 soatdan so‘ng shu joy qizarib shishib chiqsa, mistuda reaksiyasi musbat hisoblanadi) musbat, toshma elementlarining kamligi hisobiga moxov mikobakteriyasining topilishi ancha qiyin bo‘ladi. makroorganizm chidamliligi ko‘pincha kuchliroq bo‘ladi. shikastlangan joydagi material bakterioskopik usulda tekshirilganda, mikobakteriyalar har doim ham topilavermaydi. ularda allergik sinama manfiy yoki kuchsiz musbat bo‘ladi. kasallik surunkali kechadi. 8–14 yoshli bolalar moxov kasalligiga juda moyil bo‘lib, ularga, asosan, bemor ota-onalaridan yuqadi. kasallik erkaklar orasida ayollarga nisbatan 3 baravar ko‘p uchraydi. lepramatoz xili moxov kasalligining mikrobiologik diagnostikasi va profilaktikasi laboratoriya tashxisi – bakterioskopiya (maxsus laboratoriyalarda) davolash - bemorni davolash uchun dapson, rifampitsin, lampren, …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "havo-tomchi infeksiyalar"

mavzu: havo-tomchi infeksiyalari: sil, mohov, aktinomikoz qo’zg’atuvchilari tavsifi va ular keltirib chiqargan kasalliklar tashhisi mavzu: havo-tomchi infeksiyalari: sil, moxov qo’zg’atuvchilari tavsifi va ular keltirib chiqargan kasalliklar tashhisi yo’ldosheva maftuna mengbo’tayevna toshkent – 2025 mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya 1. patogen mikobakteriyalar taksonomik tavsifi va umumiy xarakteristikasi. 2. sil va moxov kasallik qo‘zg‘atuvchilarining mikrobiologik xususiyatlari. 3. sil va moxov kasalliklarini mikrobiologik diagnostikasi va profilaktikasi, davosi. reja: patogen mikroorganizmlarning havo-tomchi yo’li bilan yuqib keltirib chiqadigan kasalliklari: suvchechak (varicella, chicken pox); qizamiq (morbilli, measels); qizilcha (rubeola, rubella); tepki (epidemik paroti...

This file contains 17 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "havo-tomchi infeksiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: havo-tomchi infeksiyalar PPTX 17 pages Free download Telegram