mehnat bozori, ish bilan bandlik, ishsizlik

DOC 20 pages 29.6 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.6 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mehnat bozori, ish bilan bandlik, ishsizlik reja: 1. mehnat bozorining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati 2. sanoati rivojlangan mamlakatlardagi mehnat bozorlari modellari 3. ish bilan bandlik va ishsizlik: tushuncha va ko'rsatkichlar 4. ishsizlikning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati va uning turlari 5. ishsizlikning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari. inflyatsiya va ishsizlikning o'zaro aloqasi. fillips egri chizig'i. mehnat bozorining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati mehnat bozori – bozor iqtisodiyoti tizimining tarkibiy qismi bo'lib, unda boshqa bozorlar: xomashyo, materiallar, qimmatli qog'ozlar va boshqalar bilan birga faoliyat ko'rsatadi. umuman, mehnat bozori deganda, bozor iqtisodiyotining umumiy kichik tizimi tushunilib, unda, bir tomondan – ish beruvchilar (ishlab chiqarish vositalarining egalari), ikkinchi tomondan – yollanma ishchilar o'zaro aloqada bo'ladi. bu o'zaro munosabatlar natijasida ishchi kuchi taklifi va unga talabning hajmi, tuzilmasi va nisbati shakllanadi. mehnat bozorining tarkibiy qismlari quyidagilardir: 1. mehnatga talab 2. mehnat taklifi 3. ishchi kuchi narxi 4. ishchi kuchi qiymati 5. raqobat. mehnatga talab – mehnat bozorida bor bo'lgan ishchi kuchiga ijtimoiy ehtiyojlarning umumiy hajmini …

2 / 20

uning farqlovchi xususiyati bu bozorda tovarning maxsus turi – ishchi kuchi yoki kishining mehnat qilish qobiliyati sotilishidir. mehnat bozori iqtisodiy tushuncha sifatida bu tovarning egalari (yollanma ishchilar), ayni vaqtda uning sotuvchilari ham hisoblanadiganlar bilan xaridorlar (ish beruvchilar) o'rtasidagi o'zaro munosabatni aks ettiradi. bu o'zaro munosabatlarning o'ziga xos xususiyati va jamiyat uchun muhimligini nazarda tutib, ular mehnat qonunchiligida yuridik rasmiylashtiriladi. quyidagilar mehnat bozorining asosiy sub'ektlari hisoblanadi: -ishlab chiqarish vositalarining egalari va ularning manfaatlarini ifodalovchi organlar (tadbirkorlar uyushmalari); -yollanma ishchilar va ularning manfaatlarini aks ettiruvchi tashkilotlar (kasaba uyushmalari, xodimlar kengashlari); -davlat (o'zining turli tuzilmalari timsolida) ish beruvchilar bilan yollanma ishchilar o'rtasidagi vositachilar sifatida. shunday qilib, mehnat bozorining asosiy sub'ektlari orasida davlatga – yollash munosabatlarining ishtirokchisi, ish beruvchilar bilan yollanma ishchilar o'rtasidagi vositachi va bu sohada bozor munosabatlari ishining bosh tashkilotchisi sifatida muhim rol ajratilgan. bozor iqtisodiyoti sharoitida mehnat bozori bir qator ijobiy taraflarga ega: -zamonaviy ehtiyojlarga javob beradigan ishchi kuchini qayta tiklashda …

3 / 20

osabatlarining rivojlanganlik darajasi va boshqalar kiritiladi. -tashkiliy-huquqiy – u davlat muassasalarining mehnat va aholi bandligini tashkil etishdagi rolini, mehnat sohasi va tadbirkorlikning xuquqiy bazasi ishlab chiqilganligi hamda uning sifatini va boshqalarni ifodalaydi. mehnat bozorini segmentlash – bu bozorni tuzilmalarga ajratishdan kelib chiqadigan ob'ektiv jarayon bo'lib, unda jamiyat rivojlanishining siyosiy-iqtisodiy va ijtimoiy omillari ta'sirida mehnat bozorining har bir xodimlar toifasi xususiyatlaridan kelib chiqib turli xarakteristikalari bilan farqlanuvchi alohida subbozorlar yoki segmentlarga tabiiy bo'linishi sodir bo'ladi. mehnat bozori segmentatsiyasini o'rganishda odatda uchta belgidan foydalaniladi: kasbiy-tarmoq, malaka-ish haqi va ijtimoiy-demografik. bu belgilarni biriktirish orqali xodimlar faoliyati sohasining ustuvorligi hamda moddiy ta'minlanganlik darajasi bilan farqlanuvchi turli guruhlarni ajratish mumkin: - ish bilan bandlik kafolatlarining darajasi anchagina yuqori va daromadlarning o'sishi inflyatsiya hamda umumiy iqtisodiy o'sishdan ortiq bo'lgan rivojlanayotgan tarmoq va faoliyat sohalarida band bo'lgan nodir yuqori malakali xodimlar guruhi; - ish bilan bandlik kafolatlari yo'q yoki kam bo'lgan va daromadlar inflyatsiya sur'atlari bilan qiyoslanadigan …

4 / 20

riga kiradigan, mehnat potentsialidan foydalanish imkoniyatlari cheklanganligi tufayli bandlik kafolatlari va daromadlar darajasi u yoki bu me'yorda past bo'ladigan xodimlar. segmentlash mehnat bozorini bandlik va ishsizlik, yollanma ishchilar bilan ish beruvchilar o'rtasidagi raqobat nuqtai nazaridan xodimlarning har bir toifasi bo'yicha aniq baholash, ya'ni subbozor ichidagi muvozanatning xususiy shart-sharoitlarni aniqlash imkonini beradi. mehnat bozorini o'rganishda mehnatga talab odatda turtta asosiy daraja kechmasida ko'rib chiqiladi: -alohida korxona, tashkilot; -tarmoqlar; -mintaqalar; -umumiy iqtisodiyot. bu tuzilmalar amalda bo'lgan sharoitlarda bozorning, umuman ijtimoiy ehtiyojlarni aks ettiradigan muvofiq keluvchi segmentlash bo'lib o'tadi. duvl bozorning model aniqlashtirilishi va mehnat bozori quyidagi besh segmentga ajratilishi mumkin: -eng yuqori malakali mutaxassislar bozori; -malakali kadrlar bozori; -ish kasblari mehnat bozori; -kam malakali xodimlar va xizmat sohalari mehnat bozori; -qoldiq mehnat bozori. bu turdagi ko'p segmentli bozor tuzilmasi jahonning aksariyat rivojlangan mamlakatlariga xosdir. o'zbekiston ham o'tish davri iqtisodiyoti sharoitlarida anchagina ifodalangan segmentlangan mehnat bozori tuzilmasiga ega. bu o'rinda bir narsani alohida …

5 / 20

lgan o'zbekistonda mehnat bozorining samarali ishlashini shakllantirishda davlatning faol aralashuvi zarur bo'ladi. mehnat bozori modeli. yuqorida aytib o'tilganidek, mehnat bozori dinamik tizim hisoblanadi. bu tizimni tushunib olish uchun mehnat bozorining asosiy xarakteristikalarini tiklovchi fanning abstrakt modelini tuzish kerak bo'ladi. 1. har bir kishining va har bir firmaning faoliyati o'z manfaatlarini mumkin qadar qondirishga yo'naltirilgan. mehnat xizmatlari xaridorida foyda umumlashgan asosiy manfaat rolini bajaradi. mehnat xizmatlarini sotuvchining manfaati esa bunday umumlashgan ko'rinishda murakkabroq tuzilmaga ega bo'ladi. 2. mehnat xizmatlarining xaridor va sotuvchilari o'zlarida mavjud variantlar munosabatida ma'lum axborotga ega bo'ladi va o'zlariga foydalirog'ini tanlab olishga qodir bo'ladilar. 3. mehnat bozorida sifat jihatidan bir turli mehnat xizmatlari sotiladi va sotib olinadi. guyo xodimlar bir xil sifatdagi ish kuchiga ega bo'ladi, ishchilar esa bir-biridan farq qilmaydi. 4. mehnat unumdorligi o'zgarmas kattalik hisoblanadi hamda ish vaqtining davomiyligi va boshqa omillarga bog'liq bo'lmaydi. 5. ishchi kuchiga sarflar qat'iy belgilangan ijtimoiy komponentlarga ega bo'lmaydi, balki faqat …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat bozori, ish bilan bandlik, ishsizlik"

mehnat bozori, ish bilan bandlik, ishsizlik reja: 1. mehnat bozorining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati 2. sanoati rivojlangan mamlakatlardagi mehnat bozorlari modellari 3. ish bilan bandlik va ishsizlik: tushuncha va ko'rsatkichlar 4. ishsizlikning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati va uning turlari 5. ishsizlikning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari. inflyatsiya va ishsizlikning o'zaro aloqasi. fillips egri chizig'i. mehnat bozorining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati mehnat bozori – bozor iqtisodiyoti tizimining tarkibiy qismi bo'lib, unda boshqa bozorlar: xomashyo, materiallar, qimmatli qog'ozlar va boshqalar bilan birga faoliyat ko'rsatadi. umuman, mehnat bozori deganda, bozor iqtisodiyotining umumiy kichik tizimi tushunilib, unda, bir tomondan – ish beruvchilar (ishlab chiqarish vositalarining egalari), ik...

This file contains 20 pages in DOC format (29.6 KB). To download "mehnat bozori, ish bilan bandlik, ishsizlik", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat bozori, ish bilan bandli… DOC 20 pages Free download Telegram